رازهای باغ سرهنگ
گفت و گو با فلورا سام به بهانه پخش سریال «باغ سرهنگ»
طرح ساخت «باغ سرهنگ» چطور شکل گرفت؟
طرح اولیه سریال «باغ سرهنگ» دو سال پیش به ذهنم رسید و اصل آن هم از قصه عمو نوروز شكل گرفت. بر اساس قصه های فولكلوریك ننه سرما منتظر عمو نوروز است اما وقتی می آید خوابش می برد و او را نمی بیند. در حقیقت هسته مركزی ایده، عشقی است كه بین آن ها وجود دارد و همدیگر را نمی بینند . طرح آن را حتی قبل از «رازپنهان» نوشته بودم و به شبكه ارائه دادم. منتهی پیشنهاد شد كه برای اولین كار بهتر است سریالی جدی بسازم . كم كم این ایده پرورش پیدا كرد و رسید به آن چیزی كه الان می بینید.
ایده اولیه خیلی فانتزی است اماالان مبتنی بر واقعیات اجتماعی است .
ایده ای كه ابتدا در ذهن داشتم فانتزی عاشقانه بود. بعدا كه طرح گسترش پیدا كرد تبدیل به مقایسه بین زندگی امروز و دیروز شد كه الان این مساله در سریال وجود دارد. ضمن این كه مسائلی كه خودمان هم با آن درگیر هستیم را بصورت نمایشی وارد كار كرده ام.این مساله در طرح اصلی وجود داشت؛ این كه مسائل اجتماعی را در فضای طنز مطرح كنیم و به آن بخندیم. همه ما در زندگی روزمره درگیر مسائل بروكراسی هستیم ؛ سریال از این مساله انتقاد می كند منتهی با زبان طنز.
بازیگران «باغ سرهنگ» چهره های مطرحی هستند این توازن یك جاهایی به هم می خورد. بهتر نبود تركیب یكدست تر باشد؟ مثلا آقای بشارتی هم وزن دیگران نیست.
سریال بیست شخصیت دارد كه حتی نقش های نسبتا كوتاه هم به بازیگر با تجربه نیاز داشت .طبیعتا نمی توان همه بازیگران را در یك سطح انتخاب كرد. آقای بشارتی سال ها است بازی می كنند و من چون دوست داشتم این خانواده گیلك باشند سعی كردیم از بازگیران گیلك استفاده كنیم كه لهجه مانع بازیگری شان نشود. بهترین كسی كه به این نقش می خورد آقای بشارتی بودند . من احساس می كنم ایشان خیلی خب از پس كار بر آمده چون هم لهجه و هم جثه او مطابق با كاراكتری است كه مد نظرم بود.
نوع بازی مجید صالحی یادآور بازی عزت الله انتظامی است . این اتفاق تعمدی بود؟
پیدا كردن این فرمت صدا و رفتار با خوشان بود. وقتی با آقای صالحی درباره این نقش صحبت كردم گفتم دلم می خواهد صدایی غیر از صدای مجید صالحی كه همیشه مخاطب شنیده داشته باشد. ایشان چند مدل صدا اتود زدند و در نهایت به این مدل رسیدیم.
نیما فلاح همچنان مناسب نقش های تین ایجری است. چقدر حواس تان بود که کاراکتر او مشابهه تجربه های قبلی اش نباشد؟
من برای نقش هادی دنبال بازیگری پر جنب و جوش بودم كه با توجه به ویژگی های آقای فلاح گزینه مناسبی برای این نقش بودند. روزهای اول به او می گفتم مراقب حركاتش باشد اما هر چه جلوتر رفتیم خودشان كاملا حواس شان به فاصله گذاری با كاراكتر های قبلی بود.
كاراكتر هادی یك تشابه اتفاقی با نقش سرهنگ سرخی (حمید رضا آذرنگ) در سریال «شاهگوش» دارد. هر دو بعد از در مواردی خاص دچار سكسكه می شوند.
ساخت سریال ما قبل از این كه «شاهگوش» كلید بخورد تمام شده بود ولی تشابه جالبی است. اولین بار خود آقای فلاح در یكی از سكانس ها سكسكه كرد و من دیدم چه قدر خوب است و گفتم آن را نگه دار.
چرا «باغ سرهنگ» را به شبكه پنج دادید؟ سریال ها معمولا در این شبكه خیلی دیده نمی شوند.
این سریال را آقای اوجی با بودجه شخصی خودشان تولید كرده اند. وقتی كار تمام شد با شبكه تهران برای پخش آن به توافق رسیدند. دیده شدن در این شبكه علیرغم این كه سریال ها چند تكرار در ساعت های خوب دارند،سخت تر از است با این حال خوشبختانه مردم سریال را پیدا می بینند و این جای خوشحالی دارد.
