گلدانه هاي تسبيح
توسط : حامد...
 

گلدانه هاي تسبيح 

 

در اين جا و در پهنه دشت سجاده ها مي توان رويش گل هاي ياس و نسترن را به نظاره نشست. اين جا، در نيايشگاهي که حريري از سکوت و هاله اي از تسليم ، تو را به خود فرا مي خواند، مي توان آواي خوش جبرييل را شنيد و عطر دست هاي محمد(ص)، اين آخرين پيامبر الهي را استشمام کرد. با خود مي گويي که راز و رمز اين معراج چيست؟ چگونه مي توان به يک آسمان باور پاک و حقيقت ناب عروج کرد؟ در پي پاسخي هر چند ناتمام و به اندازه عقل بشر هستي، مي يابي آن را، مي يابي اگر جويا باشي.

در اين جا با خود مي انديشي که بر روي سجاده نياز و پس از پايان هر نماز، تسبيحي تو را به سوي خود مي خواند و تسبيح در دستان تو جاي مي گيرد و دانه هاي آن با انگشتان تو آشنا مي شوند. اين ملاقات همه روزه، تو را به يک " عادت" مبتلا ساخته بود. اينک اما بايد صندوقچه اسرار را بازگشايي تا حقيقت بر تو آشکار گردد.

به ياد مي آوري که بزرگي مي گفت: روزي که فاطمه زهرا(س) از کار روزانه خسته مي شد و دستان هميشه به دعا بسته اش، پينه مي بست، به اطاعت از علي (ع)، قهرمان محراب و ميدان- به سوي پدر روان مي شود و از سختي کار منزل براي او درد دل مي کند. وا گويه هاي فاطمه، دل دريايي پدر را مي سوزاند و در پاسخ به درخواست او که کنيزي مي خواست تا ياري گر او در امور خانه باشد، مي فرمايد:

" آيا چيزي را به شما نياموزم که بهتر از هر خدمت کاري باشد؟! پس آن را از من فرا گيريد. سي و چهار مرتبه تکبير گوييد، سي و سه مرتبه " الحمدلله" و خداوند را با سي و سه مرتبه " سبحان الله" گفتن، ستايش کنيد. "

آن بزرگ مي گفت: فاطمه با شنيدن اين سخنان، سر را بلند کرده و دو ( يا سه) بار مي گويد :" از خدا و رسولش راضي و خشنود شدم."(1)

برخي روايات مي گويند که پيامبر رحمت پس از آموزش اين اکسير شگفت انگيز -  تسبيحات حضرت زهرا(س) - فرمود:

" اين ( اذکار) براي توبرتر از آن چه مي خواهي هست و نيز بهتر از دنيا و آن چه در آن است."(2)

پس تو اي دوست من؛ هم راي و همراه من! باور کن که اين تسبيحات که بر لبان تو مي شکفد، هديه هاي رسول خدايند که به بهانه عشق فاطمه به جهانيان و من و تو عطا فرمود، مبادا که باعادت کردن به آن، حقيقت والايش را فراموش کني.

اينک که با تسبيحات حضرت زهرا(س) آشناتر شدي، خوب است بداني که اين هديه الهي ، چنان ارزشمند و گران قدر است که امام  باقر (ع) فرمود:

" خداوند از نظر حمد و ستايش به چيزي برتر از تسبيح فاطمه(س) عبادت نشد و اگر چيزي با فضيلت تر از آن مي بود، حتما رسول خدا آن را به فاطمه مي بخشيد."(3)

به راستي مگر مي شود پدري چونان رسول خدا(ص) ، هديه اي بالاتر داشته باشد و آن را به نور چشم خود و شادماني قلبش عطا نکند؟ هرگز چنين نيست. پس اين عطاي رسول خداي را به جان پذيرا باش و پس از هر نماز و معراجي روزانه با همان حالت و حضوري که در نماز داشتي به ميهماني تسبيحات حضرت زهرا(س) بود که اگر چنين باشد " پيش از آن که پاي راست خود را از روي پاي چپ برداري، جميع گناهان توآمرزيده خواهد شد."(4)

