همه عالم به دنبال حسینه
توسط : حامد...
 

همه عالم به دنبال حسینه

 

و حسین ( علیه السلام) چون برزمین فتاد، چشمه عشق افلاكى، از خاك جوشیده و زمین و زمان درهم پیچید . زمان برمدار عاشورا و زمین برگرد كربلا، به طواف آمد و از آن روز هر لحظه عاشورا شد و هر جا كربلا . نام حسین در همه عالم پیچید . امروز چون بیرق عزاى حسین ( علیه السلام) برافراشته مى‏شود، عالم در مصیبت‏سنگین او به سوگ مى‏نشیند .

 

عزت و افتخار حسینى در كلام امام خمینى

 

حضرت امام خمینى در این‏باره چنین مى‏فرماید:

 

شما در كجا سراغ دارید كه ملتى این‏طور هماهنگ بشود؟ این‏ها را در تمام كشورهاى اسلامى و ملت‏هاى اسلام، سید الشهداء در روز تاسوعا و عاشورا هماهنگ كرده است; بروید هندوستان همین بساط است، بروید پاكستان همین بساط است، بروید افغانستان همین بساط است . هرجا بروید همین بساط است .

 

محرم در كولومبیا

مراسم عزادارى در كولومبیا به صورت سنتى در ایام سوگوارى حضرت اباعبدالله‏الحسین اجرا مى‏شود . شیعیان مهاجر در این كشور فاقد حسینیه یا فاطمیه هستند; ولى با امكانات محدود، عزت و افتخار حسینى را به نمایش مى‏گذارند . تنها مكان تجمع آنان مسجد شهرمایكائو است .

 

عاشورا در كانادا

برگزارى مراسم دهه محرم و عاشورا از جمله نمودهاى فرهنگى ویژه شیعیان كاناداست .

 

برجسته‏ترین ویژگى مراسم عزت و افتخار حسینى كه به صورت مشترك بین جامعه شیعیان مقیم كانادا برگزار مى‏شود; تشكیل مجالس سخنرانى است كه آن‏ها با دعوت از روحانیان از كشورهاى عراق، لبنان، هند، پاكستان و ایران، از سخنان آن‏ها استفاده مى‏كنند .

 

اجراى مراسم عزادارى شیعیان، در مكان‏هاى استیجارى سرپوشیده، به عنوان حسینیه است و توام با سینه زنى و زنجیر زنى مى‏باشد . در سال 1993 میلادى، برخى از شیعیان در شهر «تورنتو» كانادا، براى مطرح كردن شیعه به عنوان یك جمعیت مطرح در آن كشور، اقدام به برگزارى راه‏پیمایى به صورت دسته‏هاى عزادارى نمود كه این موضوع در مطبوعات كانادا نیز منعكس گردید .

 

قاره آفریقا

شیعیان آفریقاى شرقى، شیعیان دوازده امامى و جمع بیش‏ترى از آنان شیعیان اسماعیلى هستند . در ایام محرم، شیعیان اسماعیلى در مساجد خود به نام «جماعت‏خوان‏» و شیعیان امامیه هندى و پاكستانى در مساجد خود به نام «امام‏باره‏» به عزادارى براى امام حسین و شهداى كربلا مى‏پردازند .

 

عاشورا و محرم در مصر

اولین علوى كه پا به مصر گذاشت، «على بن محمد بن عبدالله‏» بود و بسیارى از مردم مصر با وى بیعت كردند . تشیع در مصر هواداران بسیارى داشت، تا این كه متوكل عباسى به سبب ترس از قیام و نهضت علویون، دستور تبعید خاندان ابوطالب را از مصر به عراق در سال 236 قمرى صادر كرد . پس از سقوط فاطمیان در مصر، فقط میلاد فرخنده امام حسین تا به امروز هم‏چنان پابرجاست كه همراه با برقرارى جشن‏هاى رسمى و با شكوه طى چند روز برگزار مى‏شود . صوفیان مصر، شب نیمه شعبان و ماه مبارك رمضان را هم‏چنان جشن مى‏گیرند .

