مال
توسط : aftab

"روایاتى در باره مال»

امیرالمؤمنین (ع): «المال مادّة الشهوات»: مال گسترش دهنده (یا مایه اصلى) شهوات مى باشد. (نهج: حكمت 58). «القناعة مال لا ینفد»: قانع بودن به داده خدا، مالى است كه هرگز تمام نمى شود (نهج: حكمت 57). «لا مال اعود من العقل»: هیچ مالى سودآورتر از عقل نیست. (نهج:حكمت 113)

 

آن حضرت به كمیل بن زیاد فرمود: «یا كمیل العلم خیر من المال: العلم یحرسك و انت تحرس المال، و المال تنقصه النفقة و العلم یزكو على الانفاق، وصنیع المال یزول

 

بزواله»: اى كمیل! دانش به از مال است، كه دانش ترا پاسدارى مى كند ولى مال را تو باید نگهداریش كنى، مال را چون هزینه كنى از آن بكاهد، ولى دانش با انفاق افزون گردد، و دست پروردگان مال به مجرد زوال مال از میان مى روند. (نهج: حكمت 147)

 

«من آتاه الله مالا فلیصل به القرابة، ولیحسن منه الضیافة، و لیفك به الاسیر و العانى، ولیعط منه الفقیر و الغارم...»: هر كه را كه خداوند به وى مال و ثروتى بخشیده بایستى با آن مال خویشانش را دستگیرى كند و از میهمانان بدان مال به نیكى پذیرائى نماید و اسیران را از آن مال آزاد سازد و فقرا و بدهكاران را مدد رساند، و به منظور دستیابى به اجر و ثواب خداوندى، بدان مال به اداء حقوق حق داران و فریادرسى بى چارگان قیام نماید. (نهج: خطبه 142)

 

پیغمبر (ص) فرمود: هر مالى كه حقوق شرعى آن پرداخته شود گنج نیست (و صاحب آن گنجور نباشد) هر چند به زیر هفت طبقه زمین پنهان شده باشد، و هر مالى كه حق شرعى آن را نپرداخته باشند گنج (و مذموم است) گرچه بر روى زمین بود.

 

از امیرالمؤمنین (ع) سؤال شد افسوس ناكترین مردم چه كسى است؟ فرمود: آنكه مال خویش را (فرداى قیامت)

 

در ترازوى اعمال دیگرى ببیند و خداوند او را به دوزخ برد و وارث را (كه حقّ آن را ادا كرده) به بهشت در آورد.

 

و فرمود: هر كسى را در مالش دو شریك است: وارث و حوادث.

 

در تاریخ بلاذرى و فضایل احمد حنبل آمده كه محصول سالیانه باغات و مزارع امیرالمؤمنین (ع) چهل هزار دینار (طلا) بود كه آن را به صدقه مى داد و بسا مى شد كه شمشیر خود را مى فروخت و مى فرمود: اگر شام امشبم را مى داشتم آن را نمى فروختم.

 

سید بن طاووس در كشف المحجّه از آن حضرت نقل مى كند كه فرمود: روزى كه من با فاطمه (ع) ازدواج نمودم فرشى به زیر پا نداشتم و امروز زكاة اموالم همه بنى هاشم را فرا مى گیرد.

 

عبدالاعلى مولى آل سام گوید: به حضرت صادق (ع) گفتم: مردم در باره تو مى گویند مردى مالدار و ثروتمندى؟ فرمود: مالدارى كه عیب و ننگى نیست. آنگاه حضرت داستانى را در باره مال و ثروت امیرالمؤمنین (ع) نقل نمود كه در این كتاب ذیل واژه ثروت ملاحظه مى فرمائید.

 

روزى سفیان ثورى (از زهد فروشان معروف) به نزد امام صادق (ع) شد، دید حضرت لباسى فاخر و سفید به سفیدى

 

پوست نازك تخم مرغ به تن دارد.

 

سفیان زبان به اعتراض گشود و گفت: این لباس شایسته چون تو نباشد! حضرت فرمود: پس (اكنون كه امر بر تو مشتبه گشته) بشنو چه مى گویم و سخنم را نیك فراگیر كه اگر بخواهى بر دین اسلام نه به دینى كه ساخته و پرداخته نو دینانست بمیرى این مطلب به سود دنیا و آخرتت خواهد بود: پیغمبر (ص) در دورانى زندگى مى كرد كه مردم به شدت در فقر و تهیدستى بسر مى بردند (از این رو آن حضرت چنانكه مى دانى همسطح با عامه مردم زندگى مى كرد) ولى اگر دنیا به مردم روى آورد و نعمت فراوان گردد شایسته ترین كسى كه از نعمتهاى خدا برخوردار شود همانا نیكانند نه بدان، و مؤمنانند نه منافقان، و مسلمانانند نه كافران. اى سفیان چه امر خلاف شرعى دیده اى كه مى خواهى با آن مبارزه كنى؟! هم اكنون كه مرا مى بینى به خدا سوگند از روزى كه خود را شناخته ام هر صبح و شام مراقب بوده ام مبادا حقى از خدا در مالم باشد كه آن را نپرداخته باشم و یا بابت یكى از حقوق خدائى مدیون كسى باشم.

