از وصایاى پیامبر (ص) به ابوذر 1ـ نظر به مادون و چشم پوشى از نظر به مافوق
توسط : mmmmmmmm
بسم الله الرحمن الرحیم

از وصایاى پیامبر (ص) به ابوذر  1ـ نظر به مادون و چشم پوشى از نظر به مافوق

چنین حالتى كه از سفارشات بسیار مهم پیامبر است و در هر فرصتى مردم را به آن توجه داده اند ، اگر با تمرین در باطن انسان تحقق یابد ، انسان را به عرصه گاه قناعت و شكرگزارى مى كشاند و از هجوم حرص و طمع كه محصول تلخ چشم هم چشمى است در مصونیت مى برد .انسان ها بنا به فرموده ى قرآن مجید به خاطر مصالحى از نظر رزق و روزى و مال و منال یا در وسعت و گشایشند یا در مضیقه و تنگى .پیامبر (صلى الله علیه وآله وسلم) مى فرماید :« در هر مرتبه اى از امور مادى هستى براى این كه سپاسگزار خدا باشى و قدر نعمت هاى او را بدانى و به داده ى حق كه بر اساس مصلحت و حكمت است قانع باشى ، به مادون خود بنگر و از چشم دوختن به مافوق خویش چشم بپوش ; زیرا هنگامى كه در امور مادّى به مافوق خود چشم بدوزى ، دیو حرص و آز و شیطان، طمع و زیاده خواهى تو را وادار مى كند كه همه ى همّ و غمّ و فكر و اندیشه ى خود را در به دست آوردن متاع دنیا و مال و ثروت به كار گیرى تا با مافوق خود مساوى و برابر شوى ، یا از او پیشى گیرى ; و اگر در این زمینه نتوانى از راه مشروع این راه را بپیمایى بى تردید تو را در راه نامشروع مى اندازد تا با غارت مال مردم و رشوه و غصب و پایمال كردن حقوق دیگران خود را با مافوق خود برابر و یكسان سازى !ولى اگر در این زمینه به مادون خود بنگرى كه در چه مضیقه و تنگى كمر شكنى قرار دارد ، و براى لقمه نانى و به دست آوردن آنچه براى زندگى اولیه لازم دارد چه رنج و زحمتى را متحمل مى شود و چه مشكلاتى را بر خود هموار مى نماید ، به آنچه در اختیار دارى و تا حدى زندگى تو و خانواده ات را اداره مى كند و از بسیارى از مشكلات و سختى ها در امانى ، قناعت مى ورزى و به شكرگزارى و سپاس خدا برمى خیزى و از هیجانات روحى و عصبى به سلامت مى مانى ، و از بسیارى از گناهان كه در این مسیر به ناچار پیش مى آید در مصونیت قرار مى گیرى . »قرآن مجید در این زمینه در سوره ى حجر مى فرماید :
( لاَ تَمُدَّنَّ عَیْنَیْكَ إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجاً مِّنْهُمْ )(1) .
« دیده ى خود را ( به رغبت و میل ) به آنچه از نعمت هاى مادى به گروه هایى از آنان ( ناسپاسان و كافران ) داده ایم مینداز . »نعمت هاى مادّى امورى ناپایدارند ، سختى هایى كه از آنها به انسان به شكل هاى مختلف مى رسد كم نیست ، حفظ و نگاهداریش بسیار مشكل است . منبع هجوم هم و غم و اندوه و غصه مى باشد ، مگر این كه از راه حلال به دست آید و در راه خیر براى تبدیل شدنش به توشه ى آخرت مصرف شود ; بنابراین به خودى خود چیز باارزشى نیست كه دیده میل و رغبت تو را به جانب خود جلب كند و در برابر نعمت هاى عظیم معنوى قابل ارزش و اهمیت باشد .در سوره ى طه مى فرماید :
( وَلاَ تَمُدَّنَّ عَیْنَیْكَ إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجاً مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا لِنَفْتِنَهُمْ فِیهِ وَرِزْقُ رَبِّكَ خَیْرٌ وَأَبْقَى )(2) .
« دیده ىمیل و رغبت ) خود را به نعمت هاى مادى كه به گروه هایى از آنانكافران و ناسپاسان ) داده ایم باز مگشا ، اینها شكوفه هاى پرپر شدنى و از دست رفتنى و زودگذر ( زندگى دنیاست  ) به آنان داده ایم  تا آنها رابه وسیله ى آنها ) بیازماییم ; و آنچه پروردگارت به تو روزى داده است براى تو بهتر و پایدارتر است . »بسیار افراد تنگ نظرى كه همواره مراقب این و آن هستند كه اینان چه دارند و آنان چه دارند و مرتباً وضع مادى خود را با دیگران مقایسه مى كنند و از كمبودهاى مادى در این مقایسه رنج مى برند ، هرچند آنان كه مورد چشم هم چشمى اینانند آن امكانات را به بهاى از دست دادن ارزش انسانى و استقلال شخصیت به دست آورده باشند ، در زندگى شكست خورده و سرخورده مى باشند ; چرا كه به خاطر نظر به زندگى دیگران از زندگى خود راضى نخواهند بود .این طرز تفكر كه نشانه ى عدم رشد كافى و احساس حقارت درونى و كمبود همت است ، یكى از عوامل مؤثر عقب ماندگى در زندگى حتى در زندگى مادى است .كسى كه در خود احساس شخصیت مى كند به جاى این كه گرفتار چنین مقایسه ى زشت و رنج آورى شود ، نیروى فكرى و جسمانى خود را در راه رشد و ترقى خویش به كار مى گیرد و به خود مى گوید :من از نظر استعداد و قدرت و همت چیزى از دیگران كم ندارم و دلیلى ندارد كه نتوانم از آنان پیشرفت بیشترى كنم . من چرا چشم به مال و مقام آنان بدوزم من خودم بهتر و بیشتر تولید مى كنم .اصلا زندگى مادّى هدف و همّت او نیست . او آن را مى خواهد ولى تا آنجا كه به معنویت او كمك كند ; و به دنبال آن مى رود ، اما تا جایى كه استقلال و آزادگى او را حفظ نماید ، نه حریصانه به دنبال آن مى دود و نه همه چیزش را با آن مبادله مى كند كه این مبادله ى آزاد مردان و بندگان خدا نیست ، و نه به صورتى زندگى مى كند كه نیازمند و محتاج دیگران گردد(3) .از پیامبر اسلام (صلى الله علیه وآله وسلم) روایت شده است :
مَن رَمى بِبَصَرِه مَا فِى یَدِ غَیرِهِ كَثُرَ هَمُّه وَلَم یَشْفِ غَیظُه(4) .

