تاریخچه جایزه نوبل
توسط : 3xz

نوبل آلفرد برنارد (1833-1896 میلادی)
مهندس و شیمیدان سوئدی در 1833 در شهر استکهلم در خانواده ای تهیدست زاده شد برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت و پس از چهار سال از آمریکا بازگشت و به شهر پترزبورگ رفت و در آنجا به تحصیل و کار آموزی در رشته مهندسی پرداخت. در سال 1859 به سوئد بازگشت و در آنجا یک کارگاه جهت پژوهش در فراورده های شیمیائی برپا کرد.
نوبل متوجه اهمیت خاصیت انفجاری تری نیتروگلیسیرین و کاربردهای ویژه آن شد و آنرا به صورت یک فرآورده های بازرگانی برای مصارف عام المنفعه ارائه داد. در سال 1864 بر اثر انفجار کاگاه یکی از برادرانش کشته شد. با وجود مخالفت دولت کارگاه دیگری تاسیس کرد. در سال 1870 موثرترین نوع دینامیت (یعنی دینامیت ژلاتینه که از حرارت دادن مخلوط 60 تا 88 درصد کلودیم و تری نیتروگلیسیرین تا دمای 50 درجه به صورت خمیری در ظرف مسی حاصل میشود) را اختراع کرد.
او دینامیت را به منظور مصارف عام المنفعه (راه سازی – ایجاد تونل – استخراج  معادن و غیره) ابداع کرده بود ولی بعد متوجه شد که برخی از متخصصین نا آگاه جهت ارضای امیال غیر انسانی سردمداران جامعه خویش کاربرد آنرا به بیراهه کشانیده و از آن برای مقاصد تخریبی و کشت و کشتار افراد جامعه استفاده میکنند. از اینرو دچار عذاب وجدان شد و از اینکه اختراع وی وسیله ای برای کشتار و خانمان براندازی شده است احساس شرمساری کرد از اینرو به فکر افتاد که برای پرداختن کفاره از ارتکاب چنین گناهی تمام ثروتش را به کسانی که در راه بشریت بیشترین و ارزنده ترین پژوهشها و خدمتها را ارائه داده باشند به صورت جوایزی که به جوایز نوبل شهرت یافته است و به پنج زمینه زیر تقسیم شود واگذار کند:
1- نوآوری در زمینه فیزیک

2- کشف و نوآوری در زمینه پزشکی و علوم وابسته به آن.

3 – نوآوری در زمینه ادبیات علوم انسانی.

3- تامین وحدت فکری بین جوامع و صلح جهانی.

این امر به عهده سه موسسه سوئدی و یک کمیته نروژی که توسط مجلس نروژ تعیین میشود واگذار شد (باید توجه داشت که در آن زمان سوئد و نروژ یک کشور را تشکیل میدادند.)

یاد آوری میشود که این وصیتنامه جنبه رسمی نداشت. از این رو مورد اعتراض برخی از وابستگان وی قرار گرفت. چون ثروت نوبل در هشت کشور پراکنده بود تحقق و اجرای این وصیتنامه تا حدی با دشواری روبه رو بود. سرانجام برای اجرای آن موسسه ای به نام بنیاد نوبل به صورت هیئت مدیره ای جهت اداره اموال و سرمایه نوبل در سال 1905 تاسیس شد و اساسنامه ای تصویب شد که بر اساس آن اعطای جوائز نوبل به عهده چهار هیئت به شرح زیر واگذار شد:

1-     فرهنگستان سلطنتی علوم برای رشته های شیمی و فیزیک

2-     موسسه پزشکی سلطنتی کارولین برای رشته های پزشکی و فیزیولوژی

3-     فرهنگستان سلطنتی سوئد برای رشته ادبیات.

4-     کمیته نروژی نوبل وابسته به مجلس نروژ برای صلح.

 

به علاوه برای هریک از جوایز پنجگانه یک کمیته مشتکل از سه تا پنج عضو به وجود آمد که درباره تعیین برندگان جوایز و هرنوع تصمیم گیری در این زمینه میتوانند از اندیشمندان دارای صلاحیت برای مشورت دعوت نمایند.
جوایز نوبل که در اول دسامبر هر سال (سالگرد تولد نوبل) به برندگان آنها اعطا میشوند عبارتند از یک مدال طلا – یک دیپلم سپاس و جایزه نقدی در حدود 80 هزار دلار در صورتی که این جوایز در هر رشته به بیش از یک نفر تعلق گیرد به تساوی بین آنها تقسیم میشود چنانچه برنده ای – از دریافت جوایز خودداری کند- آن جوایز به نفع موسسه نوبل ضبط میشود.
به افتخار نوبل عنصر 102 جداول تناوبی را نوبلیم (
Nobelium) نام نهادند.


برنده جایزه صلح نوبل سال 2003 خانم شیرین عبادی از ایران میباشد.

 اهدای این جایزه به یک فرد ایرانی برای اولین بار در تاریخ اهدای جوایز نوبل انجام گرفت. خانم عبادی این جایزه را که علاوه بر نشان طلا و لوح افتخار مخصوص نوبل و مبلغ 000/200/1 یورو معادل بیش از 000/400/1 دلار بود در شهر اسلو پایتخت نروژ در حضور اعضای خانواده سلطنتی نروژ و سفیر و کارکنان سفارت ایران در نروژ و جمعی از دانشمندان و برندگان جوایز نوبل دریاف نمود. خانم شیرین عبادی که وکیل دادگستری است در تاریخ آذرماه 82 (دسامبر2003) به خاطر تلاش در راه حقوق بشر موفق به دریافت این جایزه گردید.

يکشنبه 9/2/1386 - 17:22
پسندیدم 0
UserName