 

عاشورا در تونس

با تسلط فاطمیان در سال 909 میلادى بر تونس، مذهب شیعه دراین كشور كوچك آفریقایى گسترش یافت و باتاسیس شهر مهدیه بر ساحل دریاى مدیترانه، فاطمیان اقدام به ترویج مذهب شیعه در سراسركشور تونس و سپس در شمال آفریقا نمودند . رفته رفته ایام الله تاسوعا و عاشورا جزو سنت‏هاى مذهبى تونس شد و روز عاشورا از تعطیلات رسمى تونس محسوب مى‏شد . مردم تونس به پاس عزت و افتخار حسینى در ایام محرم از هرگونه مراسم شادى مثل جشن عروسى و ختنه‏كنان و ... خوددارى مى‏كردند و معتقد بودند كه اجراى مراسم شادى در این ایام «مش ملیح‏» یعنى خوش یمن نیست .

 

یكى دیگر از مراسم این ایام كه به اعتقاد آن‏ها صورت مى‏گیرد، همراهى در عزادارى حضرت‏زهراست كه با رفتن به قبرستان در صبح عاشورا، با فاطمه زهرا هم ناله مى‏شوند . مردم تونس بنابر یك سنت قدیمى، معتقدند كه همه ارواح در روز عاشورا كنار قبر خود حضور پیدا مى‏كنند و منتظر دیدار بستگان زنده خود هستند و نمى‏خواهند این انتظار به ناامیدى مبدل گردد و معتقدند ارواحى كه دیدار كننده نداشته باشند، حضرت فاطمه برقبور آن‏هاتوقف مى‏كند و جهت آمرزش آن‏ها فاتحه مى‏خواند .

 

مردم تونس در این روز هزینه بسیارى جهت‏خرید طعام و میوه اختصاص مى‏دهند و روز تاسوعا تاكید برخوردن گوشت مرغ و غذایى شبیه ماكارانى دارند . شب عاشورا با آتش زدن علف‏هاى خشك و شعله‏ور كردن آن‏ها كه به «اجیجه‏» شهرت دارد، گلوله‏هایى را شلیك مى‏كنند و بر این اعتقادند كه این عمل، موجب شادمانى اطفال كربلا مى‏گردد . (6)

 

محرم و صفر در سنگال

شیعیان سنگال بیشتر لبنانى مهاجر كه حدود دوهزار و پانصد و دوهزار سنگالى هستند كه در محرم و مخصوصا عاشورا، مراسم عزادارى برپا مى‏كنند .

 

روز عاشورا (معروف به تنخریت) در این كشور تعطیل رسمى است و بعضا هر فرقه‏اى، روزى را تعطیل مى‏كند و گاه پیش مى‏آید كه دویا سه روز متوالى تعطیل است .

 

مراسم عاشورا در سنگال شكل سنتى دارد و هر فرقه به سبك خودش به عزادارى مى‏پردازند . مثلا در بین فرقه‏هاى تیجانیه و قادریه تا اندازه‏اى مرثیه خوانى رواج دارد و واقعه عاشورا را از طریق نوارهاى صوتى براى مردم تشریح مى‏كنند . برخى به آداب و رسوم سنتى پاى‏بند نیستند; ولى در روز عاشورا به نماز و روزه مى‏پردازند و هزار بار (قل هوالله احد) و (استغفرالله) مى‏خوانند و صلوات مى‏فرستند .

 

عاشورا در مراكش

سنت‏حسنه‏اى كه در دیگر كشورهاى اسلامى وجود ندارد یاكم‏تر وجود دارد، این است كه مردم مراكش در روز عاشورا دسته‏جمعى زكات مى‏پردازند، تا از این طریق به یارى افراد بى‏بضاعت و مستحق بشتابند . این زكات به دارایى‏هاى ثابت و منقول و سودهاى به دست آمده آن‏ها در سال جارى تعلق مى‏گیرد كه به سبك جشن عاطفه‏ها جمع آورى و به فقرا و مستمندان مى‏پردازند و از سوى دیگر احیاى عاشورا براى مردم مغرب یادآور شهادت سبطنبى (حسین بن على) در كربلاست .

