کدام روز، روز زن است؟
توسط : حامد...
 

کدام روز، روز زن است؟

 

 

روز زن كدام است؟ چرا در سرزمين ما مردم دو روز را روز زن مى دانند؟ روز جهانى زن چه فرقى با روز زن دارد؟ پرسش هايى از اين دست در مورد بسيارى مسائل ديگر نيز براى مردمان سرزمينى چون كشور ما مطرح اند. مفاهيم جهانشمول به همراه مصاديق ريز و درشتشان به ميهن ما سرازير مى شوند و به هر دليلى جا باز مى كنند و حالا اين ماييم كه بايد تكليف خودمان را با آنها روشن كنيم. خرده فرهنگ هاى متفاوت موجود در جامعه ايرانى، همواره در برابر پرسش هايى از اين دست، مواضع متفاوت و گاه متضادى اتخاذ كرده اند. اين مواجهه در برخى موارد به تصميماتى سازگار و دلنشين مى انجامد و گاهى نيز به كمدى - درام هايى مضحك و اشك آور تبديل مى شود. شركت هاى خارجى به بهانه كريسمس و سال نو مسيحى اعلام حراج مى كنند و روى اعلاميه هايشان مى نويسند اين كار جهت رفاه حال هموطنان مسيحى انجام شده است.

شركت هاى داخلى هم براى كم نياوردن در حوزه تأمين رفاه حال هموطنان مسيحى، عزمشان را جزم مى كنند تا حراج پُر و پيمان ترى برگزار كنند، آيين هاى مربوط به روايت هاى متفاوت روز مادرزن و پدرزن را به جا بياورند، تاريخ هاى مربوط به سالروز عقد و ازدواج و جشن نامگذارى فرزند و ختنه سوران بچه ها را در دفترچه يادداشت يا نوت بوكشان SAVE كنند و اين آخرى ها هم كه جشن والنتاين، به طرز حيرت آورى ميزان حداقل دستمزد و مزايا براى عاشق شدن را ارتقا داده است. احتمالاً تا چند سال ديگر مشاركت در برگزارى جشن اجق وجقى هالووين هم به آيينى ارجمند كه ريشه در فرهنگ ايران باستان دارد بدل خواهد شد.

اما مسئله روز زن ويژگى هاى ديگرى هم دارد. برخى از مدافعان حقوق زنان استدلال مى كنند كه ناميدن يك روز خاص به نام «زن» نشانى از همان بى توجهى به زنان از سوى مردانى است كه مى خواهند 364 روز سال و بل 365 روز آن (در سال هاى كبيسه) را از آن خود كنند. طبقه ذكور نيز منتظر مى ماند تا حوالى روز زن، كه روزش را غر بزنند كه چرا ما «روز» نداريم و آنها بايد روز داشته باشند و مخفيانه كادويى دست و پا كنند و به ديدار عيال بشتابند و فردا هم هر كسى كه كادو خريدنش لو مى رود را مسخره كنند. با اين حال گمان مى رود كه هم مردان و هم زنان، وجود چنين روزى را به رسميت شناخته باشند و اهميتش را درك كرده باشند. دلايل اين تصميم مى تواند متفاوت و متعدد باشد. اما شايد فيلسوف پسندترينش اين باشد كه نگاهى به تاريخ انسانى، چه در گذشته و چه در روزگار نو، به سادگى آشكار مى كند بر اين نيمه جامعه انسانى (كه البته مثل اين كه كمى از نيمه هم بيشتر شده) ستم هاى فراوانى در حوزه ها و عرصه هاى مختلف رفته است. از اين رو نه تنها شايسته است كه مقام آنان را در قالب يك «روز» گرامى داشته باشيم كه بايد در برخى موارد، حتى در شرايط مساوى، به نفع آنان حكم كنيم و برايشان قائل به «تبعيض مثبت» باشيم.

پرسش اما اين است كه آيا براى ما كه روز ميلاد پر بركت حضرت زهرا(س) را به نام روز زن ناميده ايم و سال هاست در سايه اش كدورت ها را كنار مى گذاريم و حرمت و احترام مان را به زنان و مادران ابراز مى كنيم، «هشتم مارس» يا همان روز جهانى زن چه فايده دارد؟ ايرانى هاى راديكال، اسب شان را زين كرده اند تا ثابت كنند روز زن، روز جهانى زن است و احتمالاً از هرگونه اقدامى براى تعطيل كردن كادو فروشى ها در روز ديگر زن، كوتاهى نخواهند كرد. عده اى نيز كارى به كار مارس و ژوپيتر و امثالهم ندارند و مى گويند ما روز خودمان را داريم و آنها هم روز خودشان را. اما بسيارند كسانى كه به راستى در مواجهه با چنين پرسشى بدون پاسخ مانده اند و اين همان داستان خرده فرهنگ هاست.

حضور در جامعه جهانى و مشاركت با دستاوردهاى جهانيان، ضرورتاً به معناى فراموش كردن ويژگى هاى بومى و دينى نيست. قرار نيست همه دنيا دار و ندارشان را رها كنند و بنشينند و ببينند در آن سوى آب ها چه كسى برايشان تصميم مى گيرد.

اتفاقاً تصميماتى از اين دست، بيش از آنكه نرخ مبادلات فرهنگى ما با جهان را افزايش دهد، حاصلى جز سرگيجه و حواس پرتى جامعه شناختى نخواهد داشت، وگرنه رها كردن عيد نوروز و عيد قربان و گردو شكستن در روز استقلال آمريكا و كارناوال «ماردى گرا» و اين بساط ها، بيشتر ايده مجنونان است. قرار هم نيست كل پروژه روز جهانى زن را در كادو دادن خلاصه كنيم و بعد بخواهيم تصميم بگيريم براى كمك به اقتصاد خانواده كدام روز را انتخاب كنيم. تجربه نشان داده است ايرانيان چنان نسبتى با دينشان برقرار كرده اند كه تصميم مى گيرند روزهاى شادى شان را از ميان ايام مبارك دينى و ملى شان برگزينند و تجربه حضور اسلام در ايران زمين نيز شاهدى بر اين مدعاست. اما روز جهانى زن (هشتم مارس) مى تواند خاستگاهى جدى و تأثيرگذار براى حضور زنان ايرانى در عرصه جهانى باشد. متوليان امر نيز مى توانند با تفكيك اين دو موضوع از يكديگر، زمينه هاى لازم براى اين حضور را، كه در نهايت ثمرى جز سود و بهره نخواهد داشت، فراهم آورند. حفظ شأن و جايگاه روز تولد دخت پيامبر رحمت، حضرت زهرا(س) نيز پديد آورنده بركتى است تا در سايه اش مردمان دوباره مهر بورزند و بياموزند كه از دوستى ها و عشق ها جز با مراقبت و پاسدارى، چيزى به جاى نمى ماند. آقايان هم بهتر است خست به خرج ندهند.

 

 

چهارشنبه 13/4/1386 - 8:2
پسندیدم 0
UserName