حیات پس از مرگ صفحه 85 الی 90
توسط : mmmmmmmm
 

بسم الله الرحمن الرحیم

حیات پس از مرگ صفحه 85 الی 90

 

فصل پنجم

ترسیمی از حیات برزخی

تشبیه حیات برزخی

مطالبی كه در این سطور ـ از زبان اولیای دین ـ می‏نگاریم، بیانگر شمه‏ای از حقایق شگفت انگیز جهان برزخی است.

در آغاز این گفتار، توجه شما خوانندگان عزیز را به تشبیه برزخ با دنیا جلب می‏كنیم؛ تا بتوانیم ترسیمگر چهره‏ای ـ هر چند ناقص ـ از حیات برزخی باشیم.

عالم و دانشمند ربانی، مرحوم «فیض كاشانی»(متوفی 1091ه••. ق) در كتاب نفیس و ارزشمند «الْمُحجَّةُ الْبَیْضاء فی تَهْذیبِ الاْءحیاء» در این‏باره چنین می‏نویسد:

«دنیا، همچون زندان تاریكی است كه انسان در آن حبس باشد و برزخ همانند بستان وسیع و گسترده‏ای است كه انواع درختان سر

به فلك‏كشیده، گلهای زیبای عطرآگین، پرندگان خوش الحان و... در آن باشند».1

پیامبر گرامی صلی‏الله‏علیه‏و‏آله با تعبیری بسیار زیبا و دقیق ـ به مضمون زیر ـ دنیا و برزخ را چنین تشبیه نموده است:

«مِثال مؤمن در دنیا، مثل جنین است در شكم مادر [چنان به آن خوگرفته است كه گویی عالمی برتر و با صفاتر از آن نیست].از این رو پس از پایان عمر آن جهان، با اكراه و سختی، همراه با ترس و گریه، دل از آن مكان می‏كند.

پس از اندكی كه با این جهان انس گرفت، دیگر میل بازگشت به وطن نُه ماهه خویش را ندارد.

مؤمن نیز چنان به دنیا خوگرفته است كه دل كندن از آن، برایش سخت و مرگ بر او ناپسند است؛ اما پس از مرگ، وقتی چشمش به جمال نعمتهای فرحبخش و دل انگیز برزخی روشن شد، به هیچ وجه حاضر نیست به وطن چند ده ساله خویش بازگردد».2

 

________________________________________

1 . «المحجة البیضاء»، ج8، ص298:

«...یكون الدنیا بالاضافة الیه كالسجن و المضیق و یكون مثاله كالمحبوس فی بیت مظلم، فتح له باب الی بستان واسع الاكناف، لایبلغ طرفه اقصاه، فیه انواع الاشجار و الازهار و الثمار فلایشتهی العود الی السجن المظلم».

2 . «المحجة البیضاء»، ج8، ص299:

قال رسول اللّه‏ صلی‏الله‏علیه‏و‏آله : «ان مثل المؤمن فی الدنیا كمثل الْبجنین من بطن امه؛ اذا خرج من بطنها، بكی علی مخرجه؛ حتی اذا رأی الضوء یحب ان یرجع الی بطن امه؛ فكذلك المؤمن یجزع من الموت؛ فاذا أفضی الی ربه، لم یحب ان یرجع الی الدنیا، كما لایحب الجنین ان یرجع الی مكانه».

________________________________________

ثواب و عذاب «عالم برزخ» را نیز می‏توان به پاداش و كیفر «عالم رؤیا» تشبیه كرد. انسان، در خواب، اموری از قبیل: خوردن، آشامیدن، اندیشیدن و... را انجام می‏دهد و این كارها به وسیله قالبی غیر از قالب مادی صورت می‏پذیرد؛ زیرا در هنگام خواب دیدن، بدن و قالب مادی در بستر خفته است.1

در حدیث آمده است:

«هنگام خواب، قالب مادی باقی می‏ماند و آنچه از انسان خارج می‏شود، قالب برزخی اوست».2

طبق نظر فلاسفه الهی (از جمله ملاصدرا) انسان، دارای دو قالب و كالبد است:

1 ـ قالب مادی (چهره ظاهری و بیرونی).

2 ـ قالب مثالی (چهره باطنی و درونی).

قالب مثالی چیست؟

چنانكه بیان شد، روح انسان همواره باقی است و فنا در آن راه ندارد. پس از مرگ، آنچه كه از انسان جدا می‏شود، قالب مادی اوست و روح در عالم برزخی به واسطه قالب مثالی ـ كه با آن جهان، سنخیت دارد ـ سیر خود را ادامه می‏دهد.

________________________________________

1 . برای توضیح بیشتر، به گفتار دوم، مبحث«اصالت روح» مراجعه شود.

2 . «بحار»، ج61، ص43. «میزان الحكمة»، ج4 ،ص30:

روی عن ابی الحسن علیه‏السلام یقول: «ان المرء اذا نام، فان روح الحیوان باقیة فی البدن؛ والذی یخرج منه روح العقل...».

________________________________________

مرحوم «فیض كاشانی» در این‏باره چنین می‏نویسد:

روح به واسطه مرگ، تغییر نمی‏كند؛ بلكه قالب مادی و اعضای ظاهری بدن دگرگون می‏شود. روح پس از مرگ باقی است؛ رنجها و لذّتها را همانند دنیا [لیكن با قالب درونی و مثالی] درك می‏كند.

قالب درونی و مثالی از جنس ماده نیست؛ بلكه مجرد(خالی) از طول و عرض [و دیگر خواص ماده] است».1

با آوردن دو مثال، كیفیت قالب مثالی را نسبت به قالب مادی بیان می‏كنیم؛ تا فهمِ عبارات دقیق و حكیمانه فوق، آسان‏تر گردد:

مثال اول: سوار كاری را در نظر بگیرید كه پس از مرگ استرش، مركب دیگری را بر می‏گزیند.

مثال دوم: شخصی جامه‏ای به تن دارد، پس از مدتی كه كهنه و فرسوده شد، جامه‏ای دیگر می‏پوشد.

روح انسان نیز پس از مرگ، بدن و قالب مادی را همانند استر مرده و لباس فرسوده كنار می‏گذارد و سوار بر اسبی تازه‏نفس می‏شود و جامه‏ای نو به تن می‏كند كه از آن به قالب مثالی(بدن مثالی، قالب درونی و بدن برزخی) تعبیر می‏شود.

________________________________________

1 . «المحجة البیضاء»، ج8، ص311:

«و هذا نص صریح فی ان العقل لایتغیر بالموت؛ انما یتغیر البدن و الاعضاء فیكون المیت عاقلاً مدركا عالما بالالام واللذات كما كان فی حیاته لایتغیر من عقله شیء، و لیس العقل المدرك هذه الاعضاء بل هوشیء باطن لیس له طول و لاعرض...».

برگرفته از کتاب حیات پس از مرگ به نویسندگی علــی‏محمّد اســدی

جمعه 21/10/1386 - 10:31
پسندیدم 0
UserName