 

عاشورا در سومالى

با هجرت جمعى از شیرازى‏هاى ایران به آفریقا در اوایل قرن سوم هجرى، اسلام، فرهنگ، تمدن و هنر ایرانى به آن قاره راه پیدا كرد . مردم سومالى ایام محرم به ویژه عاشورا را بزرگ مى‏دارند .

 

محرم و صفر در كنیا

مردم كنیا، آغاز ماه محرم را آغاز سال هجرى قمرى مى‏دانند . مراسم عزادارى مردم كنیا در جراید این كشور منعكس مى‏شود . روش عزادارى مردم كنیا و مجالس وعظ، سخنرانى، سینه زنى، و اصطلاحت عزادار، مجلس (Majlis) ماتم، امام باره و چهلم ( Chelum) نشانگر آن است كه این مراسم چند قرن پیش توسط ایرانیان شیعه به این سرزمین منتقل شده است . مردم كنیا در كنار مراسم سینه زنى، زنجیرزنى، مرثیه‏سرایى، مجالس تعزیه خوانى (شبیه خوانى) نیز بر پا مى‏كنند . بعد از چهل روز هم مراسم چهلم امام و شهداى نینوا برپا مى‏كنند . شیعیان كنیا براین باورند كه آخرین روز صفر، روز قصاص و كشته شدن عمر سعد توسط مختار ثقفى است، لذا به این مناسبت، این روز را جشن مى‏گیرند و پارچه‏هاى سیاه را از تن بیرون مى‏آورند و به شادى مى‏پردازند .

 

عاشورا در سیرالئون

از چند سال پیش در دهه اول ماه محرم و اربعین حسینى، در انستیتو بین المللى علوم اسلام (مهد جمهورى اسلامى ایران) هر شب در سالن اجتماعات رایزنى فرهنگى . مراسم عزادارى و سوگوارى اباعبدالله الحسین برگزار مى‏شود و در برخى از شهرهاى مهم سیرالئون از جمله «بو» و «كنیما» نیز مراسم مشابهى توسط برخى از فارغ التحصیلان حوزه علمیه قم (تبعه سیرالئون) تشكیل مى‏شود و به ایراد سخنرانى مى‏پردازند .

 

محرم در پاكستان

در ایام محرم و عاشورا جامعه پاكستان حالت‏سوگوارانه‏اى به خود مى‏گیرد و «امام باره‏» ها و «ذوالجناح‏» ها كه نقش عمده‏اى در فرهنگ عزادارى عاشوراى پاكستان دارند، فعال مى‏شوند . تاسوعا و عاشورا در سراسر این كشور تعطیل رسمى است و مردم پاكستان فرصت مناسبى براى شركت درمراسم عزادارى دارند . صدا و سیماى پاكستان، روزهاى محرم به ویژه تاسوعا و عاشورا برنامه‏هاى عادى خود را قطع و یكسره برنامه‏هاى مخصوص مراسم عزادارى و اخبار ایام را پخش مى‏كنند .

 

محرم در هند

بزرگ‏ترین جمعیت تشیع در جهان، در شبه قاره هند و پاكستان است كه تعداد شیعیان هند دوبرابر شیعیان ایران است . (10) مضامین و ارزش‏هاى شیعى در ادب اردو كه در معمارى امام باره‏ها به كاررفته است، به چشم مى‏خورد . در شهر لكنهو با وجود نفوذ بریتانیا، فرهنگ غنى شیعه ادامه یافت و مدرسه «الواعظین‏» به تربیت مربیان و مبلغان شیعه مى‏پرداخت . شیعیان هند در ماه محرم هرسال، مراسم با عظمتى در بزرگداشت عزت و افتخار حسینى برپا مى‏كنند . در این مراسم به سخنرانى و بیان وقایع كربلا با نثر و نظم مى‏پردازند و متعاقب آن مراسم سینه زنى اجرا مى‏شود و آرامگاه كوچكى به نام «تعزیه‏» و علم‏هایى كه معروف به بیرق حضرت الوالفضل است، در اماكن متبرك خود به نام «امام باره‏» نگهدارى مى‏كنند و در روز عاشورا، طى مراسمى، دسته جمعى بیرون مى‏آورند (نظیر مراسم حمل نخل كه دریزد، جنوب خراسان، و بعضى از شهرهاى اصفهان، مثل شهر علویجه و دیگر شهرهاى ایران مرسوم است)

