اعتدال در ورزش

يكي از مباحث مهم ورزش بزرگسالان اعتدال در ورزش است. چنان كه بيان شد، افراط در ورزش براي كودكان پيامدهاي ناگواري به همراه دارد. در بين جوانان و بزرگسالان نيز افراط در ورزش مشكلاتي را به همراه دارد.
از نظر اسلام در هر كاري افراط و تفريط، ناپسند است. آنها كه هرگز ورزش نمي‌كنند، مورد تأييد نيستند و كساني كه همة وقت خود را صرف ورزش مي‌نمايند نيز افراد مورد تأييد نيستند و كار هر دو گروه ناپسند است.
بهترين و صحيح‌ترين راه، اعتدال و ميانه‌روي در همة امور زندگي مي‌باشد. علي ـ عليه السلام ـ در تعريف افراد ميانه‌رو مي‌فرمايد: بهترين مردم دربارة من گروه ميانه مي‌باشند، پس همراه اين گروه باشيد.
[1]
درتعريف ميانه‌روي در ورزش ميتوان بيان كرد:
كسي كه فعاليت و ورزش مداوم را بخواهد، در پي آن پيدايش بيماري است و آن كه به استراحت و تقويت هميشگي چشم دوخته، به دنبالش رنج و درد خواهد بود و براي اين كه رشد مناسب متعادل و مطلوب و بالاخره سلامتي و شادابي برقرار باشد، بايد ميان فعاليت و استراحت زندگي كرد، نه استراحت بدون ورزش ارزش دارد و نه ورزش بدون استراحت سودي مي‌رساند بلكه هر دو مسير مضر است.
[2]
نظريه دكتر كارل و دانشمندان ديگر نيز در اين رابطه يكي است و همه عقيده دارند بايد جنبش و ورزش در برابر استراحت قرار گيرد، شخص راحت طلب سالم نخواهد بود و آن كه استراحت نمي‌كند و جنبش او زياد است، رشد روانيش متوقف خواهد ماند. بهترين راه ميانه‌روي در استراحت و ورزش است.
شروع ورزش، تدريجي و تحت نظر مربي باشد
افرادي كه تا به حال ورزش نكرده‌اند، حتي اگر جوان باشند بايد تحت نظر مربي ورزش نمايند. جواناني كه فكر مي‌كنند مي‌توانند بدون مشورت پزشك يا مربي ورزش نمايند، سخت در اشتباه هستند.
اين قبيل افراد حداقل بايد يك معاينه كلي شوند و به خاطر داشته باشند كه حتي ورزشكاران ورزيده در اثر فشار و تقلاي زياد ممكن است جان خود را از دست بدهند.
براي اينكه به بدن زياد فشار وارد نيايد و ماهيچه‌ها و مفاصل دچار درد نشوند عمليات ورزشي بايد به تدريج صورت گيرد و ورزشكار تحت مراقبت باشد.
[3]
ورزشهاي آخر هفته و تنها در يك روز براي بدن فايده‌اي ندارد و مفيد نيست. شايد اين گونه ورزشها، براي بدن فشار يا صدمه نيز به وجود بياورد.
اگر حداقل سه ساعت بدون وقفه در يك روز ورزش كنيد، براي بدن مضر است. آنان كه تازه مي‌خواهند ورزش را شروع كنند، به ويژه ورزشهائي كه انرژي زيادي را مي‌طلبد بايد از مقدار كم شروع كنند. ابتدا هر روز 5 دقيقه تا يك ماه و پس از آن زمان را به تدريج افزايش دهند.
عوارض زياده روي و افراط در ورزش
افراط در ورزش براي ورزشكاران پيامدهائي در پي خواهد داشت. مروري گذارا بر اين عوارض بيانگر اين حقيقت خواهد بود.
1. اثر معكوس در يادگيري
افراط در ورزش، موجب مي‌شود كه حافظة انسان قدرت يادگيري خود را از دست بدهد.
