عمان سامانی (5)
توسط : noqte
«سامان» زادگاه عمان است كه در گذشته آن را به اصفهان نسبت می‌دادند و در تقسیمات امروز، جزء چهارمحال و بختیاری است و در شمال غربی شهركرد واقع شده است.
عمان در جوانی به لحاظ ارادت پدرش به «میر محمدهادی اصفهانی» به حضور طایفه‌ای از صوفیان نعمت‌اللهی كشیده شد. مدت‌ها در مجالس این فرقه شركت می‌كرد تا این‌كه اول‌فرد آنان «حاج زین‌العابدین شیرازی» ملقب به «رحت علی‌شاه» در 18 سالگی عمان، درگذشت. پس از او میان «حاج آقا محمد» معروف به «منورعلی‌شاه» و «حاج‌آقا محمدكاظم اصفهانی» «سعادت‌علی‌شاه» و «حاج‌آقا محمدحسن اصفهانی» «صفی‌علی‌شاه» بر سر ریاست فرقه‌ی «نعمت‌اللهیه» نزاع در گرفت. روح پاك عمان با چنین صحنه‌هایی كه از سر بندگی نفس برمی‌خاست، سازش نداشت؛ عمان در عنفوان جوانی راه از صوفیان نعمت‌اللهی جدا كرد. در پی این بریدن، دست از جست‌وجو بر نداشت تا در اصفهان به حضور «حاج‌آقا رضا نایینی» را كه در سفری به آن‌جا آمده بود، شرف‌یاب شد. مرغ دلش صید او گشت و تا آخرین روز حیات تحت تعلیم معنوی آن رادمرد طی طریق نمود.
عمان در نهضت تنباكو
از جمله وقایع مهم زندگی عمان سامانی، حركت اسلامی مخالفان قرارداد «رژی» است كه به نهضت تنباكو شهرت یافت. در اصفهان و حومه‌ی آن، مردم به ره‌بری سه عالم نامی «حاج شیخ محمد تقی» معروف به «آقا نجفی»، «شیخ محمدعلی» و «ملا محمدباقر فشاركی» در برابر كمپانی «رژی» ایستادند. عمان 49 ساله به هم‌راه دوست شاعرش، دهقان سامانی، به لحاظ تمایل شدیدی كه نسبت به عرفان و تصوف داشتند و بعضاً در مجالس‌شان شركت می‌كردند، با عالم سرشناس اصفهانی آقا نجفی، به جهت مخالفت‌های سرسختانه‌ی او با تصوف (و نه عرفان) میانه‌ی خوبی نداشتند و بیش‌تر به ملامحمدباقرفشاركی تمایل نشان می‌دادند. تا این‌كه خبر وابستگی یهودیان و مسیحیان به نهضت را شنیدند و فوری نتیجه گرفتند جایی كه یهود و نصارا در ماجرای نهضت تنباكو اختلاف خویش را با امت اسلامی كنار بگذارند، چه‌طور ما به آن‌چه كه آقانجفی دستور می‌دهد بی‌توجهی كنیم؟! فوراً به سامان مراجعت نموده، زادگاه خویش را از آ‹‌چه در اصفهان شكل گرفته بود، آگاه كردند و در یك سخن‌رانی عمومی گفتند: «وظیفه‌ی ما حمایت از شرع انور است و می‌باید هركس به قلیان و چپق كشیدن مبتلا می‌باشد بداند كه پیش‌وای شیعیان، میرزای شیرازی مصرف آن‌را تحریم كرده است و مهم‌تر این‌كه فرموده‌اند محاربه با امام زمان علیه‌السلام می‌باشد. بدین‌سان حركت نهضت از سامان به وسیله‌ی این دو شخصیت آغاز گردید.
در 1309 هـ.ق (50 سالگی عمان) امتیاز «رژی» رسماً لغو گردید.
 ***
برگرفته‌شده و تلخیص از كتاب «گنجینه‌ی اسرار»، عمان سامانی، با مقدمه و تحقیق حسین بدرالدین، تصحیح: محمد بهشتی، انتشارات سنایی، چاپ دوم، تابستان 1382
يکشنبه 30/10/1386 - 11:22
پسندیدم 0
UserName