 

شور مصیبت امام حسین، تاثیر روحى فوق‏العاده‏اى بر زنان آن دیار باقى مى‏گذارد . به طورى كه النگوهاى خود را مى‏شكنند، سرخود را شانه نمى‏زنند، جواهرات برخویشتن نمى‏آویزند و از پوشیدنى‏هایى به رنگ روشن خوددارى مى‏كنند . این سوگوارى‏ها گاهى تا اربعین امام حسین ادامه مى‏یابد . مراسم عاشورا، اهل سنت در هند را تحت تاثیر قرارداده و موجب تقرب آنان به شیعه گشته است، به طورى كه عقیده تفضیله (برترى امام على و فرزندانش برسایرخلفا) از سوى بسیارى از نخبگان سنى پذیرفته شده و از بنى‏امیه تبرى مى‏جویند .

 

در خانه‏هاى شیعیان به تعداد افراد خانواده، ماكت‏هایى شبیه حرم مطهر ائمه وجود دارد كه به «شبیه روضه‏» مشهوراست . شیعیان هند با روشن كردن شمع و یا عود در كنار آن‏ها حماسه كربلا را در قلوب خود زنده نگه مى‏دارند . مردان نیز در انجمن‏هاى مختلفى كه تحت عنوان «انجمن ماتم‏» است‏به عزادارى مى‏پردازند و در حالى كه شمایل به‏دست دارند، از خانه‏اى به خانه دیگر مى‏روند و در غروب عاشورا، به محل‏هایى كه «كربلا» نام گذارى شده است مى‏روند و درآن‏جا شمایل را به خاك مى‏سپارند .

 

عاشورا در آلمان

پس از جنگ جهانى اول، گروهى از سربازان و افسران مسلمان ارتش‏هاى درگیر، در آلمان باقى ماندند . طبق منابع آلمانى‏ها در حال حاضر حدود دو میلیون مسلمان در جمهورى فدرال آلمان زندگى مى‏كنند كه بیشتر آنان شیعه و در شهرهاى فرانكفورت، مونیخ، آخن، هانوور، هامبورگ زندگى مى‏كنند . در شهر هامبورگ حدود پانزده هزار ایرانى زندگى مى‏كنند كه محل عبادت و عزادارى آن‏ها مسجدى در كنار دریاچه «استر» است . ساختن این مسجد در سال‏1332ش، بنا به تقاضاى جمعى از شیعیان ایرانى مقیم هامبورگ به دستور آیه الله العظمى بروجردى شد .

 

برنامه‏هاى عزادارى در مسجد هامبورگ در ایام محرم به ویژه تاسوعا و عاشورا با تلاوت قرآن و سپس سخنرانى آغاز مى‏شود و با سینه زنى به پایان مى‏رسد، شیعیان ایرانى و پاكستانى و افغانى بیشترین عزاداران را تشكیل مى‏دهند كه برخى از آنان از شهرهاى اطراف آلمان كه تا چهارصد كیلومتر بامركز اسلامى هامبورگ فاصله دارد، شركت مى‏كنند و تا صبح در آن‏جا به عزادارى مى‏پردازند .

 

محرم در بلژیك

مراسم عاشورا در بین شیعیان بلژیك به صورت كاملا طبیعى و بدون خرافه اجرا مى‏شود . بعضى از آن‏ها در مسجدالرضا و برخى با اجاره مكان‏هایى مختلف (تحت عنوان حسینیه) و شیعیان عراقى در شهر «آنورس‏» در یك منزل شخصى گرد هم مى‏آیند و به سینه زنى و نوحه خوانى مى‏پردازند .