دكتر گوناربورگ، روانشناس سوئدي مي‌گويد:
ورزشهاي سنگين اگر در فاصلة كوتاهي بعد از شنيدن، خواندن و ديدن مطلب علمي باشد در يادگيري اثر معكوس مي‌گذارد.
از اين رو نبايد بعد از كلاس درس يا آموختن درس تازه‌اي فعاليت بدني يا ورزش شديد كرد. ورزش تا حدي براي بدن مفيد است و اگر بيشتر از آن انجام شود، اثر معكوس دارد.
[4]
پس بهتر است افرادي كه مشغول تحصيل هستند و درس مي‌خوانند به ورزشهاي سنگين نپردازند و تنها به نرمشهاي ساده و مفيد اكتفا كنند.
2. توقف رشد
يكي از عوارض افراط درورزش، توقف رشد هماهنگ و فراگير در بدن و روح و فكر است. افراطيون ورزشكار انسانهاي سالمي نيستند. دكتر الكسيس كارل عقيده دارد:
زياده‌روي در تغذيه و ورزش از رشد رواني بدن جلوگيري مي‌كند و با حذف تلاشهاي عضلاني در زندگي روزانه بدون آن كه خود متوجه باشيم، سيستمهاي عصبي احشائي را از تمرينهايي كه براي حفظ تعادل محيط داخلي لازم است محروم ساخته‌ايم.
[5]
3. بيماريهاي جسمي
يكي از عوارض افراط در ورزش بيماريهاي جسمي است. نظريه دانشمندان در اين مورد چنين است:
اگر ورزشها و حركات بدني، از حد خود تجاوز نمايد، موجب مي‌شود كه مواد زائد بدن زير پوست جمع گردد و سپس اين مواد زائد جمع شده در زير پوست، موجب مي شود پوست را بتركاند و ترك خوردگي در پوست بر اثر جمع شدگي، چون انقباض پوست در سرما سبب پديد آمدن زخم و عفونت در پوست بدن مي‌گردد.
هم چنين افراط در ورزش و ورزش بي‌موقع و با شكم پر موجب درد سر و اختلال در كار كبد مي‌گردد.
[6]
4. اختلال در كلية فعاليتها
درمورد افراط در ورزش «پرفسور هولمن» چنين هشدار مي‌دهد:
ورزشكار از يك نارضايتي و ناآرامي دروني صحبت مي‌كند.
احساس خستگي دائمي و حساسيت فوق العاده مي‌نمايد.
از بيخوابي مي‌نالد.
از شدت اشتياق او كاسته مي‌شود.
تمركزهاي او كم شده و كليه مهارتهاي جسماني او تضعيف مي‌شود.
كليّة ارگانها به خصوص قلب، معده و ششها، در اين حالت دچار ناراحتي مي‌شوند.
به طور كلي ناهماهنگي عصبي در ارتباط با تمام سيستم هاي بدن به وجود مي‌آيد.
اختلال در هماهنگي داد و ستد كار قلب و گردش خون و سيستم «عصبي نباتي» به وجود مي‌آيد.
چنا نچه زمان هاي استراحت كافي نباشد به هماهنگي و جبران كسري اكسيژن‌گيري لطمه وارد آمده و اين ارگان يعني دستگاه تنفسي فرصت ترميم كسري خود را نخواهد داشت به علت ايجاد خستگي بيش از حد يعني عارضه تمرين بيش از اندازه بر روي دستگاه مركزي اعصاب فشار بيشتري وارد مي‌آيد و موجب اختلال در ارتباط تحريك و جوابگوئي به تحريك مي‌گردد.
[7]
[1] . نهج البلاغه، خطبة 127، ص 392.
[2] . اولين دانشگاه، ج 1، ص 53.
[3] . چگونه مي‌توانيم 100 سال زندگي كنيم، ص 137.
[4] . اولين دانشگاه، ج 14، ص 115.
[5] . انسان موجود ناشناخته، ص 117.
[6] . تربيت بدني، ص 25.
[7] . فصلنامة ورزش، ش 6، ص 101. `)


 

شنبه 12/8/1386 - 11:58
پسندیدم 0
UserName