زنجان
توسط : hermaneshgh

موقعيت جغرافيايي استان :

 استان زنجان كه از آن به عنوان فلات زنجان نيز نام برده مي شود ،در قسمت مركزي و شمالغربي كشور ،وما بين35 درجه و 25 دقيقه تا 37 درجه و15 دقيقه عرض شمالي و 47درجه و 1 دقيقه تا  49 درجه و 52 دقيقه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ واقع شده است.

اين استان با هفت استان هم مرز ميباشدبه طوريكه از شمال به شهرستان خلخال از استان اردبيل ،و شهرستان رودبار از استان گيلان ، از شمال شرقي و شرق به شهرستان هاي تاكستان و بوئين زهرا و قزوين از استان قزوين ، از جنوب به شهرستان همدان از استان همدان ،از جنوب غربي به شهرستان بيجار از استان كردستان واز مغرب به  شهرستان تكاب از استان آذربايجان غربي  واز شمال غرب به شهرستانهاي ميانه و هشترود از استان آذربايجان شرقي محدود است. مساحت شهري در مساحت شهرستانهاي محاسبه نگرديده است .

 وسعت استان در سال 1378 حدود 22164 كيلومتر مربع و تراكم نسبي در استان 42 نفر در هر كيلومتر مي باشد.به اين ترتيب در مقايسه با ميانگين مساحت استانهاي كشور (65920كيلومتر مربع) ،استان زنجان دررديف استانهاي كوچك از نظر وسعت قلمرو دارد و سهم نسبي استان از مساحت كل كشور 34/1درصدميباشد.

اقليم و ويژگيهاي طبيعي:

 استان زنجان از نظر شكل ظاهري زمين ، داراي دو منطقه كوهستاني و جلگه اي (دشت)ميباشدكه اكثرشهرهاي آن در دامنه كوهها و دشتهاي بين رشته كوهها و مناطق كوهستاني قرار گرفته اند.در ميان اين رشته كوهها سرزمينهاي حاصلخيزي قرار گرفته اند كه به عنوان مثال مي توان از شرق به غرب مناطقي چون دره ابهر، دشت زنجان- ابهر،چمن سلطانيه و دركل خمسه زنجان(شامل زنجان ، طارم ، ايجرود ، ابهر ، و خدابنده )  را نام برد.

اقليم استان متاثر از دو عامل مهم يعني نحوه ورود جبهه هاي عظيم رطوبتي وحرارتي ، و وضعيت توپوگرافي و ارتفاع از سطح دريا   مي باشد.  تيپ غالب اقليمي استان نيمه خشك فراسرد(52%)و سرد(18%)مي باشد كه حدود 70 % درصد سطح استان را مي پوشاند. تيپ اقليمي نيمه خشك فرا سرد داراي درجه حرارت متوسط ماهانه در سردترين ماه سال كمتر از 7- درجه سانتي گراد است.متوسط درجه حرارت در ماههاي فروردين ارديبهشت- مهر –آبان مطلوب ومابين 8 الي 14 درجه سانتي گراد و در ماههاي خرداد –تير-مرداد-شهريور گرم و درماههاي آذر-دي-بهمن و اسفندسردميباشد.بر اساس آمارهاي ارائه شده از ايستگاههاي سينوپتيك زنجان تعداد روزهاي يخبندان استان در حدود 100روز ميباشدكه بيشترين فراواني روزهاي يخبندان در بهمن ماه 25روز و در ديماه 24 روز، در آذرماه 18 روز و در اسفند ماه 17 روز اتفاق افتاده است. درمجموع ميتوان گفت كه دراستان زنجان 6 ماه از سال يخبندان اتفاق مي افتد ( آمار سال1375)  ميزان بارندگي استان طي سالهاي 1378- 1374 ،  304 ميليمتر در سال بوده است كه در اين ميان مركز استان با246ميليمتردرسال وخدابنده با383ميليمتردرسال به ترتيب كمترين وبيشترين بارندگي دراستان راداشته اند.

  اوضاع جمعيتي و فرهنگي استان :

  استان زنجان در سال 1375داراي901724نفر جمعيت بوده است كه از اين تعداد 9/49 درصد در شهرها و 1/50 درصد در روستاها ساكن ميباشند. بعدخانوار در شهرها 8/4و در روستاها 4/5 نفر ميباشد كه اين رقم دركل براي استان 5 نفردر هرخانوار ميباشد. توزيع جمعيت دراستان بگونه اي است كه معادل 8/42درصدجمعيت درشهرستان زنجان ساكن بوده ومابقي جمعيت در شهرستانهاي خدابنده(18)درصدابهر16درصدماهنشان - طارم - خرمدره و ايجرود ساكن مي باشند. همچنين متوسط رشد جمعيت استان طي دهه 75-65 معادل 4/1 درصد ميباشد. از نظر سواد نيز در سال 1375حدود 5/74درصد ازجمعيت6ساله و بيشتراستان باسوادبوده اند به عبارت ديگر 6/82 درصد از جمعيت 6 ساله و بيشترساكن درشهرها و حدود 1/66 درصد از جمعيت 6 ساله و بيشتر ساكن در روستاها باسواد ميباشند.

از نظر وضع فعاليت استان نيز مي توان گفت از  705167 نفر جمعيت 10 ساله و بالاتر استان ، 4/35 درصد فعال    بوده اند كه از اين تعداد نيز 93در صد شاغل و حدود 7در صد بيكار مي باشد همچنين از كل جمعيت شاغل استان حدود 38 درصد در بخش كشاورزي ،30درصد در بخش صنعت ، و32 درصد در بخش خدمات به كار اشتغال        داشته اند.   