 

به طور كلى فرهنگ عاشورا و گرامى‏داشت آن، در بین شیعیان روح تازه‏اى دمیده و خصوصا در سال‏هاى اخیر عزادارى آن‏ها به سبك عزادارى و نوحه سرایى اعراب ایرانى الاصل است .

 

محرم و عاشورا در انگلستان

مركزى كه محل تجمع مسلمانان به ویژه شیعیان در آن كشوراست، حسینیه‏اى است‏به نام «امام حسین‏» كه بیش‏تر گردآورندگان آن ایرانى و عرب هستند، بسیارى از برادران انگلیسى مشتاق شركت و حضور دراین حسینیه هستند، اما به سبب عدم آشنایى با زبان عربى و فارسى، این كار برایشان دشوار است .

 

محرم در یونان

مراسم عاشورا به وسیله شیعیان پاكستانى در منازلشان و توسط سفارت ایران در محل سفارت‏خانه برگزار مى‏شود و شیعیان در مراسم عزادارى یكدیگر شركت مى‏كنند .

 

محرم در دانمارك

حدود چهل هزار شیعه در دانمارك زندگى مى‏كنند . این كشور بر خلاف برخى كشورهاى دیگر، مشوق مؤسسان مراكز فرهنگى است و هفتاد درصد هزینه مدرسه سازى، كتابخانه، مراكز آموزشى، مسجد و حسینیه را مى‏پردازد . مراسم عزاى حسینى در نه مركز اسلامى با نام‏هاى زیر اجرا مى‏شود:

 

1 دارالحسین

 

2 مؤسسه دارالحسین

 

3 حسینیه ایرانیان

 

4 حسینیه شهید صدر

 

5 مركز فرهنگى لبنانى‏ها

 

6 حسینیه مركز جعفرى

 

7 حسینیه مصلى الایمان

 

8 حسینیه افاغنه

 

9 حسینیه شیرازى

 

عاشورا در پرتغال

شیعیان همه ساله مراسم تاسوعاو عاشورا و شام غریبان را در محل «محفل شیعیان امام زمان (عج) در شهر «آلمادا» واقع در «لیسبون‏» برگزار مى‏كنند . در این مراسم پس از مداحى، سینه زنى، نوحه خوانى و سخنرانى، نماز جماعت‏برگزار مى‏گردد و در پایان حاضران اطعام مى‏شوند .

 

عاشورا در تركیه

برخى از منابع حدود یك سوم از كل كردهاى ساكن تركیه را شیعه یا علوى مى‏دانند و بعضى دیگر علویون تركیه را بالغ بر بیست و پنج درصد یعنى یك چهارم سكنه تركیه مى‏دانند . همایش شیعیان در محرم و عاشورا در مناطق و شهرهاى مختلف تركیه از جمله میدان عاشوراى زینبیه در منطقه «هالكالى‏» استانبول، مسجد امام حسین منطقه «كایشلى داغى‏» ناحیه «قاضى كوى‏» و مسجد «سیداحمد دره‏سى‏» منطقه «كوشویلو» نشانگر كثرت جمعیت علویون و جعفرى مذهبان است . آن‏ها از اول تا دهم محرم لباس سیاه برتن مى‏كنند و براى گرامى‏داشت‏یاد وخاطره شهداى كربلا به عزادارى مى‏پردازند و در مقابل همدیگر مى‏ایستند و شروع به سینه‏زنى و زنجیرزنى مى‏كنند و بسیارى از عزاداران، پیراهن سفیدى روى لباس مشكى خود مى‏پوشند كه به معنى كفن است و نوارهایى از پارچه‏هاى سبز و قرمز بر پیشانى مى‏بندند . پس از مراسم سینه‏زنى و عزادارى، از سخنان رهبر شیعیان تركیه بهره مى‏برند و سپس نمایش تمثیلى (تعزیه) از حادثه كربلا بر بالاى یك تپه شنى به مورد اجرا در مى‏آید .