 

سپس حضرت در این باره به آیاتى از قرآن و احادیثى از پیغمبر (ص) استشهاد نمود تا اینكه فرمود: پیغمبر (ص) شنید یكى

 

از انصار همه دارائى خویش را كه عبارت از شش برده بود هنگام مرگش آزاد ساخته و چیزى را براى فرزندان خردسالش بجاى ننهاده، فرمود: اگر مى دانستم اجازه نمى دادم او را در مقابر مسلمین دفن كنند كه پس از او فرزندانش به دریوزگى بیفتند. و پیغمبر (ص) فرمود: از جمله كسانى كه دعاشان به اجابت نرسد كسى است كه خداوند مال فراوانى به وى داده باشد و همه مالش را در راه خدا انفاق نماید و سپس بگوید خداوندا روزیم ده.

 

آنگاه امام صادق (ع) به زندگى مردانى چون ابوذر و سلمان اشاره مى كند كه آنان در عین زهد و بى رغبتى به دنیا توشه سال و لوازم مورد نیاز خود و خانواده را به تناسب آن زمان فراهم مى كرده اند. و بالاخره حضرت بیانات خویش را به نام دو تن از پیامبران خدا به پایان مى رساند و مى فرماید: سلیمان ملك و مكنتى از خدا خواست كه دیگر كس سزاوار آن نباشد و یوسف سلطان مصر را فرمود: مرا خزانه دار زمین ساز (كه اگر داشتن مال دنیا را با زهد منافاتى بود آن بزرگان در پى مال نبودند پس زهد به نداشتن نه بلكه به تعلق نداشتن است).

 

امام باقر (ع) فرمود: سلامتى دین و

 

صحت بدن به از مال دنیا است و مال نیكو زینتى است از زینتهاى دنیا.

 

پیغمبر (ص) فرمود: كمك به خویشان موجب ازدیاد مال و ثروت و محبت در میان افراد فامیل و تأخیر در اجل گردد.

 

و از آن حضرت رسیده: كسى كه مالش را دزد برده مدام به اشخاص بى گناه بدگمان باشد تا جائى كه جرمش نزد خداوند از جرم دزد بیشتر شود.

 

از حضرت رسول (ص) آمده كه فرمود: امت من در باره مال دنیا سه قسمند: یك دسته كسانیند كه به گردآورى و اندوختن آن بى علاقه اند و در نگهدارى و احتكار آن تلاش نمى كنند، به آن اندازه از مال دنیا قانعند كه شكمشان را سیر كند و بدنشان را بپوشاند و آن مال را مورد نیاز خویش دانند كه آنان را به آخرت رساند، این گروه در امن و امانند و هیچگونه خطرى آنها را تهدید نكند.

 

گروه دوم كسانى اند كه به جمع مال علاقه دارند ولى مال را از بهترین راه و حلال ترین ممر تأمین كنند و آن را در راه صله رحم و كمك به برادران و مستمندان مصرف نمایند و آنچنان از حرام اجتناب ورزند كه سنگ تفتیده اى را به دندان گیرند بر آنان آسانتر بود از اینكه درهمى از حرام

 

به كف آرند یا درهمى را از حق كسى دریغ دارند. این گروه اگر در آن عالم به دقت مورد محاسبه قرار گیرند معذب شوند و اگر عفو خدا شامل حالشان گردد سالم مانند.

 

دسته سوم كسانى اند كه تمام همّشان گردآورى مال است خواه از حرام و خواه از حلال، و از اداى حقوق واجب مال سرپیچى نمایند و در مصرف مال اسراف كنند و بى جا به مصرف رسانند و چون بیندوزند به انگیزه بخل و احتكار اندوزند، آنان كسانى اند كه دنیا مهار دلشان را به دست گرفته و سرانجام بر اثر گناهانشان آنها را كشان كشان به دوزخ رساند.

 

از امام باقر (ع) آمده كه خداوند تبارك و تعالى در قیامت گروهى را از قبرشان زنده سازد كه دستهاشان به گردنشان بسته باشد كه نتوانند به دست خویش چیزى بستانند، فرشتگانى ملازم آنان باشند كه سخت آنها را سرزنش كنند و گویند اینها بودند كه ثروتى به اختیار داشتند و خیرى به كسى نرساندند، اینها بودند كه خدا به آنها داد و حق خدائى مال خویش را نپرداختند.

 

به حضرت رسول (ص) عرض شد: آیا جز زكاة حقى در مال هست؟ فرمود: آرى كمك به خویشاوندى كه از تو پشت كرده باشد و كمك به همسایه مسلمان. به من

 

ایمان نیاورده كسى كه خود سیر بخسبد و همسایه اش گرسنه باشد.

 

امام صادق (ع) فرمود: مسلمانى كه حقى را نادیده گیرد و خود را مسئول اداى آن نداند سرانجام دو چندان آن مال در راه باطل به مصرف رساند.

 

از امام صادق (ع) نقل است كه مردى به نزد پیغمبر (ص) آمد و عرض كرد: چرا من مردن را دوست ندارم؟ فرمود: آیا مالى دارى؟ گفت: آرى. فرمود: آن را به پیش فرستاده اى؟ گفت: نه. فرمود: بدین جهت مرگ را دوست ندارى. (بحار: 6 و 7 و 47 و 64 و 68 و 73 و 74 و 75 و 77)

يکشنبه 25/9/1386 - 15:56
پسندیدم 0
UserName
x