هیاءت هستى و شكل گیرى اجزاء آن
توسط : bahaar88
پس حضرت فرمود: اى مفضل! اول عبرتها و دلیلها بر صانع عالم تعالى شاءنه، تهیه و نظام این عالم است و تاءلیف اجزاء آن و نسق آن بر وجه كمال زیرا كه اگر تاءمل كنى در عالم به فكر خود و تمیز كنى به عقل خود، خواهى یافت این عالم را مانند سرائى كه بنا كرده اند و هر چه بندگان خدا را به آن احتیاج است مهیا كرده اند، پس آسمان رفیع مانند سقف این خانه است و زمین وسیع مانند بساطى است كه براى ایشان گسترانده اند و ستاره ها(ئى) كه به حسن انتظام بر هم چیده اند مانند چراغها است كه بر این طاق مقرنس آویخته اند و جواهر كه در جبال و تلال مخزون است مانند ذخیره ها است كه براى ایشان مهیا ساخته اند، و هر چیزى را براى مصلحتى قرار داده. و انسان به منزله كسى است كه این خانه را به او بخشیده اند و آنچه در آن هست به او واگذاشته اند، و انواع نباتات را براى او مقرر داشته اند، و انواع حیوانات را به جهت مصالح او آفریده اند.
پس این انتظام امور و اتّساق احوال، دلیل واضح است بر آن كه عالم مخلوق است به تقدیر و حكمت و نظام و مصلحت و آن كه خالق همه یكى است كه این اصناف مخلوقات را با یكدیگر الفت داده و بعضى را به بعضى مربوط و محتاج گردانیده - جل قدسه، و تعالى جده، و كرم وجهه، و لا اله غیره، تعالى عما یقول الجاحدون و جل و عظم عما ینتحله الملحدون.
مترجم گوید كه: ((این دلیل كه در آخر كلام امام (علیه السلام) به آن اشاره شد، اقوى دلایل توحید است، زیرا كه چون انتظام اجزاى عالم و ارتباط آنها به یكدیگر و احتیاج هر یك به دیگرى معلوم شد، ظاهر شد كه همه لازم یكدیگرند و به برهان ثابت شده است كه متلازمان یا مى باید احدهما علت دیگرى باشند، یا هر دو معلول یك علت باشند. و چون اجزاى عالم همه ممكنند و به علت محتاجند باید كه همه به یك علت منتهى شوند.
و ایضا عقل به وجدان خود حكم مى كند كه علت یك نظام شخصى، یك كس مى باشد و اگر در خانه دو كدخدا باشد، احوال خانه مختل مى شود،(1) چه جاى این عالم كبیر.
و ایضا عالم كبیر نظیر عالم صغیر است كه انسان باشد و هر چه در عالم كبیر است، در عالم صغیر نظیر آن هست، و چنانچه عالم بدیهةً حكم مى كند كه در بدن انسان دو نفس مدبر نمى تواند بود، هم چنین حكم مى كند كه در این عالم دو مدبر نمى تواند بود و در تطبیق اجزاى عالم صغیر بر عالم كبیر كتابها نوشته شده، و این ترجمه گنجایش ‍ ذكر آنها را ندارد.
----------------------------------------------
1-اشاره است به آیه شریفه: لو كان فیهما الهة الا الله لفسدتا. سوره انبیاء آیه 22.
-----------------------------------------
دوشنبه 6/8/1392 - 17:18
پسندیدم 0
UserName
x