عقلانیت دینی و توسعه
توسط : jadval

عقلانیت دینی و توسعه
 


نويسنده: علي كريمي مله


معرفی کتاب:

نوشتار حاضر، ضمن توضيح مقولاتي چون عقل گرايي فلسفي، عقل گرايي كلامي، عقل گرايي اصولي و عقل گرايي جامعه شناختي به بررسي نسبت توسعه سياسي با عقل گرايي ديني مي پردازد و در نهايت به نتايج خاصي مي رسد كه از جمله آن اين است كه نه تنها عقل گرايي ديني (شيعي) مانعي بر سر راه توسعه سياسي قرار نمي دهد بلكه پس از آنكه خطوط اصلي و اهداف كلي توسط دين بيان شد، عقل آدمي از طرف دين اين اجازه را دارد كه به تنظيم و تدوين ابزارها و روشهايي بپردازد كه آدمي را در مسير نيل به آن اهداف ديني، قرار دهد. از نگاه نويسنده به اين ترتيب است كه جمع مطلوب ميان عقل گرايي ديني و توسعه سياسي، انجام مي پذيرد.
موضوع شناخت، ابزارهاي آن و حجيت آنها از مهمترين و نخستين دغدغه هاي فكري متفكران ديني و غير ديني بوده است و از آغازين مراحل انديشه انسان در باب شناخت و چگونگي آن، نقش عقل بر تارك تاريخ انديشه بشر مي درخشد. به طوري كه اعتقاد به حجيت عقل در حوزه هاي مختلف فلسفه و كلام، اصول فقه، جامعه شناسي و جامعه شناسي سياسي سبب تكوين مجادلات فكري متفاوت و ديدگاهها و مكاتب گوناگون شده است. توجه به حدود حجيت اين ابزار شناخت و نقطه هاي تعارض آن با قلمرو وحي در نظر مكاتب الهي و موضعِ عمل حكومت ديني از بغرنج ترين معضلات فكري است.
در زمينه سياسي نيز توجه به موضوع عقل گرايي، حكومت ديني را با پرسش هاي زيادي از حدود عقل گرايي، عقل گرايي عام يا خاص و غيره رودر رو ساخت و از زماني كه ماكس وبر مفهوم عقلانيت را مطرح كرد بسياري از دانشمندان علوم سياسي، جامعه شناسان دين و جامعه شناسان سياسي برآن شدند كه عقلانيت ـ كه در اين تحقيق با عقل گرايي مترادف فرض مي شود ـ شرط اساسي توسعه سياسي است و حكومت هايي كه داراي منشأ مشروعيت ماوراءطبيعتي (الهي) باشند نمي توانند به توسعه سياسي دست يابند. از اين رهگذر نگارنده درصدد است تا مفهوم عقل گرايي و ابعاد آن، زير ساخت هاي كلامي اين موضوع، نسبت عقلانيت با توسعه سياسي و امكان جمع عقلانيت شيعي با توسعه سياسي را بيازمايد.
فهرست مطالب کتاب به شرح زیر است:

● تعريف عقل گرايي
الف. عقل گرايي معرفت شناختي (فلسفي)
ب. عقل گرايي كلامي
ج. عقل گرايي اصولي
د. عقل گرايي در جامعه شناسي
ه. عقل گرايي در سياست
● بنيادهاي كلامي موضوع
جبر و اختيار
قلمرو دين وفقه
موضوعات عرفيه عرصه حضور خرد جمعي
● عقل گرايي در احكام حكومتي
● ارتباط عقل گرايي با توسعه سياسي
● امكان جمع بين عقل گرايي شيعي و توسعه سياسي



پنج شنبه 10/8/1386 - 9:3
پسندیدم 0
UserName