فمينيسم چيست؟
توسط : jadval

سوال:
فمينيسم چيست؟

پاسخ:
فمينيسم، (Feminism)، واژه‏اى فرانسوى و از ريشه ‏ى لاتينى (Femind) است و با اندكى تغيير، در زبان‏هاى ديگر مثل انگليسى و آلمانى هم به يك معنا به كار مى‏رود.
Feminine (فمينين) به معناى زن يا جنس مؤنث است. فمينيسمِ مصطلح، ممكن است در دو معنا به كار رود: معناى اوّل، كه همان کاربرد عمومى و شناخته شده‏ى آن است، به انديشه و نهضتى گفته مى‏شود كه مدافع برابرى حقوق زنان با مردان در ساحت‏هاى اجتماعى، اقتصادى، سياسى مى‏باشد كه در فارسى ممكن است از اين واژه به زن سالارى، زن گرايى و... تعبير شود. البته با پيشرفت اين انديشه، از جمله نتايج به دست آمده، تحقق و تشكيل مجموعه‏هاى منظم و سازمان يافته‏اى براى فعاليت‏هاى زنان است كه با عناوين مختلفى مانند تشكل زنان...، انجمن زنان، نهضت زنان و... بروز و ظهور مى‏يابد. معناى دوم، نمود و ظهور خُلقيات و صفات زنانه در مردان است، كه اين معنا مورد نظر نیست.
فمينيسم به عنوان دفاع از حقوق زنان و برابرى اين حقوق با مردان، پيشينه‏اى بيش از چند صده دارد، ولى مى‏توان گفت كه اين واژه در اواسط قرن نوزدهم ميلادى به اين معنا به كار رفت. به منظور تحقق انديشه فمينيستى، به تدريج جنبش‏هاى گوناگونى شكل گرفته و براى رسيدن به خواسته‏هاى خويش، راه‏هاى متفاوتى را در پيش گرفتند. از نظر تاريخى تكامل جريان فمينيستى را مى‏توان به دو مقطع و مرحله تقسيم نمود. مرحله‏ى اوّل - از اوايل قرن 19 تا 1920 (بعد از جنگ جهانى اوّل)، و مرحله‏ى دوم - از دهه‏ى 60 به بعد است. البته فمينيسم در تعريف اوّليه‏ى خود، نهضت حق‏طلبى زنان بود كه از آمريكا شروع شد؛ يعنى زنان در برابر تبعيض‏هايى كه ريشه در "جنسيت" داشت و در آن زمان مطرح بود، حركتى را با انگيزه و هدف حق‏طلبى شروع نمودند كه تنها بر مبناى ديدگاه‏ها و نگرش‏هاى خاص اجتماعى و بعضاً دينى خود قدم در اين مسير نهاده بودند.
اين نهضت، نقطه ضعف هايى هم در برداشت، ولى در سال‏هاى 1970 - 1980 گرايش‏هاى متعددى از فمينيست‏ها، از گروه‏هاى بسيار افراطى گرفته تا طيف‏هاى محافظه كار، و حتى دينى مذهبى ظهور نمودند.
در نتيجه، گرايش و نظرات متعددى در ايده‏ى فمينيستى وجود دارد، ولى همه‏ى آنها در اين كه حقوق زنان ناديده گرفته شده و مى‏بايست با انتخاب راه كارهاى مناسب، اين تضييع حقوق و تبعيض از ميان برود، مشترك‏اند. البته محورهايى هم وجود دارد كه موجب اختلاف و تعدد آنان گشته است.
در مورد گرايشاتى كه در زمينه‏ى فمينيسم وجود دارد، به موارد ذيل مى‏توان اشاره كرد: فمينيسم ليبرال، فمينيسم ماركيستى، فمينيسم راديكال، سوسيال فمينيسم، فمينيسم فرامدرن،...، و فمينيسم اسلامى. فمينيسم كه پيشينه‏اى نسبتاً زياد دارد، از اواخر قرن نوزدهم به طرق گوناگون به كشورهاى اسلامى هم وارد شده است.
فمينيسم كه يك نهضت و جنبش اجتماعى بود، در طى حركت چند دهه‏ى خويش توانسته است، علاوه بر اين كه نظریات خود را به صورت منظم و دانشگاهى به نام Women’s Studied (مطالعات زنان)، علمى نمايد، شرايط مناسب را براى پيدايش حركت جديدى كه ثمره‏ى آن ظهور كارشناسان مسائل زنان ‏باشد، فراهم نمايد. توجه به اين نكته‏ى حائز اهميت خواهد بود كه پيدايش فمينيسم غربى، به عنوان يك حركت اجتماعى فرهنگى در شرايط و بستر خاصى شكل گرفته است. لذا نقدهاى جدّى بر هر يك از مبانى و ديدگاه‏هاى متعدد فمينيسم مطرح است كه نيازمند بررسى و فرصت ديگرى است.

شنبه 12/8/1386 - 7:26
پسندیدم 0
UserName