مقاوم سازي دندانها.
توسط : Saratan X
:پايداري و دوام مواد ترميمي از اهميت قابل توجهي برخوردار است. با توجه به اين که گريز از پوسيدگي دندان اغلب اجتناب ناپذير به نظر مي رسد بنا بر اين مي بايست در زمينه انتخاب مواد مناسب براي ترميم بافت دندان تلاشهاي بسياري صورت گيرد.
يکي از اين اقدامات دستيابي به فناوري هاي نويني است که مي تواند بسياري از مشکلات پيشين در اين زمينه را از ميان بردارد. پژوهشگران دانشکده دندانپزشکي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي موفق به طراحي و ساخت دستگاه چرخه حرارتي شدند که در ساخت و آزمايش مواد جديد دندانپزشکي با دوام از اهميت خاصي برخوردار است.

علم مواد با کشف انواع متفاوت مواد ترميمي و بهبود موادي که از پيش وجود داشته اند پيشرفت مي کند. عدم کاربرد صحيح و فرمولاسيون ضعيف مواد دندانپزشکي باعث ايجاد ناراحتي ، عوارض جانبي و افزايش هزينه مراقبت هاي سلامت مي شود. يکي از عوامل مهم در کيفيت مواد، پايداري و دوام آنهاست.
دوام يک ترميم به آب بندي حاشيه اي آن بستگي دارد. کاهش ريزنشت حاشيه اي بافت دنداني ترميم شده ، موجب کاهش پوسيدگي ثانويه ، تخريب لبه اي ، حساسيت بعد از ترميم و درگيري عصب دندان مي شود. پس بررسي ريزنشت يکي از معيارهاي ارزيابي مواد جديد است و با کمک آن مي توان به بهبود مواد و جايگزيني مواد ترميمي مناسب تر دست يافت.
از آنجا که مواد ترميمي با قرار گرفتن در محيط دهان به طور مداوم تحت تاثير تغييرات دماي ناشي از مصرف موادغذايي و مايعات با دماهاي مختلف هستند، به منظور بررسي ميزان ريزنشت حاشيه اي ، بايد اثر اين تغييرات دما روي استحکام پيوند مواد دنداني ، عاج و مينا را تحت شرايط مشابه دهان مورد بررسي قرار داد.
همچنين در صورت استفاده از روشهاي جديد و متفاوت ترميم براي بررسي آنها فراهم آوردن شرايطي مشابه ضروري است. بنا بر اين لازم است. خواص مکانيکي مواد همرنگ دندان مانند تغييرات ابعادي ناشي از دما که از پارامترهاي حائز اهميت در دستيابي به درمان مناسب است را تحت تغييرات دماي مشابه دهان مورد بررسي قرار داد. در تحقيقات ديگري که در رابطه با مواد دنداني با تغيير شرايط معين ترميم انجام شده است کنترل کيفيت اين مواد از جنبه هاي مختلف مانند استحکام باند پرداخته شده است که اين مطالعات هم توسط شبيه سازي تغييرات دما انجام مي شود. با ابداع مواد جديد مانند نانو فيلرو نانو کامپوزيت ها، تحقيق در شرايط تغييرات دما از مراحل ضروري در جايگزين اين مواد با مواد ترکيبي به شمار مي آيد.
با توجه به اين موضوع ، مي توان گفت در بسياري از پژوهش هاي دندانپزشکي بخصوص تحقيقاتي که در زمينه ساخت مواد و خواص آنها انجام شده است ، مدت کار کرد و دوام مواد در طول زمان از اهميت ويژه اي برخوردار است. يکي از دستگاه هايي که به طور مصنوعي پايداري مواد را بررسي مي کند، دستگاه چرخه حرارتي يا Thermo cycling است. در اين دستگاه ، نمونه به دفعات سرد و گرم مي شود تا تقليدي از مدت کارکرد ماده در دهان باشد و شرايطي مشابه را براي آزمايش اين مواد فراهم آورد.
از آنجايي که مدلهاي مشابه موجود از اين دستگاه مشکلات متعددي داشت و در بسياري از پژوهش هاي پايان نامه هاي تخصصي و حتي دکتراي عمومي رشته دندانپزشکي اين دستگاه مورد نياز است ، دستگاه چرخه حرارتي با توانمندي هاي جديدي طراحي شد و براي نشان دادن کارآيي آن به بررسي استحکام يک نوع باندينگ نانو فيلر قرار گرفته در چرخه هاي حرارتي دستگاه مربوطه پرداخته شد. در اين طرح تحقيقاتي دکتر زهرا جابري انصاري به عنوان استاد راهنما، مهندس حميد خليلي به عنوان استاد مشاور و دکتر محمدعلي کشاورزترک همکاري داشتند.

دوام مواد ترميمي

بر خلاف تصور عامه هر ماده ترميمي که براي ترميم و بازسازي دندان هاي پوسيده شده يا شکسته شده و تامين زيبايي دهان و دندان به کار مي رود مانند هر جسم مادي ديگر عمر محدودي دارد که بين 5 تا 15 سال متغير است. هر چه پرکردگي کوچک تر و فشارهاي جويدن بر آن کمتر و رعايت بهداشت توسط بيمار بهتر باشد، عمر ماده ترميمي نيز به مراتب افزايش خواهد يافت. به طور کلي طول عمر مواد ترميمي به دو عامل دندانپزشک و بيمار بستگي دارد.

