تغذيه ورزشكاران 2

عسل داراي مواد معدني مثل آهن، فسفر، پتاسيم، يد، منيزيم، سرب، مس، سولفور، نيكل، روي ، سديم و غيره است. داراي ويتامينهاي «آ، ب، ث، د، كا، ا» مي‌باشد.[1]
به دليل داشتن خواص زياد، مصرف عسل، به ورزشكاران توصيه مي‌شود.
خرما
يكي ديگر از مواد غذائي بسيار مقوي و ارزنده براي ورزشكاران، خرما مي‌باشد. خرما خواص زيادي دارد.
خرما داراي كلسيم و فسفر است. لذا استخوانها را محكم كرده و مانع ضعف اعصاب و خستگي است بينائي را افزايش مي‌دهد.
در خرما پتاسيم وجود دارد لذا وجود آن براي ماهيچه‌ها و بافتهاي بدن بسيار پرارزش است. در خرما عامل ضد سرطان وجود دارد و افرادي كه خرما زياد مي‌خورند به سرطان مبتلا نمي‌شوند.
در حقيقت خرما، ترمز سرطان است.
در خرما قند فراواني وجود دارد كه از سالمترين قندهاست و حتي بيماران مبتلا به قند نيز مي‌توانند از آن استفاده كنند. خرما براي افراد لاغر مفيد است و آنها را چاق مي‌كند.
در خرما سيزده مادة حياتي و پنج نوع ويتامين كشف شده است و اين مواد پرارزش است كه خرما را به صورت يك منبع غذائي غني و بسيار پرارزش درآورده است.
[2]
خرما در بين مسلمين جايگاه خاصي دارد و روايات زيادي در تأكيد به مصرف خرما وجود دارد. علي ـ عليه السلام ـ مي‌فرمايند: خرما بخور كه شفاي بيماريهاست.
[3]
در روايت ديگر مي‌خوانيم: خانه‌اي كه در آن خرما نيست، اهل آن خانه در واقع گرسنه‌اند.
[4]
و در سيرة علي ـ عليه السلام ـ آمده است كه در بسياري از اوقات غذاي علي ـ عليه السلام ـ را نان و خرما تشكيل مي‌داده است.
انجير
يكي ديگر از مواد غذائي بسيار مقوي انجير است. انجير آن قدر مهم است كه خداوند در قرآن به آن قسم ياد كرده و سوره‌اي به همين نام قرار داده است.
[5] پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ مي‌فرمودند:
انجير بخوريد زيرا بر هر قسمتي از آن نوشته شده، بسم الله القوي يعني بنام خداي قوي و نيرومند.
[6]
جالينوس، رژيم مخصوصي از انجير را براي پهلوانان تنظيم كرده بود. به پهلوان روم و يونان قديم نيز انجير داده مي‌شده است.
[7]
از نظر دانشمندان انجير مقوي است و قدرت غذائي آن بيش از ساير ميوه‌هاست. انجير مقدار فراواني ويتامينهاي «آ، ب، ث» و مواد معدني مثل آهن، برم، منگنز، آهك، گوگرد دارد و داراي مواد چربي، سفيده‌اي و قندي مي‌باشد.
قند انجير خشك بيشتر از تازه آن است. ميوه‌اي سهل الهضم، محرك اشتها، داروي يبوست، نرم كنندة سينه و گلو است.
افراد لاغر را چاق كرده، حرارت و تشنگي را تسكين داده، عرق را زياد كرده و سموم و چربي را همراه با عرق دفع مي‌كند.
نوشيدني ورزشكاران
يكي از موارد بسيار لازم در حيات بشر آب است. خداوند نيز مي‌فرمايد: همه چيز را از آب زنده قرار داديم.
[8]
آب منشأ حيات است و آدمي با آب زنده است. امّا ورزشكاران كه به واسطة فعاليتهاي ورزشي با تعريق، مقداري از آب بدن را از دست مي‌دهند، با اين عارضه چگونه بايد برخورد كنند؟
خبرگزاري جمهوري اسلامي مي‌نويسد:
به گفتة يك متخصص بهداشت تربيت بدني، زماني كه هنگامي ورزش احساس تشنگي مي‌شود، بدن در همان لحظه نياز به يك ليتر آب از دست رفته دارد كه بعداً هر مقدار آب كه مصرف شود به سهولت قادر به جبران اين كمبود نخواهد بود.
«ميرلين» متخصص بهداشت و تربيت بدني از آمريكا مي‌گويد:
احساس تشنگي از عوامل ثانويه كم آبي بدن است و هنگام ورزش نبايد صبر كرد تا اين مورد احساس شود.
وي اعتقاد دارد: هنگام ورزش عمدتاً از طريق تعريق، آب بدن كاسته مي‌شود و عروق انسان ميزان كمتري نمك نسبت به خون دارد، بنابراين افرادي كه ورزش مي‌كنند، عمدتاً آب بدن آنها از دست مي‌رود و نمك بدن تغيير چنداني نمي‌كند.
«ميرلين» مي‌افزايد: انسان تا زماني كه ميزان نمك خون به حد چشمگيري افزايش نيافته، احساس تشنگي نمي‌كند و در اين لحظه يك الي دو ليتر آب بدن كاهش يافته است. وي در رابطه با نوع نوشابه مصرفي اعتقاد دارد: اين كه ورزشكار چه نوع نوشابه‌اي مصرف نمايد، فرقي نمي‌كند. ليكن آب يا مايع آشاميدني بايد داراي اندكي نمك يا شكر باشد چرا كه جذب اين نوع آب توسط بدن راحت‌تر خواهد بود.
