آیا می دانید چگونه اقیانوس ها تشکیل شده اند؟ چیزهای زیادی در باره کره خاکی خودمان وجود دارد که هنوز جزء اسرار می باشند و یکی از آن ها چگونگی پیدایش اقیانوس هاست. در حقیقت ما حتی نمی توانیم به عمر اقیانوس ها پی ببریم . واقعیتی به نظر می رسد که اقیانوس ها در مرحله اول پیدایش زمین وجود نداشته و احتمالاً ابتدا بصورت ابرهای بخار داری بوده اند که بتدریج با سرد شدن کره زمین تبدیل به آب شده اند. براساس مقدار نمک معدنی که در آب اقیانوس ها موجود است . نسبت به عمر اقیانوس ها تخمین هائی زده شده است. از این تخمین ها معلوم می شود که عمر اقیانوس ها بین 500.000.000 و 1.000.000.000 سال می باشد. دانشمندان تقریباً مطمئن هستند که بیشتر سطح کره زمین یک وقتی در گذشته از آب دریاها پوشیده بوده است. بعضی از نواحی زمین چندین مرتبه به زیر آب رفته اند. ولی ما نمی دانیم که آیا یک قسمتی از اقیانوس ژرف، خشکی بوده یا این که خشکی هائی که امروزه وجود دارند، یک وقتی ته اقیانوس محسوب می شده اند. شواهد زیادی وجود دارد که نشان می دهد زمانی بعضی از قسمت های زمین ته دریاهای کم عمق بوده اند. برای نمونه بیشتر سنگ های آهکی زمین ته دریاهای کم عمق بوده اند. برای نمونه بیشتر سنگ های آهکی سیاه و رسی که در زمین یافت می شوند به صورت رسوب ته نشین و انباشته شده بوده اند. یا گل سفیدی که در بعضی مناطق خشکی پیدا می شود، زمانی در بستر دریا ته نشین شده بوده است. این گل سفید از پوسته یا صدف جانوران ریزی که به اعماق اقیانوس فرو رفته اند، تشکیل شده است. 12 میلیون سال پیش آب اقیانوس ها دائماً در حركت بود، جریان های آب به دور اقیانوس می رفتند و آب را با چرخش و پیچش به دور قاره ها می بردند، آمریكای شمالی و جنوبی به هم متصل نبود، آب بدون مانعی بر سر راهش بین اقیانوس های اطلس و آرام در جریان بود به این، جریان آبراهه آمریكای مركزی می گویند. طی دوران های تحول كه ورقه های سازنده پوسته زمین در كنار هم می لغزیدند با یكدیگر برخورد می كردند، این ورقه ها گاهی به هم می چسبیدند، زمانی هم تنها به سویی می رفتند و شكل اقیانوس را در سطح كلان تغییر می دادند. اما اینجا فقط شكل مطرح نیست، تمام حیات در روی زمین به وجود اقیانوس ها وابسته است. با اینكه اقیانوس ها با هم مرتبطند تركیب شیمیایی آب آن ها مشابه نیستند هر كدام مشخصات فیزیكی خود را دارند، آب اقیانوس اطلس از آب اقیانوس آرام شورتر است. اقیانوس اطلس شمالی بیشترین غلظت دی اكسید كربن را دارد، در حالی اقیانوس جنوبگان كمترین غلظت این گاز را دارد، تركیب شیمیایی آب اقیانوس ها در طول تاریخ سیاره بسیار تغییر كرده است، به صورت ناگهانی با در نظر گرفتن اینكه چیزی به كوچكی باریكه پاناما توانسته نحوه عملكرد دنیای آبی را برای همیشه تغییر دهد، واضح است كه فرایند زمین ساخت ورقه ای كه جایی اقیانوس می آفریند و در جایی دیگر اقیانوس را می بندد، بر كل كره زمین تاثیر بزرگی داشته است. اما در آینده چه خواهد شد؟ امروزه آب اقیانوس ها تقریباً (سه چهارم ) سطح کره زمین را فرا گرفته است. به علت این که نواحی بزرگی از اقیانوس ها هنوز به وسیله بشر مورد اکتشاف قرار نگرفته یا عمق یابی نشده اند. بنابراین نمی توانیم در باره چگونگی و رمز و راز ته این اقیانوس ها، نظر قاطع و کاملی داشته باشیم. در اقیانوس ها ارتفاعاتی وجود دارند که شبیه سلسله جبال می باشند و به علاوه فلات و دشت هائی هم یافت می شوند ولی روی هم رفته ته اقیانوس مانند سطح قاره ها این قدر متنوع نیست. کانال کودک و نوجوان تبیان koodak@tebyan.com تهیه کننده: علیرضا نوابی تنظیم: فهیمه امرالله شبکه کودک و نوجوان تبیان