ترميم آمالگام


آمالگام معمول ترين ماده ترميمي است که بيش از يکصدسال قدمت دارد. مخلوطي است متشکل از عناصر نقره ، مس ، روي ، پلاتين و قلع با درصدهاي مختلف که با ترکيب شدن با جيوه ، خميري نقره اي رنگ و نرم ايجاد مي کند و مدتي طول مي کشد تا سفت و محکم شود. ماده اي است با دوام ، با کاربرد آسان ، بسيار مقاوم بر سايش و جويدن که نسبت به ساير مواد ارزان تر است که با توجه به قابل اطمينان و بي خطر بودن سالها به عنوان انتخاب اول از نظر دندانپزشک و بيمار مطرح بوده است.
به دليل تحمل بسيار بالاي آمالگام نسبت به نيروهاي قوي جويدن ، بويژه در ترميم دندان هاي آسيا، در دندان هاي آسيا به کار مي رود. حساسيت کوتاه مدتي دندان نسبت به سرما و گرما پس از ترميم دندان ، رنگ نقره اي ترميم و مشهود بودن ترميم هنگام خنديدن و صحبت کردن شخص از معايب اين ماده ترميمي است. با توجه به اين موضوع نياز به استفاده از مواد ترميمي جديد و در نتيجه روشهاي مناسب براي آزمايش اين مواد کاملا محسوس است

استفاده از مواد ترميمي مناسب ، تراش و ايجاد حفره مناسب و استاندارد توسط دندانپزشک و معاينه مجدد جهت ايجاد تغييرات پس از ترميم مي تواند از شکست ترميم ها در کوتاه مدت جلوگيري کرده و دوام آنها را افزايش دهد.عدم رعايت بهداشت توسط بيمار، خوردن غذاهاي سفت و شکننده ، پوسيدگي مجدد در ترميم هاي قبلي به علت ايجاد ترک و در مجموع به کار نبردن دستورات دندانپزشک براي حفظ دندان از عوامل شکست ترميم ها به شمار مي آيند که گاه لازم است جهت حفظ ترميم ها از شکستگي و ايجاد پوسيدگي مجدد، دندانها را مجددا ترميم کرده و يا روکش کنيم.
براي جايگزين کردن مواد جديد ترميمي ، دوام مواد اهميت بخصوصي دارد که اين کار به صورت مصنوعي توسط دستگاه چرخه حرارتي انجام مي شود. در يک محدوده زماني سرما و گرما ايجاد مي شود و پس از استراحت ، دوام ماده بررسي مي شود. براي ساخت مواد جديد و آزمون اين مواد تست مواد در اين دستگاه الزامي است.

ويژگي هاي دستگاه

به گفته جابري انصاري ، دستگاه چرخه حرارتي در آزمايشگاه هاي مواد به منظور بررسي ميزان مقاومت مواد در برابر تغييرات مداوم درجه حرارت به کار مي رود. ماده اي که در داخل اين دستگاه قرار مي گيرد چرخه هاي حرارتي مشخصي را به صورت متفاوت طي مي کند. عملکرد دستگاه به اين صورت است که مواد مورد آزمايش ، توسط بازوي مکانيکي آن در دو دماي سرد و گرم که توسط کاربر تعيين مي شود قرار مي گيرد. تعداد دفعات اين عمل و همچنين زمان ماندن نمونه در هر يک از دماهاي سرد و گرم نيز توسط کاربر در ابتداي کار دستگاه مشخص مي شود.
به گفته خليلي ، بخش مکانيکي دستگاه از يک بازوي مکانيکي تشکيل شده است که نمونه هاي مورد آزمايش را بين دو مخزن آب گرم و سرد جابه جا مي کند. سيستم خنک کننده موجود در اين بخش مانند يخچال هاي معمولي عمل مي کند و سيستم گرم کننده سيستمي صنعتي است که با دقت يک درجه دما را کنترل مي کند. در دستگاه هاي مشابه اين قابليت وجود ندارد که سطح آب در مخازن به صورت اتوماتيک کنترل شود. اين دستگاه به طور مستقيم به لوله کشي آب شهري وصل مي شود و آب به صورت خودکار در سطح ثابتي باقي مي ماند. کنترل دما از ديگر ويژگي هاي خاص اين دستگاه است.
عملکرد دستگاه از طريق بخش الکترونيکي کنترل مي شود. پردازنده يا واحد کنترل مرکزي با بخشهاي ديگر در ارتباط است. اين دستگاه مجهز به صفحه کليد و صفحه نمايش است که ارتباط ساده تر با کاربر را فراهم مي کند. کنترل دستگاه به صورت ديجيتالي انجام مي شود. برنامه هاي نرم افزاري با منوهاي ساده و گويا روي صفحه نمايش وجود دارد که امکان تغيير برنامه در هر مرحله از کار دستگاه را ايجاد مي کند. ويژگي هاي جديد اين دستگاه بسياري از موانع و مشکلات پيشين در دستگاه هاي چرخه حرارتي را از ميان برداشته است و مي تواند جايگزين دستگاه هاي قديمي شود.
فرانک فراهاني جم
توسط: Saratan X
سه شنبه 12/4/1386 - 4:16
پسندیدم 0
UserName
x