ساخت دستگاه پيش نشانگر، گام بلند ايران براي پيش بيني زلزله
توسط : mak_mahz
ساخت دستگاه پيش نشانگر، گام بلند ايران براي پيش بيني زلزله http://www.khorasannews.com/newssource/16799-860628/image/111.gif تغييرات الكترومغناطيسي زلزله قم و پاكستان ٢٤ ساعت قبل ثبت شده بود‏ محققان سازمان زمين شناسي كشور موفق به ساخت دستگاه پيش نشانگر زلزله شده اند كه به لحاظ فناوري به ‏كار رفته و ميزان دقت و حساسيت در جهان بي نظير است. دكتر مرتضي طالبيان، رئيس گروه لرزه زمين ‏ساخت سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني كشور، ضمن اعلام اين خبر به خراسان مي گويد: پس از ‏آمريكا، ژاپن و آلمان، ما چهارمين كشور طراحي كننده و سازنده دستگاه پيش نشانگر الكترومغناطيسي هستيم ‏كه به لحاظ كاركرد دقيق از دستگاه هاي ساخته شده در ٣ كشور ديگر پيشرفته تر است. دكتر طالبيان مي ‏افزايد: اين دستگاه امتحان خود را نيز با موفقيت پشت سر گذاشته است، بدين شكل كه توانست اغتشاشات و ‏تغييرات الكترومغناطيسي ناشي از زلزله قم و پاكستان را ٤٨ و ٢٤ ساعت قبل رديابي و به ثبت برساند. به ‏گفته دكتر طالبيان، حفر چاه، ترانشه و تونل براي نصب دستگاه در نزديكي يا روي گسل به حدي دشوار و ‏پيچيده است كه فقط ٣ كشور آمريكا، ژاپن و آلمان موفق به انجام آن شده اند و حتي متخصصان امر در ‏كشورهاي ديگر خواهان بازديد از چاه هاي ايران و ارائه اطلاعات بيشتر در اين زمينه شده اند. دكتر طالبيان ‏مي گويد: يك دستگاه پيش نشانگر زلزله اكنون در تهران نصب شده است و به زودي ٣ دستگاه نيز در ‏شهرهاي مشهد، كرمان و تبريز نصب خواهد شد.‏ دكتر مرتضي طالبيان، رئيس گروه لرزه زمين ساخت سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني، مي گويد: از ‏آنجايي كه وقوع يك زلزله داراي پيش نشانگرهاي متعددي است، اگر بتوان دستگاهي ساخت كه اين پيش ‏نشانگرها را ثبت كند و به نمايش بگذارد، گام مهمي در پيش بيني زلزله برداشته مي شود البته بايد توجه داشت ‏كه در حال حاضر به طور كامل و قطعي نمي توان زلزله اي را پيش بيني كرد ولي ورود به اين حوزه گام ‏مهمي در جهت پيش بيني زلزله خواهد بود.وي با اشاره به اين كه قبل از وقوع هر زمين لرزه، پيش ‏نشانگرهايي مشاهده مي شود، مي افزايد: پس از ظهور اين نشانه ها، زلزله اتفاق مي افتد. در واقع امكان ‏ندارد زلزله اي بدون هيچ پيش نشانگري به وقوع بپيوندد. حداقل ١٠ مورد از اين نشانه ها به خوبي شناخته ‏شده است كه ساده ترين آن ها تغيير رفتار حيوانات و بي قراري آن هاست. در كشورهايي مانند چين، مراكزي ‏را براي مشاهده و ثبت تغيير رفتار حيوانات ايجاد كرده اند و در آن ها از جانوران مختلفي كه حساسيت ‏بيشتري نسبت به وقوع زلزله دارند، استفاده مي شود. تغيير سرعت امواج در زمين، تغيير شكل زمين، ‏تغييرات شيميايي آب، تغييرات يوني و تشكيل ابرهاي يوني و تغييرات الكترومغناطيسي از ديگر علايم و نشانه ‏هاي وقوع زلزله در يك مكان محسوب مي شود. در اين ميان پيش نشانگر الكترومغناطيسي ناشي از تغييرات ‏ميدان الكترومغناطيسي زمين، قبل از زمين لرزه به خوبي قابل اندازه گيري و ثبت است. البته يادآوري مي ‏شود، براي اندازه گيري تغييرات و ثبت آن نياز به دستگاه هاي حساسي است كه خوشبختانه سازمان زمين ‏شناسي موفق به طراحي، ساخت و نصب يكي از آن ها شده است. تمامي مراحل طراحي و ساخت توسط ‏پژوهشگران و متخصصان ايراني انجام شده است.