ملاحظاتی در باب مدیریت سرما
توسط : javadrazmi

بسم الله الرحمن الرحیم

سرمای هوا در روزهای اخیر با اختلال در توزیع گازرسانی به شهرهای مختلف و تعطیلی مدارس دانشگاهها و ادارات دولتی در تهران و استانهای سردسیر كشور همراه شده است . بعلاوه خبرهای ناگواری از اختلال در شبكه راههای كشور و بویژه توقف ترابری سنگین كشور بر اثر انجماد گازوئیل در مخازن تریلرها و كامیونهای سنگین می رسد كه نیازمند بررسی و آسیب شناسی جدی است .
مسئولین اجرائی كشور برای مقابله با سرما و آثار و تبعات آن تصمیماتی گرفته اند و توضیحاتی را اعلام كرده اند كه جای تامل دارد.
1 ـ اعلام اینكه سرمای روزهای اخیر در 50 سال گذشته بی سابقه بوده است قدری گزافه گوئی به نظر می رسد . در سالهای اخیر بارها شاهد سرمای بیش از این در مناطق سردسیر كشور ازجمله استانهای شمال غربی و شمال شرقی كشور بوده ایم . طبعا با مراجعه به فهرست میزان سرمای هوا در شهرستانهای مختلف مشخص خواهد شد كه در بسیاری از سالهای گذشته سرمای 30 درجه زیر صفر در مناطقی از كشور امری عادی بوده است . موضوع مهمتر اینكه هنوز در ابتدای فصل زمستان هستیم و اگر قرار باشد برای سرمای 10 درجه زیر صفر مركز كشور و چندین استان را تعطیل كنیم در صورت تكرار این پدیده و سردترشدن هوا چه خواهیم كرد آیا باز هم كشور را بخاطر سرما به تعطیلی می كشانیم در آن صورت آثار و تبعات سیاسی اقتصادی و اجتماعی چنین اقدامی چگونه قابل جبران و مهار خواهد بود
2 ـ اطلاعات كارشناسی نشان میدهد كه كاهش فشار و حتی قطع گاز در شهرهای مختلف ناشی از همان موردی كه ادعا شده است نمی باشد و دلایل دیگری نیز وجود دارد كه متاسفانه نادیده گرفته شده اند و روی مسائل دیگر تمركز تبلیغاتی شده است . اینكه ادعا شده است كه افت فشار گاز و قطع آن ناشی از افزایش مصرف شهروندان و نیز قطع گاز وارداتی از تركمنستان است تمامی قضیه نیست .
در این نكته تردیدی نیست كه با درخواست از مشتركان گاز برای كاهش مصرف و صرفه جوئی راهكاری عاقلانه و انسانی در پیش گرفته شده است لكن لازم است دولتمردان برای افزایش نفوذ كلام خود صادقانه مسائل را با مردم در میان بگذارند كه احیانا سوتفاهمی ایجاد نشود و افكار عمومی در صورت برخورد با موارد مشابه در آینده با تمامی وجودشان برای همكاری و همراهی با مسئولین اجرائی آمادگی نشان دهند.
اگرچه قطع شدن واردات گاز از تركمنستان باعث بروز اختلالاتی در شبكه گازرسانی كشور گردید و شركت گاز مجبور شد با ایجاد تغییراتی در شبكه های شهرهائی كه از گاز وارداتی تركمنستان تغذیه می شدند گاز تامین كند لكن تاثیر ناشی از قطع این مقدار گاز با كاهش و سپس قطع نسبی گاز صادراتی به تركیه جبران و مهار شد. در عین حال مسائل دیگری وجود دارد كه هنوز به اطلاع افكار عمومی نرسیده و شاید در روزهای آینده در این مورد اطلاع رسانی شود.
موضوع اصلی در این میان به تاخیر در بهره برداری از فازهای مختلف پارس جنوبی مربوط می شود كه مطابق برنامه های زمان بندی شده به پیش نرفته و با تاخیر در بهره برداری مواجه شده است . توضیح این نكته ضروری است كه اولا فاز یك پارس جنوبی هنوز به بهره برداری كامل نرسیده و تقریبا با نیمی از ظرفیت خود در حال فعالیت است . علت این امر آماده نبودن سكوی بهره برداری و اشكالات فنی ـ عملیاتی ناشی از آنست . ثانیا فازهای 9 و 10 پارس جنوبی نیز از برنامه عقب هستند و اگر چه قرار بود در ابتدای سال 85 به بهره برداری برسند ولی كاملا بعید بنظر می رسد با توجه به وضعیت كنونی آنها حتی زمستان آینده هم گاز آن ها وارد مدار شود. بدین ترتیب با یك حساب سرانگشتی می توان دریافت كه حدود 75 میلیون مترمكعب گاز كمتر از برنامه های پیش بینی شده در مدار قرار گرفته و می بینیم كه فقدان آن چقدر محسوس است .