وقتی با آقای صالحی درباره این نقش صحبت كردم گفتم دلم می خواهد صدایی غیر از صدای مجید صالحی كه همیشه مخاطب شنیده داشته باشد. ایشان چند مدل صدا اتود زدند و در نهایت به این مدل رسیدیم.
خانم سام !چه اصراری دارید كه حتما فیلمنامه خودتان را بسازید؟
من هیچ اصراری ندارم كه حتما فیلمنامه خودم را بسازم كما این كه متن كار جدیدم را فیلمنامه نویس دیگری می نویسد. با این حال خیلی مهم است كه دیدگاه نویسنده و كارگردان به هم نزدیك باشد. من وقتی می نویسم خیلی از حس و حال هایی را كه دوست دارم در كار باشد روی كاغذ نمی آید. لازمه اش این است كه با كارگردان صحبت كنم و به نظری واحد برسیم آن موقع خروجی كار خیلی بهتر خواهد شد. وقتی نویسنده و كارگردان یك نفر باشد نتیجه خیلی بهتر می شود چون كسی كه متنی را می سازد می داند از آن چه می خواهد اما این قانون مطلقی نیست و همانطور كه گفتم احتمال زیاد فیلمنامه كار بعدی ام را شخص دیگری خواهد نوشت.
چون وجه نویسندگی تان تا الان پررنگ تر از كارگردانی بوده، در سریالی هم كه می سازید مولفه های ثابت و روح نوشته های تان بیشتر به چشم می آید. این باعث می شود كارهای تان دچار تكرار شود.
هر كسی برای خودش امضایی دارد اگر منظورتان از روح مشترك همان امضا است ،اتفاقا خیلی هم بد نیست . حرف من این است كه كارگردان منظور نویسنده را درك كرده باشد. اولین سریالی كه نوشتم «مشق عشق» آقای بهرام بهرامیان بود .ما بعد از نگارش و در زمان پیش تولید صحبت های زیادی درباره فیلمنامه داشتیم. حتی آقای بهرامیان می گفت در هر سكانسی كه نوشته ای كدامیك برایت مهم تر بوده ؟ حتی در تعطیلات بین فیلمبرداری تماس می گرفتند و درباره قسمت های باقی مانده صحبت می كردیم. وقتی ذهن نویسنده و كارگردان به هم نزدیك شود قطعا خروجی كار بهتر خواهد بود.
انتقادی كه به زوج سام - اوجی می شود عدم خروجی این همكاری هم اندازه كارهای دیگر آقای اوجی مثل «همسایه ها» و «سفر سبز» است. اوج این انتقاد در زمان پخش «راز پنهان» بود.
این انتقادها موقعی بوجود آمد كه من اولین سریالم را ساختم و برایم عجیب بود كه چطور در اولین قدم همچین انتقادهایی می شود. خیلی از كارگردان ها در كارهای اول ضعف هایی دارند. با این حال اتفاقی كه سر «راز پنهان» افتاد منصفانه نبود. این سریال اولین كار من بود و یك دفعه از میان چند سریال كه كارگردان های مطرحی ساخته بودند برای باكس ماه رمضان انتخاب شد بدون این كه ما خودمان بخواهیم و یا در جریان باشیم. همین مساله باعث شد كه عده ای تصور دیگری بكنند و بگویند مگر می شود سریال یك كارگردان زن از میان گزینه های متعدد برای ماه رمضان انتخاب شود؟ یكی از دلایلی كه باعث شد این موج بوجود بیاد همین مساله بود یعنی اگر «راز پنهان» در بازه ای غیر از ماه رمضان پخش می شد این حرف ها زده نمی شد.
به هر حال مجید اوجی سریال های خیلی خوبی ساخته و توقع از او بالا است.
این سوالی است كه خود آقای اوجی باید جواب بدهند اما من در زمینه كاری خودم سعی كرده ام نسبت به آثار قبلی بهتر عمل كنم.
«باغ سرهنگ» با فاصله كوتاهی از «بی قرار» پخش شده. این استمرار به كیفیت كارتان لطمه نمی زند؟
البته «بی قرار» با «باغ سرهنگ» حدود چهار ماه فاصله داشت منتهی پخش آن ها پشت هم افتاده. ما اواخر تیرماه «باغ سرهنگ» را تمام كردیم و «بی قرار» را اواسط مهر شروع كردیم. فاصله لازم برای استراحت را داشتم كلا خودم معتقدم كار هنری به خلاقیت نیاز دارد و نباید دچار روزمرگی شود. سعی می كنم این فاكتورها را رعایت كنم.
مصاحبه: احمد رنجبر
بخش سینما و تلویزیون تبیان