‏ دكتر طالبيان مي گويد: اين دستگاه ها بايد درمحل گسل يا در منطقه اي بسيار نزديك به آن نصب شود و از ‏آنجا كه بايد به دور از هرگونه نويز و اختلال امواج حاصل از فعاليت انسان ها باشد، ناگزير بايد درون چاه ‏هاي عميق جاسازي شود. اولين مكاني كه دستگاه پيش نشانگر زلزله نصب شده، منطقه توچال تهران و در ‏عمق يك چاه ٣٠ متري است تا از اختلال امواج ماهواره، تلفن هاي همراه و كليه دستگاه هاي ‏الكترومغناطيسي ديگر موجود در شهر، به دور باشد. اطلاعات جمع آوري شده از تغييرات الكترومغناطيسي ‏زمين از طريق يك فرستنده به طور مستقيم به سازمان زمين شناسي منتقل و در آنجا پردازش مي شود. ‏ايستگاه شماره ٢ نيز در شمال تهران در منطقه حصارك در حال ساخت است كه طي چند ماه آينده به بهره ‏برداري مي رسد.‏ رئيس گروه لرزه زمين ساخت سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني مي گويد: سامانه پيش نشانگر ‏الكترومغناطيسي ساخته شده در ايران، بي نظير است و نمونه مشابه خارجي ندارد. اين سامانه به گونه اي ‏طراحي شده است كه بتواند امواج را در محدوده فركانس خاصي كه ويژه زلزله است، ثبت كند و از اين نظر ‏منحصر به فرد است. كشورهايي مثل آمريكا و ژاپن هم روي تغييرات امواج الكترومغناطيس زمين كار كرده ‏اند ولي كاربرد عملي مطالعات و پژوهش ها در اندازه گيري و پردازش اين تغييرات كار پيچيده اي است كه ‏ما موفق شده ايم به همراه ٢ كشور ذكر شده به آن دست پيدا كنيم.دكتر طالبيان مي گويد: دستگاه هايي كه توان ‏اندازه گيري نيروي مغناطيسي زمين را دارد، ٢ گونه است يا نيروي مغناطيس را به صورت مطلق اندازه مي ‏گيرد يا قادر به اندازه گيري تغييرات است. دستگاهي كه توسط كشورهاي پيشرفته ساخته شده است، مي تواند ‏مقدار مطلق ميدان مغناطيسي زمين را تعيين كند و فقط آمريكا و ژاپن موفق به ساخت اين دستگاه با توانايي ‏تعيين تغييرات ميدان مغناطيسي شده اند ولي دستگاهي كه ما طراحي كرده و ساخته ايم، داراي دقت و ‏حساسيت بسيار بيشتري است.‏ ايستگاه داراي تجهيزات مختلفي مانند سيستم فرستنده، سيستم الكترونكتيك، پردازشگر و امكان حفر چاه يا تونل ‏مي باشد. ‏ حفر چاه يا تونل (ترانشه) روي گسل ها با محاسبات دقيق و دشواري انجام مي گيرد كه تنها در ٤ كشور جهان ‏انجام شده است و استادان معتبري در جهان خواستار بازديد از ترانشه هاي ايجاد شده در ايران هستند. دكتر ‏طالبيان ضمن اشاره به اين موضوع مي افزايد: حفر تونل براي نصب دستگاه، هزينه آن را افزايش مي دهد. ‏به عنوان مثال براي راه اندازي دومين سايت مجبوريم در ارتفاعات تونلي را به صورت افقي ايجاد كنيم و ‏سپس تونل هاي فرعي را كه به اتاقك هايي ختم مي شود، بسازيم تا بتوانيم دستگاه را در آن نصب كنيم.‏ البته محل حفر چاه هم از اهميت زيادي برخوردار است زيرا علاوه بر لزوم دور بودن از پارازيت هاي ‏شهري و نزديك بودن به گسل، بايد جنس سنگ هاي آن نيز به گونه اي باشد كه امواج الكترومغناطيس را از ‏خود عبور دهد.‏ اين متخصص زمين لرزه مي گويد: حدود ٤٨ ساعت قبل از زلزله شهر قم و تهران در ٣ شهريور و زمين ‏لرزه پاكستان، ما با مشاهده اطلاعات پردازش شده حاصل از دستگاه پيش نشانگر زلزله ساخت محققان ايراني ‏در مركز زمين شناسي متوجه بروز اغتشاشاتي در ميدان مغناطيسي زمين شديم ولي مطمئن نبوديم اين ‏تغييرات و اغتشاشات مربوط به زمين لرزه باشد چون نسبت به ماهيت آن هنوز شناخت نداشتيم ولي بعد ‏متوجه شديم اين اغتشاشات پيش نشانگر زلزله بوده است.وي مي افزايد: براي اين كه دقت پيش بيني بالا ‏برود، هم زمان با ثبت تغييرات الكترومغناطيسي زمين، اقدام به اندازه گيري تركيبات آب چشمه ها هم مي كنيم ‏چرا كه اين فاكتور نيز تغييرات قبل از وقوع زمين لرزه را نشان مي دهد، البته قطعي نيست و به زمان و ‏اطلاعات بيشتري در اين زمينه نياز است.‏ روزنامه خراسان
چهارشنبه 28/6/1386 - 12:37
پسندیدم 0
UserName