اما سئوال مهمتر در این زمینه آنست كه چرا چنین وضعیتی را در گذشته شاهد نبوده ایم پاسخ این سئوال بسیار واضح است . در واقع مطابق ارزیابی های كارشناسی قرار بوده است شبكه تولید و شبكه توزیع گاز توسعه یابد لكن علیرغم عدم افزایش در تولید گاز و عدم تحقق پیش بینی ها و تاثیرات زمانی حاصله از آن برای تزریق گاز به درون شبكه توزیع شبكه توزیع حتی فراتر از پیش بینی های كارشناسی در جریان تعهدات ایجادشده در سفرهای استانی مرتبا گسترش یافته و بر تعداد مصرف كنندگان شبكه سراسری گاز كشور افزوده شده است .
بدین ترتیب به نظر می رسد كه مسئولین اجرائی در عین آنكه اعلام می دارند مصرف گاز افزایش یافته است لكن توضیح نمی دهند كه علت اصلی افزایش مصرف گاز افزایش تعداد مصرف كنندگان است نه اضافه مصرف هر یك از مشتركین گاز. نا گفته پیداست كه مسئولین اجرائی با بیان این مطلب و روشنگری در این زمینه . بهتر می توانند « اعتماد عمومی » را جلب نمایند و به مصرف كنندگان گاز اعلام نمایند كه در صورت صرفه جوئی بیشتر مردم بهتر قادر به گازرسانی در سراسر كشور خواهند بود و طیف وسیع تری از مردم از نعمت گاز برخوردار خواهند شد. در غیاب این اطلاع رسانی و شفاف سازی مسائل بیم آن می رود كه اهداف مورد نظر مسئولین از این نوع اطلاع رسانی چندان قابل دستیابی نباشد و مواهب ناشی از اعتماد عمومی به مسئولین اجرائی نیز تحت الشعاع مسائل فرعی و جانبی قرار گیرد.
3 ـ موضوع حیاتی دیگر به انجماد نسبی گازوئیل در مخازن تریلرها و كامیونهای سنگین برمی گردد كه یك موضوع كاملا فنی و كارشناسی است و متاسفانه به دلایل مبهمی مغفول مانده است . اگر قرار باشد در سرمای 10 درجه زیر صفر شاهد انجماد یا باصطلاح « ماسیدن » گازوئیل باشیم در سرمای 30 درجه زیر صفر و بیشتر باید شاهد توقف ترابری سنگین در جاده های كشور باشیم و حال آنكه در سالهای گذشته در اوج سرما در مناطق سردسیر كشور شاهد چنین پدیده ای نبوده ایم .
مسئله اینست كه معمولا در مناطق گرمسیر كشور در طول سال و در مناطق سردسیر كشور در ماههای غیر از فصل سرما توزیع گازوئیل با افزودن برشهای نسبتا سنگین تر مواد نفتی به گازوئیل صورت می گیرد و با این تصمیم و اقدام تا حدودی به میزان فرآورده اضافه می شود كه قاعدتا به صرفه است لكن در فصل سرما بایستی افزودن برشهای سنگین تر بویژه با درنظرگرفتن « گرانروی » و « نقطه ریزش » آنها به حداقل ممكن برسد.
این نكته در خصوص سایر فرآورده های فرعی ازجمله روغن موتور رعایت می شود و به همین دلیل است كه روغن موتور برای فصل سرما و گرما متفاوت است كه البته در روغن های 4 فصل موضوع بكمك « مواد افزودنی » بصورتی دیگر حل شده است .
جای تعجب است كه صنعت نفت كشورمان با قدمتی حدود یك قرن و با سوابق تجربی ارزشمند در تولید و توزیع انواع فرآورده ها امسال با چنین مشكلی مواجه شده و شاهد توزیع گازوئیل غیراستاندارد در فصل زمستان هستیم كه با سرمای نه چندان زیاد هم در مخزن تریلرها منجمد شده و باصطلاح می ماسد و در كنار جاده ها شاهد افروختن آتش در زیر مخزن گازوئیل تریلرها و كامیونهای سنگین هستیم چیزی كه با مشاهده گزارشهای خبری آن و انتشار جهانی آن از طریق ماهواره ها اعتبار تجربی كارشناسان نفتی كشور و مدیریت كلان وزارت نفت و دولت نیز به زیر سئوال می رود. این پدیده ها اگرچه تاسف بار هستند ولی راهكارهای روشن و شناخته شده ای دارند كه بدون توجه به آنها شاید با تكرار همین حادثه شاهد توقف میلیونها مسافر در جاده های سراسر كشور باشیم !
تذكر این نكته را در پایان لازم میدانیم كه آنچه در این مقاله به عنوان ملاحظاتی در باب مدیریت سرما آورده ایم بهیچوجه به معنای نادیده گرفتن زحمات مسئولان بخش های مختلف كه برای حل مشكلات در این روزها تلاش كرده و می كنند نیست . این تلاش ها قابل قدردانی است و همه مردم باید با صرفه جوئی در مصرف گاز و برق و هر اقدام دیگری كه می توانند انجام دهند مسئولان را در حل مشكلات یاری نمایند.
منبع: سرمقاله روزنامه جمهوری اسلامی 22 دی
شنبه 22/10/1386 - 12:3
پسندیدم 0
UserName