 

محرم و صفر در بحرین

اكثر جمعیت‏بحرین شیعه و از كشورهاى ایران، هند، پاكستان، مصروعمان به این مجمع الجزایر مهاجرت كرده‏اند و در اجراى مراسم سینه زنى، زنجیر زنى و تعزیه خوانى (شبیه‏خوانى) به سبك كشور خودشان اقدام مى‏كنند . اكثر عزاداران حسینى در روزها و شب‏هاى هفتم، هشتم، نهم و دهم محرم، در دسته‏هاى منظم در كوچه‏ها و خیابان‏هاى بحرین در حالى كه پیشاپیش آن‏ها پرچم‏هاى سیاه و شعارهاى عاشورا حمل مى‏شود، به حركت در مى‏آیند و بانواختن سنج و دمام و بعضا اسب‏هاى سیاه پوش به صورت ذوالجناح امام، به سینه زنى مى‏پردازند . روزهاى تاسوعا و عاشورا در بحرین تعطیل رسمى است . در بحرین براى «حسینیه‏» اصطلاح «ماتم‏» به كار برده مى‏شود كه «شیعیان مراسم اجتماعى، اعیاد مذهبى و حتى مراسم عروسى فرزندانشان را در سه هزار حسینیه كوچك و بزرگ برگزار مى‏كنند .

 

محرم و صفر در عربستان

به سبب حاكمیت وهابیون بر سرزمین وحى و وجود اختناق درآن كشور، جمعیت دو میلیونى شیعیان عربستان به صورت پنهانى در خانه‏هاى خود براى حضرت اباعبدالله الحسین و شهداى كربلا عزادارى مى‏كنند .

 

در مدینه منوره نه مسجد و حسینیه متعلق به شیعیان است كه در ایام محرم و صفر و ماه مبارك رمضان مراسم تعلیم و تفسیر قرآن و مجالس روضه‏خوانى مفصل و مجللى برپا مى‏كنند و به عزادارى سنتى مى‏پردازند . آل سعود چند سالى است كه از ساختن مسجد توسط شیعیان جلوگیرى مى‏كند و شیعیان مجبورند براى انعقاد مجالس و مراسم مذهبى، حسینیه‏هایى را به عنوان خانه و ملك شخصى ساخته و در آن‏ها تجمع نموده و شعائر دینى و شیعى را اقامه كنند .

 

در برخى محلات شیعه نشین احساء وقطیف مراسم شبیه خوانى (تعزیه) برپا مى‏شود و جمعیت‏بسیارى در آن‏ها شركت مى‏كنند . در سال‏هاى قبل مراسم تعزیه خوانى سیار و مفصل بوده است و آتش زدن خیمه‏ها و حمل كاروان اسرا و سرهاى شهدا به كوفه به همراه دسته جات عزادارى به صورت سمبلیك به نمایش گذاشته مى‏شده است كه حكومت آل سعود از آن ممانعت‏به عمل آورده است .

 

محرم و صفر در عمان

در كشور دو میلیون نفرى عمان، یك صد هزار شیعه دوازده امامى زندگى مى‏كنند . در اكثر شهرهاى عمان حسینیه و مسجد مخصوص شیعیان بنا شده است كه همه ساله در ماه محرم وصفر این مراكز سیاه‏پوش و روزها صبح و عصر، روضه خوانى مفصل درآن‏ها برپا مى‏كنند .

 

محرم و صفر در كویت

از جمعیت‏یك میلیون نفرى كویت چهل‏درصد آن‏ها شیعه هستند . عزادارى در كویت توسط شیعیان، منحصر به ماه محرم و صفر نیست، بلكه در پنج‏حسینیه كویت در طول سال، هرشب و هر روز مجالس روضه خوانى برقراراست و كسانى كه فراغت دارند، صبح‏ها قبل از رفتن سركار و شب‏ها بعد از كار در این مجالس شركت مى‏كننند و بهره‏مند مى‏گردند . این تنها كشور است كه شیعیان آن معتقد به «كل یوم عاشورا و كل ارض كربلا» هستند . در كشور كویت هیات‏ها و عزاداران حسینى اجازه خروج از محل عزادارى را ندارند .

سه شنبه 2/11/1386 - 8:21
پسندیدم 0
UserName