برخلاف تحقيقات گذشته، مطالعات اخير نشان داده است كه سردي يا گرمي نوشابه نيز تأثير چنداني بر ميزان جذب آن ندارد و نوشابه‌هاي گازدار به همان سرعت نوشابه‌هاي عادي جذب مي‌شوند. بهترين نوشيدني براي ورزشكاران يك ليتر آب يا چاي است كه هشت قاشق شكر در آن حل شده باشد.
از نظر اسلام خوردن آب شرائطي دارد كه اگر رعايت شود انسان از بيماريها در امان خواهد بود.
[9]
پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ مي‌فرمايند: هيچ گاه ايستاده آب ننوشيد.
[10]
در جاي ديگر مي‌فرمايند: هر گاه ميل به آب پيدا كرديد، به صورت مكيدن آن را بنوشيد، به صورت سركشيدن و پي در پي منوشيد.
[11]
و در روايت ديگر فرمودند:
هر كدام از شما در حال آب نوشيدن سه بار نفس بكشد، از بيماريها در امان خواهد بود.
[12]
از مجموع اين روايات مي‌توان نتيجه گرفت كه نوشيدن آب با عجله و يكبار براي سلامت انسان مضر است.
بهترين نوشيدني و زمان مصرف
پس از فعاليتهاي ورزشي بدن احتياج به مايعات دارد. بهترين نوشيدني كه پس از ورزش كردن مي‌توان نوشيد، آب ميوه (آب پرتقال يا آب انگور) است و توصيه مي‌شود كه نيم الي يك ساعت پس از ورزش خورده شود.
[13]
به جاي آب ميوه، مي‌توان از 1 ليتر چاي كه هشت قاشق شكر در آن حل شده باشد نيز استفاده نمود.
بهتر است آب سرد پس از ورزش اصلاً مصرف نشود. زيرا باعث بيماريهاي عفوني ريه و دستگاه تنفس مي‌شود.
مصرف ويتامين و آهن
سؤالات زيادي پيرامون اين مسئله مطرح است كه آيا مصرف زيادي ويتامينها و يا املاح (نظير آهن) به صورت قرص يا كپسول باعث اثرات مفيد و مثبتي در ورزشكار مي شود؟
تحقيقات انجام شده تاكنون چنين مسئله‌اي را ثابت نكرده است و گاه مصرف اضافي املاح و ويتامينها مي‌تواند در بعضي موارد اثرات مخربي داشته باشد.
اگرچه در طي فعاليتهاي ورزشي شديد ميزان مصرف برخي ويتامينها (ويتامينهاي محلول در آب نظير ويتامين B , C) و املاح توسط بدن افزايش مي‌يابد ولي در صورت داشتن يك رژيم غذائي مناسب، نيازي به استفاده از آنها به صورت دارو وجود نخواهد داشت.
آنچه كه در اين رابطه مهم است، احتمال بروز كم خوني ناشي از فقر آهن در خانمهاي ورزشكار است. خصوصاً آنهايي كه داراي سيكلهاي قاعدگي نيز هستند. لذا به اين گروه از ورزشكاران توصيه مي‌شود با مراجعه به پزشك و انجام آزمايشات خون در صورت لزوم آهن اضافي دريافت كنند.
[14]
ويتامين E، لازمة ورزش
بدن انسان با دريافت غذا، آن را با متابوليسم و سوخت و ساز به مصرف اعضاء بدن مي‌رساند. اگر انسان كارهاي طاقت فرسا انجام دهد، ميزان احتياج او به مواد مغزي بيشتر مي‌شود.
اگر ورزش به خستگي و سختي برسد ذخائر ويتامين E بدن انسان را نابود مي‌سازد. ورزش نمي‌تواند عمل مشابهي را دربارة ذخائر ديگر بدن انجام دهد. لذا كساني كه از مسابقه برگشته‌اند، بايد به غذاهائي كه ويتامين E دارند توجه نمايند.
ويتامين E براي رشد طبيعي بدن، ازدياد مقاومت در برابر بيماريها به خصوص بيماريهاي عفوني و بيماريهاي پوستي و براي بانوان باردار، مفيد است و مقاومت بدن در برابر زكام را بالا مي‌برد.
از اين‌رو بهتر است ورزشكاران پس از مسابقات و كارهاي سخت مراقب زكام شدن باشند، زيرا فعاليتهاي سنگين ويتامين E را نابود مي‌سازد.
[15]
منابع ويتامين E نباتات چرب، جوانة گندم و برنج، روغن گردو، سبزيها و برگ نباتات مي‌باشند.


[1] . تفسير نمونه، ج 11، ص 302.
[2] . اولين دانشگاه، ج 7، ص 65.
[3] . سفينة البحار، ج 1، ص 124.
[4] . سفينة البحار، ج 1، ص 124.
[5] . و التين؛ تين، 1.
[6] . بحار، ج 66، ص 187.
[7] . تفسير نمونه، ج 27، ص 141.
[8] . و جعلنا من الماء؛ انبياء، 30.
[9] . شرائط و آداب نوشيدن در اثر ديگر مؤلف به نام اخلاق و زندگي «1» مطالعه نمائيد.
[10] . بحار، ج 62، ص 292 ـ 293.
[11] . بحار، ج 62، ص 292 ـ 293.
[12] . بحار، ج 62، ص 292 ـ 293.
[13] . جمهوري اسلامي، ش 4880.
[14] . جمهوري اسلامي، ش 4880.
[15] . اولين دانشگاه، ص 144. `)

شنبه 12/8/1386 - 11:57
پسندیدم 0
UserName