جهان اسلام و نهضت توليد علم
توسط : sam5961

جهان اسلام و نهضت توليد علم

جهان اسلام با گسترش مراكز علمي و برقراري روابط فرهنگي و علمي با ساير ملل در اندك زماني چنان انقلابي بوجود آورد كه دانشمندان و محققين تاريخ علم از آن بعنوان "معجزه مسلمانان" تعبير مي كنند و اذعان دارند كه قدرت خلاقه اين نهضت از تمامي جنبش هاي علمي ديگر تا قرن سيزدهم ميلادي بيشتر بوده است .

نبوت با خواندن آغاز گرديد. معجزه پيامبر امي كتابي بود كه "هيچ كس مثل آن را نمي تواند بياورد." دعوت به دين با تشكيل جمع مشورتي از نزديكان وبا انجام سخنراني و خطابه ديني و جدلهاي مذهبي صورت گرفت. راه آزادي اسرا سواد آموزي و آموزش مسلمانان بود. ياد دادن و يادگرفتن از برترين فريضه ها شد. گردش در جهان و توجه به تاريخ گذشتگان , ترجمه آثار, يادگيري زبان هايي بجز زبان عربي از وظايف اصحاب خاصه قرار گرفت . مساجد هم محل عبادت بودند وهم محل تحصيل و فراگيري و دانش اندوزي .كنگره علمي حج برپا شد تا تمامي مسلمانان از تمام نقاط جهان دور هم جمع آيند و علاوه بر عبادت به كسب فيض و تحصيل علوم و تبادل نظر بپردازند.از شرايط اصلي صلح مسلمين با كفار در اختيار گرفتن نسخه اي از كتب علمي آن زمان بود. نهضت ترجمه, نقل و حديث , قرآن آموزي و حفظ قرآن , نهضت تحقيق و تاليف احيا شد و در اين راستا بيت الحكمه يا آكادمي علمي بغداد تاسيس گرديد.

انجمن ها و مراكز دانشگاهي پر افتخاري همانند نظاميه بغداد شكل گرفتند. مجالس برخي از خلفا و پادشاهان ممالك اسلامي به محفل ادب , هنر, مباحث و مناظرات علمي تبديل گرديد. از محضر و مكتب ائمه اطهار(ع) دانشمندان و مفاخري تقديم جامعه بشري شدند كه خود سردمدار و پدر بعضي ازعلوم امروزي هستند . افرادي همچون جابربن حيان , فارابي , ابن سينا , ابن رشد , زكرياي رازي, حسن بن هيثم , خوارزمي, ابوالوفا, زهراوي, ابن يونس و صدها نفر نظير آنها كه از بين مسلمين طلوع و در قلمرو حكومت اسلام رشد و تمدن مترقي اسلامي را بوجود آوردند و علم , هنر و ادبيات اسلامي را ازفراسوي هندوستان تا آنسوي اروپا (اسپانيا و جزاير سيسيل) رواج و گسترش دادند. درحاليكه در برابر خود جمعي مردمان نيمه وحشي و متعصب كه از افتخارات آنها بي سوادي بود, مي ديدند . اما چه پيش آمد كه اين چنين مردماني پس از دوره رنسانس سريعا از ما پيشي گرفته و علاوه بر كسب علوم حاصل از تلاش بزرگ مردان علمي جهان اسلام قرنها با ما فاصله و در تقابل فرهنگي و تمدني با مايي كه بزرگترين تمدن را بوجود آورده بوديم قرارگرفتند.

گرچه بعضي از صاحبنظران دلايلي همچون حمله مغول, از بين رفتن روح عدالت خواهي و رعايت حقوق مردم , اشرافي گرايي, سود جويي و جمع آوري ثروتها و عياشي و اسراف گري حكام و برخي ديگر تغيير قيافه بعضي از اصول و مباني اخلاق اسلامي همچون صبر , توكل,زهد را به تحمل ظلم , ركود و بي تدبيري , گوشه گيري و انزوا طلبي را دليل عقب افتادگي مي دانند, اما بايد با تدبير و تحقيق بيشتر ريشه هاي اصلي و واقعي را در درون خود جوامع و انسانهاي آن جستجو كرد.

با اين توضيحات كه شمه اي از تاريخ ظهور و برخي دلايل افول علم گرايي و نهضت علمي در تمدن اسلام بود به كنكاشي در رابطه با وضع كنوني خود و نهضت علم آموزي و توليد علم پس از انقلاب اسلامي مي پردازيم.

انقلاب اسلامي احياگر نهضت توليد علم در جهان اسلام ( چالش ها و راهكارهاي پيشرو)

در زماني كه استعمارگران و ابرقدرتها اصول فكري و مباني ديني , اجتماعي و اخلاقي مردم مسلمان را تاآنجائيكه به آنان روح استقلال و تحرك مي داد از آنها گرفته بودند و براي القائات خود ارزشهاي اسلامي را سست كردند . انقلاب اسلامي با شعار عدالتخواهي , استقلال طلبي , آزادي خواهي و مردم سالاري بعنوان عصاره تمدن مترقي اسلامي پس از قرنها بعنوان يك فرهنگ بوجود آمد. مسلمانان و مستضعفين عالم كه عزت و افتخار را در طول دوران پر فراز و نشيب 25 ساله با چشم خود ديدند, چشم اميد به پيشرفت هاي جمهوري اسلامي دوخته اند و اميددارند وبا كوشش و جوشش انقلابي نهضت غني علمي را نيز بنا نهد تا بتوان در سايه آن استقلال خود را در تمامي ابعاد فرهنگي , اقتصادي , سياسي , اجتماعي و صنعتي بازيافت و همان شكوه و عظمت از دست رفته را دوباره احيا نمود. ولي اين راه بس دشوار و مرد و همراه مي خواهد. اما آنچه داراي اهميت است, شناخت چالشها فرارو و ارائه راهكارهاي عملي جهت دستيابي به عزت مندي است كه به برخي از آنها در زير اشاره مي كنيم :

جمعه 15/4/1386 - 17:3
پسندیدم 0
UserName