در بیان شگفتى هاى آفرینش انسان
توسط : bahaar88

مراتب چهارگانه هضم

 

و مراتب هضم چهار است.
اول در معده كه غذا در آنجا مانند كشكاب مى شود و آن را ((كیلوس)) مى گویند و اول این هضم در دهان مى شود در وقت ((خوائیدن)).
دوم در جگر زیرا كه كیلوس چون هضمش تمام شد در معده خالص و لطیف آن از رگى چند كه از معده به سوى جگر هست كه او را ((ماساریقا)) مى گویند داخل جگر مى شود و پهن مى شود در تمام جگر در عروق ریزه چند كه در تمام جگر دویده و هضم دوم در آنجا مى شود و مستحیل به اخلاط اربعه مى شود و آن را ((كیموس)) مى گویند. و ابتداى این هضم در ماساریقا مى شود.
و هضم سیم در رگهاى بدن مى شود و اولش در وقتى است كه اخلاط داخل مى شوند در رگ بزرگى كه از بالاى جگر رسته است و از آنجا به رگهاى دیگر كه در جمیع بدن منتشر است داخل مى شود.
و هضم چهارم در اعضاء مى شود و ابتدایش در هنگامى است كه از دهانهاى رگها مترشح مى شود در اعضاء.
اما قوه دافعه براى آن كه فضولى كه از غذا زیاد مى آید دفع كنند مانند بول و غایط.
و قوه مولده دو تا است یكى آن است كه فضله هضم چهارم را از خون در خصیه به منى منقلب مى گرداند، و دوم آنكه هر جزوى از منى را مستعد عضوى از اعضاء اصلیه مى گرداند كه بعضى استخوان شود و بعضى رباط.
و اما قوتهائى كه مخصوص حیوان است كه در نباتات نمى باشد بر دو قسمند: محركه و مدركه.
اما محركه، منقسم مى شود به باعثه و فاعله. و باعثه قوه اى است كه هر گاه مرتسم شود در خیال صورت امرى كه مطلوب باشد حصول وى. یا مطلوب باشد دفع وى، باعث شود قوه فاعله را بر تحریك اعضاء، پس اگر باعث بر تحریك به جهت طلب امر مطلوب الحصول باشد ((قوه شهویه)) خوانند و اگر به جهت دفع امر مهروب عنه باشد ((قوه غضبیه)) خوانند.
و فاعله قوه اى است كه عضلات و ادوات تحریك را مهیاى تحریك گرداند.
و اما مدركه پس ده قوه است: پنج در ظاهر، پنج در باطن.
-----------------------------------------
مفضل بن عمر
ترجمه: علامه محمد باقر مجلسى

دوشنبه 6/8/1392 - 16:52
پسندیدم 0
UserName
x