پاکدامنی یا ثروت؟! تنگدستى و پاكدامنى یا ثروت و زشتكارى قال امیرالمومنین علی(علیه‌السلام) « و الحرفته مع العفته خیر من الغنى مع الفجور(1)؛ كارگرى، همواره با پاكدامنى، بهتر از داشتن ثروتى است كه با گناهكارى به دست آمده باشد. شرح حدیث: بسیارى از ثروتمندان هستند، كه به خاطر داشتن مال و دارایى فراوان، ظاهرا همه گونه وسایل راحت و آسایش را در اختیار دارند. اما در حقیقت، آنها، نه تنها آسوده و راحت نیستند، و نه تنها در خوشى و خوشبختى به سر نمى‏برد، بلكه روز و شب خود را، با رنج و اضطراب مى‏گذرانند، و عمرشان در دلهره و نگرانى طى می‌شود. زیرا بیشتر ثروتمندان، مال و دارایى خود را، از راه هاى حرام و آلوده به گناه، به دست آورده‏اند. امام علی(علیه‏السلام)، در جایى دیگر فرموده است: "هر جا ثروتى هنگفت انباشته شده باشد، حتما در كنار آن، حق پایمال شده گروهى از محرومان جامعه، دفن شده است." معنى این سخن آن است كه: كمتر ممكن است ثروتى پیدا شود كه تمام آن، از راه حلال بدست آمده باشد. بیشتر كسانى كه به ثروت‏هاى هنگفت مى‏رسند، حق مردم محروم و مستضعف را پایمال كرده و مال دیگران را خورده‏اند یعنى از راه‌هایى مانند دزدى، كم فروشی، گران فروشی، احتكار (انباركردن و مخفى كردن اجناس مورد نیاز مردم، و به وجود آوردن قحطى، و سپس فروختن آن اجناس به چند برابر قیمت)، یا خوردن مال افراد ضعیف، بیوه زنان، یتیمان و امثال آنها، و خیانت كردن به افراد ملت، به مال و دارایى رسیده‏اند. امام علی علیه السلام می فرماید: هر جا ثروتى هنگفت انباشته شده باشد، حتما در كنار آن، حق پایمال شده گروهى از محرومان جامعه، دفن شده است." معنى این سخن آن است كه: كمتر ممكن است ثروتى پیدا شود كه تمام آن، از راه حلال بدست آمده باشد. چنین ثروتى، كه از راه هاى ناپاك و نادرست به دست آمده، آلوده به گناه است و كسى كه چنین ثروتى دارد، اگر هم در ظاهر، راحت و آسوده زندگى مى‏كند، در باطن، آرامش و آسایش ندارد و تمام ساعات روز و شبش، در وحشت و اضطراب مى‏گذرد. از یك طرف، ترس از خدا، و حساب و كتاب روز قیامت او را مى‏ترساند و آرامشش را به هم می‌زند، و از طرف دیگر، دائما وحشت آن را دارد، كه مبادا مردم محروم و ستمدیده، راز دزدى و مال مردم خورى و خیانت او را بفهمند، و براى گرفتن حق خود، بر سرش بتازند و حكم عدالت اسلامى را، درباره‏اش اجرا كنند. اما كسى كه كار كم در آمدى دارد، ولى با تقوا و پاكدامنى آن را انجام می‌دهد، و به خیانت و ظلم آلوده نمى‏شود، دل راحت و فكر آسوده دارد، چنین كسى، چون درآمدش حلال و پاك است، حقى را پایمال نكرده و مال كسى را نخورده است، كمترین نگرانى و دلهره و وحشتى هم ندارد. اگر سفره‏اش رنگین نیست ولى در عوض با وجدان پاك كابوس‌هاى وحشت‏آور و سبكبار بیدار مى‏شود، و خوشبختى واقعى را با تمام و جودش حس می‌كند. بخاطر همین است كه امام نیز، كار كم درآمد، ولى همواره با پاكدامنى را از ثروتى كه همواره با گناه باشد، بهتر شمرده‏اند. گروه دین و اندیشه تبیان، هدهدی 1- نهج البلاغه، نامه/31 . پندهاى كوتاه از نهج البلاغه، هئیت تحریریه بنیاد نهج‏البلاغه