مي دانم که مي داني آمرزش گناهان از پس فهميدن يک حقيقت بلند و حرکت به سوي آن خواهد بود، نه فقط حفظ واژگان و تکرار آن ها، مي خواهم بگويم: وقتي " الله اکبر" گفتي به حقيقت، او را بزرگ تر از آن که وصف شود بداني و در پس آن به هيچ کس کرنش نکني. از اين رو است که امام صادق (ع) مي فرمايد:

" تسبيح فاطمه(س) در هر روز و بعد از هر نماز نزد من دوست داشتني تر از هزار رکعت نماز( مستحبي) است که در هر روز خوانده شود. "(5)

آثاري ماندگار

تسبيحات حضرت زهرا(س) ، خدا را در ذهن و قلب داشتن است(6) و درک عظمت و جلالت آن خالق يگانه ويافتن اين ادراک و شعور مي تواند تو را که به دنبال " ربط الي الله " هستي با معبوديت پيوند دهد و در او فنا کند. حاصل اين سير معنوي به يقين جز بهشت و جاودانگي درآن نخواهد بود، چرا که امام عدالت، حضرت علي (ع) مي فرمايد:

" سبحان الله، نيمي ازميزان اعمال را پرمي کند والحمدلله همه ميزان و کفه ترازو را و الله اکبر ميانه آسمان و زمين را".(7)

اکنون به آثار ماندگار و بلند اين تسبيحات مي پردازيم:

1- خشنودي خدا.  2- دور کردن شيطان.  3- ورود به بهشت.  4- سنگيني اعمال نيک

اين آثار را از بيان امام صادق عليه السلام  مي شنوي که مي فرمايد:(8)

" تسبيح فاطمه زهرا(س) در گفتن 100 عدد است، اما در ميزان اعمال 1000 ثواب دارد، شيطان را دور مي کند و خداي رحمان را خشنود."(9)

گوهري چنين ارزشمند و والا را در بالاترين قسمت قلبت قرار بده و هر روز و پس از هر نماز و پيش از هر خفتن با آن پيماني استوار ببند که سعادت ، جز در خشنودي خدا و راندن شيطان و دخول به بهشت نخواهد بود و تو چونان هر انسان کمال طلب ديگر، جوياي سعادت و نيک بختي هستي و از گذر اين تسبيحات مي توان به اين سعادت دست يابی .

پس آگاهانه و عاشقانه بگو" الله اکبر" و سي و چهار دانه تسبيح را براي آخرت خويش ذخيره نما و بگو" الحمدلله " سپس "سبحان الله" تا سي و سه مرتبه خدا را تنزيه از هر شريک و نقص  کاستي بداني و شايسته ستايش مستمر .

از دريچه اي ديگر

ترتيب در تسبيحات حضرت زهرا(س) ، شرطي است براي تسبيح گويان، همان گونه که " عدد" شرط رمز آميز ديگري است. در روايت آمده است که هنگام زيارت حضرت فاطمه معصومه(س)، بالاي سر آن حضرت بايست و سي و چهار مرتبه " الله اکبر"، سي و سه مرتبه " سبحان الله" و سي و سه مرتبه " الحمدالله "(10) بگو و سپس زيارت نامه آن پاک بانوي خانه موسي بن جعفر(ع) را با حضورقلب بخوان.

اين تسبيحات بي شباهت به تسبيح حضرت زهرا(س) نيست، اما در ترتيب دو ذکر آخرين آن تفاوت است. در زيارت حضرت معصومه (س) ذکر" سبحان الله" ، که در تسبيحات حضرت زهرا(س) سومين و آخرين ذکر بود، دومين ذکر است و اين مسأله به يقين اسراري دارد که اهل دل به آن آگاهند و بايد اهل دل باشيم تا آن را بفهميم و در غير آن " دست بر سينه نامحرم" خواهند زد.

تو خود مي داني که فاطمه معصومه(س)، فاطمه اي ديگر است و نزد اهل بيت چونان مادر ائمه، مقام والايي دارد. مي داني که براي زيارت قبر پنهان فاطمه زهرا(س)، بايد به قم رفت و فاطمه معصومه (س) را زيارت کرد و مي داني که :

آن قبر که در مدينه شد گم                                                                 پيدا شده در مدينه قم

پس بايد بين اين مادر و دختر در مقام و عظمت و بزرگواري چنان همساني و هم سويي باشد که تسبيحات آن دو نيز مشابه بوده و براي جدا ساختن اين دو هديه که يکي از سوي رسول خدا به فاطمه زهرا(س) عطا شد و ديگري از ناحيه امام رضا(ع) براي فاطمه معصومه(س)، تفاوتي در ترتيب اذکار بيان شده است.

