نامهاى شهر عشق
توسط : mohsen_yahoo

نامهاى شهر عشق  
كربلا، با نامهاى زیادى نامیده شده كه به بیش از بیست اسم مى رسد:
1 كربلا، كلمه اى كه اسم هیچ مكانى در شهرت وقداست به پایش ، نمى رسد و در تفسیر این كلمه كمال آفرین چه حرفها كه گفته نشده است !؟
الف : بعضى معتقدند ریشه كربلا از كلمه كربله گرفته شد و كربله یعنى به سستى گام برداشتن ، یا سست شدن گادمها.
و عربها زمانى كه بخواهند از بى حالى و با كسالت راه رفتن كسى حكایت كنند مى گویمد جاد یمشى مكربلا یعنى فلانى آمد در حال كه به سستى گام بر مى داشت (242)تو گویى سرزمین كربلا چنان بوده است كه هر كسى كه به آنجا مى رسید احساس خاصى برایش دست مى داد و گامهایش سست مى شد چنان كه كمیت قلم ، تا به ساحت مقدس كربلا مى رسد مى لنگد و خود را مى بازد.
در كتب مقاتل نیز داستانهاى زیادى نقل شده كه هر یك از پیامبران گذشته كه گذرش به كربلا مى افتاد بى اختیار اندوهناك و غمگیمن مى شد و به امت خویش خبر مى داد كه در این سرزمین حادثه اى بس بزرگ و بسیار غمبار رخ خواهد داد.
ب : كربلا از كلمه كربال گرفته شده و كربال یعنى غربال كردن و تمیز و پاك كردن ، گفته مى شود: كربلت الحنطة ، یعنى گندم را غرباب كردم و آن را از خاك و خاشاك پاك گردانیدم .
به كربلا نیز به خاطر این كربلا گفته اند كه زمینى بود خالى از ریگ و سنگ و بدون درخت یا گیاهان هرز و مزاحم ، مثل اینكه كشاورزى آن را پاك كرده و براى كشته آماده كرده باشد. (243)
راستى كه اسم با مسمایست ! كربلا یعنى غربال تاریخ غربال كه همیشه و در طول تاریخ شریف را از ضعف و مردان میدان را از رجز خوانان دروغین به خوبى جدا كرده و مى كند چنان كه بیدل دهلوى مى گوید:
كیست در این انجمن ، محرم عشق غیور ما همه بى غیرتیم ، آینه در كربلاست .
ج : كربلا از دو واژه كرب و ابلا تركیب یافته است یعنى حرم خدا و خانه خدایگان . (244)
د: این كلمه در اصل فارسى بوده و از دو كلمه كار و بالا گرفته شده است یعنى كار آسمانى و ارزشمند به عبارتى جایگاه نمارش و نیایش .(245)
ه : در اصل كور بابل بوده است یعنى در روستاى شهر بابل (246)
و توسط خود حضرت سیدالشهداء و پدرش على علیهماالسلام و جدش ‍ روسل اكرم صلى الله علیه و آله كربلا وكرب و بلاء یعنى درد و بلا و امتحان و ابتلاء تفسیر شده است . (247)ادباء و شعراى شیعه نیز همین تفسیر را برگزیده اند به عنوان نمونه سالار شهیدان شیعى سید اسماعیل حمیرى از كربلا چنین یاد مى كنند:
كربلا یا دار كرب بلا (248)
و بزرگ اندیشمند شیعى ، مرحوم سید شریف رضى چنین مى گوید:

كربلا! لا زلت كربا و بلاد
ما لقى عندك آل المصطفى
كم على تربك لما صرعوا
من دم سال و من دمع جرى (249)
اى كربلا تو همیشه انبوهى از اندوه و بلا را به یاد مى آورى به سبب آنچه كه در خاك تو به آل پاك محمد مصطفى صلى الله علیه وآله رسید.
هنگامى كه كشته شدند چه خونها كه ریخته شد و چه اشكها كه جارى شد.
2 حایر: پس از كربلا، حایر بیش از دیگر نامها حائز اهمیت بوده است و كربلا در كتابهاى فقهى بیشتر با همین نام عنوان مى شود و فقهاء مسائل خاصى را كه در خصوص حائر و احكام و حدود آن مى باشد در ذیل همین عنوان بحث و بررسى مى كنند.
3 حیر، مخفف همان حایر است ، حیریا حائر یعنى جایى كه آب دلر آنجا حیران مى ماند و به دور مى پیچد و گودال قتلگاه امام حسین علیه السلام در همین مكان مقدس واقع شده است و جسد انورش نیز در آنجا مدفون است .
4 نواویس ، در اصل و پیش از اسلام نام گورستانى بود كه مسیحیان مردگان خود را در آنجا مدفون مى كردند جالب این كه پیشواى شهیدان حضرت اباعبدالله امام حین علیه السلام در ضمن یكى از خطبه هاى معروفش این كلمه را به كار برده است آنگاه كه حضرتش از حریم جدش خارج شده بود و در ظاهر به سوى كوفه و در واقع رو به سوى ابدیت مى رفت ، كه قیامت تاریخ را بر پا كند و قیام عشق را قنوت جاودانه بخشد و هنگامى كه از مدینه حركت كرده بود تا هنگامه حماسه هاى همیشه جاوید و ماندگارش را بیافریند،چنین فرمود:
خط الموت على ولد آدم مخط القلادة على جید الفتاة ، و ما اولهنى الى اسلافى اشتیاق یعقوب الى یوسف و خیر لى مصرع انا لا قیه ، كانى باوصالى ، تقطعها، غسلان الفوات ، بین النو اویس و كربلاء و... (250)
مرگ براى فرزندان آدم چه زیبا نوشته شده است ؟ نوشتارى كه در لطافت به نقشى مى ماند كه گردن بند، در گردن دختر كان جوان مى كشد و من براى سر كشیدن جام جان بخش شهادت و به دیدار سلف همانقدر مشتاقم كه یعقوب به دیدار پسرش یوسف ، دست تقدیر الهى ، براى من قتلگاهى برگزیده است كه من به دیدارش خواهم شتافت ، مى بینم كه به همین زودیها گرگهاى گرسنه نواویس و كربلا مرا در محاصره انداخته بند بند اعضاى بدنم را از هم جدا مى كنند...
5 طف الفرات ، كنار فرات .
6 طف .
7 شاطى الفرات ، این هر سه اسم تقریبا به یك معنى است و طف به زمینهاى كه مشرف دریا باشند یا در لب رودخانه قرار داشته باشند اطلاق مى شود سرزمین كربلا را به خاطر چند چشمه اى كه در آن بوده و كربلا را در كنار خویش گرفته بوند طف گفته اند چشمه هاى مانند: قطقطانیه ، رهیمه ، عین الجمل و نهر علقم .(251)
8 نینوا، از اسمهاى معروف و قدیمى كربلاست .
9 موضع البلاء، یا موضع الابتلاء.
10 محل الوفاء
11 غاضریه .
12 ماریه .
13 قصر بنى مقاتل .
14 عقر بابل .
15 عمورا.
16 صفورا.
17 نوائح ، یعنى ناله ها و نوحه ها.
18 شفائا، كه در عرف مردم شثاثه خوانده مى شود.(252)
19 مدینه الحسین علیه السلام ، شهر حسین علیه السلام .
20 مشهد الحسین علیه السلام .
21 بقعه ماركه (253)و دیگر اسمهایى كه در كتابها نقل شده اند، و كربلا را مى شود حیرت آباد حماسها، عرش عشق ، قربانگاه عاشقان ، مسلخ عشق ، شهر شهادت ، مشهد شقایق ها، كعبه آلاله ها و... خواند.

يکشنبه 30/10/1386 - 0:8
پسندیدم 0
UserName