 نقاط ديدني استان:

آثار وبقاياي انبيه تاريخي و يادمانهاي باستاني از عناصر مهم و جاذب توريست وگردشگران داخلي و خارجي يك منطقه محسوب مي شوند استان زنجان با قدمت تاريخي كه دارد از جمله مناطقي است كه داراي جاذبه هاي  تاريخي مهمي مي باشد .درسطح استان ، پلها ،كاروانسراها ، تفرجگاهها و آثار باستاني و تاريخي متعددي وجود داردكه موجب شده است تا استان زنجان از اين نظر جايگاه ويژه اي در كشور داشته باشد . پراكندگي نقاط توريستي استان ،به تفكيك شهرستان و علا ئق بازديد كنندگان به شرح زير مي باشد :

شهرستان زنجان :

زنجان


  الف)  نقاط داراي ارزش تاريخي –فرهنگي

- مجموعه بازار زنجان ، (تيمچه ها ،راسته ها ، مساجد و حمام ها ) 1205 ه-ق –آقا محمد خان قاجار

- بناي رختشويخانه زنجان ،1347 ه.ق-قاجاريه

- كاروانسرا سنگي زنجان

- عمارت ذوالفقاري (كلاه فرنگي) زنجان –قاجاريه

- پل تاريخي مير بها الدين زنجان –قاجاريه

- پل تاريخي سيد محمد زنجان –ناصرالدين شاه قاجار

- پل تاريخي سردار زنجان- ناصرالدين شاه قاجار

- مجموعه راسته مسگرهاي زنجان (صنايع دستي)

- مجموعه چاقو سازان و چاروق دوزان زنجان (صنايع دستي)

- امام زاده حضرت سيد ابراهيم زنجان ،قرن 3 ه.ق

- مسجد جامع زنجان –1240 ه.ق

- مسجد جامع قلابر

-كاروانسرا و مجموعه تاريخي نيك پي

- قلعه ياستي قلعه انگوران ،ساساني

- آتشكده و قلعه بهستان ماهنشان

- غار تاريخي دربند ماهنشان،قرن6   ه.ق      

- قلعه سميران طارم

- آتشكده تشوير طارم –ساساني

- آتشكده پير همداني آب بر- ساساني

- آتشكده گيلانكشه – ساساني

- آتشكده سرچم- ساساني

- آتشكده الزين – ساساني

 

زنجان


ب) نقاط داراي ارزش مذهبي –فرهنگي

  - امامزاده حضرت سيد ابراهيم زنجان –قرن 3ه-ق

- امامزاده ام البنين سلمانكندي – 1355 ه-ش

- مسجد جامع زنجان –1240 ه-ق

- حسينيه اعظم زنجان

- مسجد جامع قلابر

- مسجد خانم – 1323 ه-ق ،قاجار

- مسجد نجفي (چهار محرابه )، قاجار

- مسجد چهل ستون –1284 ه-ق

- مسجد آقا سيد فتح ا… - 1298 ه-ق

 

ج)نقاط داراي ارزش تفريحي –ورزشي

- پيست اسكي پاپائي زنجان

- قله قراول پاپائي زنجان

- قله چله خانه زنجان

- چشمه آبگرم (وننق) قرپشتلو

- چشمه آبگرم (آركوين)

- چشمه آبگرم (ابدال)

- سد تهم

- رود خانه قزل اوزن

- درياچه هاي مصنوعي شور گل، قند قلو ، همايون و قره چريان

- مناطق حفاظت شده سهرين و انگوران

- مناطق حفاظت شده سرخ آباد طارم

- غار تاريخي-ورزشي(خرمنه سر) شاه نشين طارم

- سد سفيد رود

- منطقه طارم عليا

- چشمه آب معدني(نيگجه) پري

شهرستان ابهر :

زنجان


  الف) نقاط داراي ارزش تاريخي- فرهنگي

-گنبد سلطانيه

- مقبره و مجموعه چلبي اوغلي

- مقبره ملا حسن كاشي

- مجموعه تپه هاي تاريخي سلطانيه

- نقش برجسته داش كسن –وير سلطانيه – قرن 7 ه.ق

- بقعه پير احمد زهر نوش – صائين قلعه – قرن 8 ه.ق

 گنبد سلطانيه

 ب)  نقاط داراي ارزش مذهبي – فرهنگي

-         امام زاده اسما عيل شناط ، قرن 9 ه .ق

-         امام زاده يحيي ، قرن 8 ه.ق

-         بقعه پير احمد زهر نوش قرن 6 ه.ق

-         بقعه شاهزاده زيد الكبير ، قرن 10 ه.ق

-         مسجد جامع قروه ، قرن 4 ه. ق

   ج) نقاط داراي ارزش تفريحي – ورزشي

-         غار تاريخي علي بلاغي ، عصر حجر جديد

-         غار تاريخي اولنگ ، هزاره سوم ق.م


شهرستان خدابنده :

  الف) نقاط داراي ارزش تاريخي – فرهنگي

  -         بقعه قيدار نبي(يكي از پيامبران توحيدي)

-         مسجد جامع قيدار

-         مسجد جامع سجاس

 ب) نقاط داراي ارزش مذهبي – فرهنگي

-         بقعه قيدار نبي

-         مسجد جامع خدا بنده

   ج) نقاط داراي ارزش تفريحي – ورزشي

  -         كوه زرند قيدار

-         غار كتله خور (موزه كتله خور )

چهارشنبه 24/5/1386 - 8:56
پسندیدم 0
UserName