قرآن و عدالت

سوره هود آيه 85 

 وَيَا قَوْمِ أَوْفُواْ الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ وَلاَ تَبْخَسُواْ النَّاسَ أَشْيَاءهُمْ وَلاَ تَعْثَوْاْ فِي الأَرْضِ مُفْسِدِينَ

ترجمه فارسی

ای قوم من ، پيمانه و ترازو را از روی عدل ، کامل ادا کنيد و به مردم چيزهايشان را کم مدهيد و چون تبه کاران در زمين فساد مکنيد

تفسير آيه

قال يا قوم اعبدو الله ما لكم من اله غيره ؛ تفسير اين جمله در جمله هاي نظير آن در سابق گذشت . و لا تنقصوا المكيال و الميزان ؛ كلمه " مكيال " و همچنين كلمه " ميزان " اسم آلت اند و به معناي آن آلتي هستند كه كالاها بوسيله آن ، كيل و يا وزن مي شود و اين دو آلت نبايد به نقص توصيف شوند و نبايد گفت قپان و ترازوي ناقص بلكه آنچه به صفاتي از قبيل نقص و زيادت و مساوات توصيف مي شود كالاي كيل شده و وزن شده است نه آلت كيلو وزن ، پس اگر در آيه شريفه نسبت به خود آلت داده از باب مجاز عقلي است . و اينكه از ميان همه گناهان قوم ، خصوص كم فروشي و نقص در مكيان و ميزان را نام برده ، دلالت دارد بر اينكه اين گناه در بين آنان شيوع بيشتري داشته و در آن افراط مي كرده اند به حدي كه فساد آن چشمگير و آثار سوء آن روشن شده بوده و لازم بوده كه داعي به سوي حق ، قبل از هر دعوتي آنان را به ترك اين گناه دعوت كند و از ميان همه گناهاني كه داشته اند انگشت روي اين يك گناه مي گذارد . اني اريكم بخير ؛ يعني من شما را در خير مشاهده مي كنم و مي بينم كه خداي تعالي به شما مال بسيار و رزقي وسيع و بازاري رواج داده ، بارانهاي به موقع ، محصولات زراعي شما را بسيار كرده و با اين همه نعمت كه خدا به شما ارزاني داشته چه حاجتي به كم فروشي و نقص در مكيال و ميزان داريد ؟ و چرا بايد از اين راه در پي اختلاس مال مردم باشيد و به مال اندك مردم طمع ببنديد و درصدد به دست آوردن آن از راه نامشروع و به ظلم و طغيان برآييد ؟ بنابراين جمله اني اراكم بخير در اين صدد است كه جمله و لا تنقصوا الميكال و الميزان را تعليل كند . ممكن هم هست كه كلمه " خير " را عموميت داده ، بگوييم : منظور اين است كه شما مردم مشمول عنايت الهي هستيد و خداي تعالي اراده كرده كه نعمت هاي خود را به شما ارزاني بدارد ، عقل و رشد كافي و رزق وسيع بدهد ، و اين نعمت ها را به شما داده پس ديگر هيچ مجوزي نداريد كه خداياني دروغين را به جاي خداي تعالي بپرستيد و غير او را شريك او بگيريد و با كم فروشي در زمين فساد كنيد . و بنابراين احتمال ، جمله مورد بحث ، هم تعليل جمله و لا تنقصوا ... خواهد بود و هم تعليل جمله قبل از آن كه مي فرمود : يا قوم اعبدوا الله ... همچنانكه تهديد و اني اخاف عليكم عذاب يوم محيط مربوط به هر دو جمله است . پس حاصل جمله اني اراكم ... اين شد كه شما در اين ميان دو رادع و جلوگير داريد كه بايد شما را از معصيت خدا رادع شوند و جلوگير باشند ، يكي اينكه شما در خير هستيد يعني غرق در نعمت هاي خداييد و احتياجي به كم فروشي و خوردن مال مردم به باطل و از راه نامشروع نداريد ، ديگر اينكه در وراء و پشت مخالفت امر خدا ، روزي است محيط و همه جاگير كه بايد از عذاب آن ترسيد

چهارشنبه 9/3/1386 - 14:24
پسندیدم 0
UserName