معجزههای تقوا
اینکه تقوا چیست؟ تقریبا واضح و روشن است. حتما شما هم میدانید که تقوا در یک جمله کوتاه، یعنی انجام واجبات و ترک محرمات. و اگر بخواهیم این جمله را نیز خلاصه تر کنیم، باید گفت: تقوا یعنی ترک محرمات، چرا که اگر کسی واجبات را انجام ندهد، مرتکب حرام میشود.
پس تقوا یک مقوله بیشتر نیست و آن هم اینکه محرمات را ترک کنی. البته این مقدار، حد اقلی تحقق تقواست. تقوا میتواند درجات متفاوتی داشته باشد. تا جایی که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم به اباذر میفرماید: ای اباذر، متقین کسانی هستند که از خدا میترسند و پرهیز میکنند از چیزی که عادتا دیگران از آن نمیپرهیزند، برای اینکه میترسند مبادا وارد شبهه شوند.
به هر حال نکته مهم اینجاست که تقوا چه آثاری میتواند به همراه داشته باشد، آیا آثار تقوا فقط به آخرت محدود میشود یا در دنیا نیز آثار خود را دارد؟
تقوا فعلی است اختیاری و در دایره افعالی که دارای ارزش اخلاقی هستند، قرار می گیرد و سفارش به تقوا بیانگر آن است که این ارزش اخلاقی بسیار مهم میباشد، این کلمه 17 مرتبه و مشتقاتش بیش از 250 مرتبه در قرآن مجید آمده است.
تـذکـّرهـای قـرآن را کنـد گـوش نسازد یـاد جـانـان را فــراموش
که یاد حق گر از دل شد فراموش کند دیوت غلام حلقه در گوش23
اکنون به طور اختصار به نکاتی که قرآن مجید پیرامون تقوا اشاره فرموده می پردازیم:24
1. هدف از دستورات الهی آن است که در انسان روحیهی تقوا پیدا شود؛ مثلاً قرآن کریم میفرماید:
«پروردگار خود را بپرستید شاید تقوا پیدا کنید.»(سورهی بقره، آیهی 21) و نیز میفرماید:
«روزه بر شما و بر امّتهای پیشین واجب شده شاید تقوا پیدا کنید» (سورهی بقره، آیهی 183)
2. «تقوا زمینه ی پذیرش هدایت است». (سورهی بقره، آیهی 2)
3. «خداوند به متّقین، علومی را عنایت می کند».(سورهی بقره،آیهی282)
4. «تقوا وسیلهی دریافت رحمت الهی است». (سوره ی انعام، آیهی 155)
5. «تقوا وسیله ی قبولی عمل است». (سورهی مائده، آیهی 27)
6. «تقوا وسیلهی دریافت رزق از راههایی است که انسان گمان آن را ندارد». (سورهی طلاق، آیهی 3)
7. «خداوند به متّقین وعده داده که هرگز در بن بست قرار نگیرند». (سورهی طلاق،آیهی 2)
8. «خداوند انواع حمایتها و امدادهای غیبی خود را نثار افراد با تقوا می کند» .سورهی توبه، آیه ی 36 و 123)
9. «تقوا راه نجات از خطرات قیامت است» (سوره ی مریم، آیهی 72)
عوامل مؤثر در تقوا:
1. ایمان به مبدأ و معاد، انسان را در برابر گناهان بیمه میکند و هر چه ایمان قویتر باشد، تقوا بیشتر است.
2. نظارت عمومی(امر به معروف و نهی از منکر) سبب رشد تقوا در جامعه است.
3. تربیت خانوادگی، لقمه حلال، رفتار مسؤولان، دوستان(همسر، همکار، همسایه، هم درس)
اشتغال و رفیق شدن با افراد با تقوا از عواملی است که در تقوا مؤثّر میباشد.
بنابراین: تقوا وجه تمایز حق و باطل است و شخص متّقی در برابر پروردگارش احساس مسئولیت کرده و جامعه را احیا میکند و ضامن حفظ و بقای آن میباشد، لذا محبوب خداوند است.
«اِنَّ اللّهَ یحبُّ المُتَّقین»3
عطر آیات قرآن مجید در سخنان آقای آقایان، امیرالمؤمنان(ع) ا ینگونه به مشام میرسد:
پسرم!…بدون تردید محبوبترین قسمت از وصایای من که باید بدان تمسّک جویی، [تقوا] همان پرهیزگاری (ترس از خدا) است و انجام واجبات، و پیمودن راهی که پدرانت و صالحین خاندانت پیمودهاند، میباشد.
پسرم!…همانا من از هیچ پند و اندرزی برای تو کوتاهی نکردم، و تو هر قدر هم کوشش کنی و صلاح خویش را در نظر بگیری، مصالح خود را آن اندازه که من دربارهی تو تشخیص دادهام، تشخیص نخواهی داد…
پی نوشتها :
1. دیوان الهی قمشهای؛ 58.
2. قرائتی، محسن،«تفسیر سورهی حجرات» ناشر: دانشگاه آزاد اسلامی، چاپ هفتم، 1383هـ.ش، 8و7
3. سورهی توبه، آیات 4 و 7.
تهیه و فرآوری: محمد حسین امین – گروه حوزه علمیه تبیان