« كسى كه دیده ى خود را به آنچه از ( نعمت هاى مادى ) در اختیار دیگران است بدوزد همواره اندوهناك و غمگین خواهد بود و آتش خشم در دلش فرو نخواهد نشست. »

-----------------------1 ـ حجر ( 15 ) : 88 . اینكه خداى متعال پیامبر خود را از نگاه كردن به نعمتهاى مادى و . . . كافران نهى مى كند به این دلیل است كه توجه او را به این مطالب جلب نماید كه ما بهترین نعمتها را به تو عنایت كردیم كسى كه بهترین نعمت را دارد دیگر معنا ندارد كه به مسائل بى ارزش مادى چشم بدوزد ; چرا كه در آیه ى قبل از این آیه ى شریفه مى فرماید : ( وَلَقَدْ آتَیْنَاكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثَانِی وَالْقُرْآنَ الْعَظِیمَ ) ما به تو سوره ى حمد و قرآن عظیم دادیم . بنابراین هر فردى كه به این مطالب با دقت توجه كند و بداند كه سرمایه اى همچون قرآن و اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) را دارد ، نباید در هیچ زمانى احساس نیاز به مسلمانان نماید تا چه رسد كه به خاطر مسائل مادى و امور دنیوى بر كافران و سركشان و ناسپاسان و فاسدان چشم بدوزد .2 ـ طه ( 20 ) : 131 .3 ـ تفسیر نمونه : 11 / 135 .4 ـ تفسیر صافى : 3 / 121 ; بحار الانوار : 74 / 118 ، باب 6 ، حدیث 11 .برگرفته از کتاب زیباییهاى اخلاق اثر استاد حسین انصاریان به نشانی Erfan.ir

 

دوشنبه 1/11/1386 - 19:56
پسندیدم 0
UserName