غرقه در درياي معنا

به راستي معناي اين تسبيحات چيست؟ و ارتباط اين سه منبع نور چه مي تواند باشد؟

شايد بتوان گفت که اين 100 واژه نوراني و تکرار کلمات، تصويري از يک سير روحاني باشد. يک حرکت آسماني . وقتي به کاينات نظرمي افکني و کمال خلقت را مي بيني، در آن تعادل و تناسب را مشاهده مي کني و چرايي ها را تحليل مي کني و جز رشد و کمال چيزي ديگر نمي يابي و  اين همه از اوست و نه غير او. اين جاست که با ديدن کمال در آفرينش، عارفانه ، عالمانه وعاشقانه سر به آسمان بلند کرده و سي و چهار مرتبه با شعور و شوري وصف ناشدني مي گويي:" الله اکبر" و اين تکبير که از دريچه معرفت و آگاهي خارج مي شود چه " ذکر" آرامش بخشي است و با آن قلب ها آرام مي گيرد." الا بذکر الله تطمئن القلوب".

پس از آن که کمال خلقت را ديدي و عظمت خالق را در آن يافتي، سر بر زمين انداخته و نعمت هاي او را، آن چه براي تو خلق شده و مسخر توست، آن چه براي نسل هاي بعدي است و هر آن چه که هدايت و حفظ و کفالت تو با آن است بنگر. آيات آفاق و انفس را با چشم جان ببين و بشنو، آن گاه براي اين همه لطف وعنايت و نعمت، خدا را ثنا گوي که او شايسته ی ، اين ستايش و ثنا است. با تک تک سلول هاي وجودت بگو" الحمدلله" و بدان که همه موجودات اين سرايش نوراني را دارند و تو اينک با آنان هم نوا مي شوي؛ با درختان، گل ها، کوه و درياها و کوير و باغستان ها و ....

نطق آب و نطق خاک و نطق گل                                            هست محسوس حواس اهل دل

حال که کمال حق را در خلقت و نعمت ديدي و لب به " تکبير" و " تمحيد" گشودي، چشم بگشاي و هر چه بي عدالتي، بي تناسبي، و  نقص و کاستي است، بنگر. جور ظالم ، اشک مظلوم، فاصله ها، فقر و... اين نقص ها از کيست؟ او که جز خير محض و کمال محض نيست، پس اين شر و کاستي از کجاست. با اندکی تأمل درمي يابي که حاصل بي معرفتي ها بشر است. پس با صلابت، صراحت و شهامت بگو" سبحان الله " تا هر چه غير کمال و خير است، از دامن کبريايي حق دور کني. او منزه است از هر نقص و کاستي و از هر چه که مشرکان مي پندارند و نقص ها از ماست. امام تسبيح و عبادت، حضرت علي عليه السلام مي فرمايد:" وقتي تو مي گويي" سبحان الله " فرشتگان بر تو درود مي فرستند."

حال که با معاني تسبيحات حضرت زهرا(س) آشنا شدي و آثار آن را دانستي، پس به آن دل بسپار و براي هر چه نزديکتر شدن به محبوب ومعبود خويش و اتصال به پاک بانوي آفرينش، با اين گوهر فروزان پيماني دوباره ببند تا درهرديدار، قدمي به خدا نزديک تر شوي.

پي نوشتها:

1- من لا يحضره الفقيه، ج 1، ص 211.

2- مناقب آل ابيطالب، ابن شهر آشوب، ج 3، ص 341.

3- وسايل الشيعه، ج 6، ص 443، ح 8396.

4-  التهذيب، ج 2، ص 105.

5- فروع کافي، ص 343.

6- وسايل الشيعه، ج 6غ ص 442.

7- اصول کافي، ج 2، ص 506.

8- وسايل الشيعه، ج 6، ص 444.

9- مفاتيح الجنان، ص 1018.

10- معاني الاخبار، شيخ صدوق، ص 9.

 

چهارشنبه 13/4/1386 - 7:12
پسندیدم 0
UserName