اجازه کلامی است که از سوی اجازه دهنده صادر می شود و بر اساس آن اذن روایت کردن روایات خویش را صادر می کند

شنبه ۲۷ آذر ۱۳۸۹ - ۰۰:۰۰
اجازه نامه چیست ؟
معرفي يک کتاب مهم در اجازه نامه و رجال الروضۀ البهيۀ في طرق الشفيعيه حديث پس از قرآن کريم دومين منبع شرعي و آموزه هاي اخلاقي است. کلام معصومان(ع)با توجه به عصمت حجيتشان از اهميت خاصي برخوردار است. مسلمانان با توجه به اين اهميت، از آغاز در جهت حفظ کلام معصوم، نقل آن و عمل به آن اهتمام ورزيدند. در دوره حضور معصومان (ع)، مسلمانان کلام ايشان را مستقيماً دريافت و نقل مي کردند و در برخي موارد نيز حديث را با يک يا چند واسطه دريافت مي کردند. اما پس از دوره حضور، تنها راه دستيابي به کلام معصوم، شنيدن احاديث از راويان حديث بود. با توجه به زياد شدن واسطه ها و راهيابي احاديث دروغ به مجموعه روايات و برخي مشکلات طبيعي، مسلمانان بر آن شدند تا از راستگو بودن راويان و وثاقت آنان مطمئن شوند و براي جلوگيري از رورود ديگر مطالب به حوزه احاديث و حفظ و صيانت آن، قوانين و قواعدي را بنيان نهند و راههاي متعددي را براي نقل حديث وضع کنند. اجازه يکي از راه هايي است که مسلمانان براي نقل حديث برگزيدند. اجازه کلامي است که از سوي اجازه دهنده صادر مي شود و بر اساس آن اذن روايت کردن روايات خويش را صادر مي کند. اجازه تقسيمات گوناگون دارد؛ با توجه به اجازه دهنده به معين، نامعين، مجهول، معدوم، طفل، مجنون، کافر و معلق و مشروط تقسيم مي شود. با توجه به چيزي که به آن اجازه داده مي شود به معين، نا معين ، مجهول، تحمل نشده و مجاز تقسيم مي شود. برخي اجازات، شفاهي و برخي کتبي است. اجازات کتبي از نظر اندازه و حجم مطالب، به مختصره، متوسطه و کبيره تقسيم مي شود. يکي از اين اجازات، اجازه نامه کتبي علامه حاج سيد محمد شفيع جاپلقي به فرزند خود آيت الله سيد علي اکبر موسوي جاپلقي است. دانشمند بزرگ، فقيه اهل بيت، معروف به سيد اصولي، محقق و مدقق، اعلم العلماء والمجتهدين جامع معقول و منقول محدث و نابغه قرن13 هـ . ق، علامه حاج سيد محمد شفيع جاپلقي فرزند سيد علي اکبر موسوي جاپلقي ابتداي قرن13هـ . ق در حدود1200 هـ . ق در روستاي «امام‏زاده قاسم» جاپلق از توابع شهرستان اليگودرز و ازنا به دنيا آمد.(1) و در حوزه علميه بروجرد کرسي افتا و تدريس داشت. در کتاب علماي بزرگ شيعه آمده است: «سيد محمد شفيع فرزند عالم جليل سيد علي اکبر جاپلقي معروف به صاحب روضة البهية يکي از علماي بزرگ شيعه در قرن سيزدهم هجري بود اين سيد بزرگوار در حوزه‏هاي ايران و عراق از اساتيد متعددي برخوردار بود... سالها بر کرسي تدريس و تأليف نشت، کتاب مناهج الاحکام او در چند جلد حاوي مسائل حلال و حرام و قواعد شريفه در اصول....»(2) سيد مصلح الدين مهدوي مي نويسد: «از اکابر علماء و اعاظم فقها و مجتهدين جامع معقول و منقول و در رجال و حديث صاحب‏نظر بود... و در اصول به مقامات عاليه علم و اجتهاد و بروجرد منتقل گرديد و به درس و بحث و نشر احکام و تربيت طلاب و تأليف کتب و رسائل و امام جماعت و رسيدگي به امور مردم پرداخت.»(3) آقاي شيخ انصاري مي نويسد: «حاج سيد شفيع فرزند حاج سيد علي اکبر موسوي علوي جاپلقي يکي از معاريف علماي اماميه در سده سيزدهم و معقول ومنقول را جامع و در رجال و حديث دستي توانا داشت و نزد حاج مولي احمد نراقي و شريف العلما و سيد مجاهد و ديگر اکابر وقت شاگردي نمود.»(4) يکي از مهترين آثار اين عالم بزرگ، الروضۀ البهيۀ في طرق الشفيعيه است که براي فرزند خود آيت الله سيد علي اکبر جاپلقي نگاشته است. مؤلف در اين کتاب به معرفي برخي از شاگردان، اساتيد و مشايخ رجالي و فقهاي بزرگ شيعه مي پردازد که با توجه به هم عصر بودن ايشان با برخي، اين کتاب به عنوان سندي مهم در شناخت بزرگ شيعه در قرن دوازده، سيزده و چهاردهم هجري محسوب مي شود. در کتاب برآستان خوبان آمده است: «اجازه نامه مفصلي در روايات به فرزندان خود سيد علي اکبر و سيد علي اصغر که متضمن شرح حال بسياري از علما و دانشمندان بزرگ شيعه از جمله شاگردان و اساتيد و مشايخ خود روايت خود مي‏باشد که به سبک «لؤلؤ البحرين» علامه يوسف بحراني در سال 1278در اواخر عمر شريفشان تدوين گشته است و در سال1280هـ . ق بعد از وفات مؤلف در تهران به همت شاگرد برومندشان آخوند ملامحمد علي خوانساري با خط زيبا، به زيور طبع سنگي آراسته گرديد و نسخه خطي از آن در مرکز احياء ميراث اسلامي قم موجود است و در اکثر کتب علماء رجال از اين کتب به عنوان يکي از منابع در شناخت علماي قرن 12و 13 استفاده مي‏شود.»(5) نوشته سيد مهدي موسوي گروه حوزه علميه منابع: 1. بر آستان خوبان، سيد مهدي موسوي، ص208. 2. علماي بزرگ شيعه از کليني تا خميني، ص254. 3. بيان المفاخر، احوالات حجت الاسلام شفتي، ج 1، ص324. 4. زندگي نامه آيت الله شيخ مرتضي انصاري. 5. بر آستان خوبان، سيد مهدي موسوي، ص225.

پربازدیدها

پربحث‌ها