ويژگي هاي کلامي فقه شيعه
 

ويژگي پنجم: اهل بيت(ع) مرجع حل اختلاف

 

قرآن كتابي كامل است و از آنچه سعادت بشر را تضمين مي‌كند، فروگذار نكرده است. قرآن در توصيف خود مي‌فرمايد: «هذا بيان للناس؛۱ اين بياني است براي مردم.»؛ «تبياناً لكل شي؛۲ بيان و توضيح هر چيزي است.»؛ «ولارطب ولا يابس الا في كتاب مبين؛۳ هيچ تر و خشكي نيست، مگر آنكه در كتاب بيان‌كننده، ذكري از آن شده است.»قرآن كريم با اين جامعيت و شمول‌گرايي خود را از تبيين رسول بي‌نياز نكرده است و در جايي ديگر مي‌گويد: «وانزلنا اليك الذكر لتبين للناس ما نزل اليهم؛۴ ما به سوي تو ذكر ـ قرآن ـ فرستاديم تا براي مردم آنچه را كه به سويشان نازل شده، تبيين نمايي.»پس قرآن نيز احتياج به تبيين دارد؛ زيرا در معاني آن اختلاف پديد مي‌آيد و هر كسي چيزي از آن مي‌فهمد. از اين رو، مردمان نيازمند مبين شريعت و مفسر مفاهيم عالي قرآني‌اند. حال اگر قرآن با چنين وضعي احتياج به مبيّن و مفسر دارد، سنت نبوي نيز چنين است. آري، در فهم آيات قرآن اختلاف پديد مي‌آيد و پيامبر حل كننده اختلافات است: «و مانزلنا عليك الكتاب الا لتبين لهم الذي اختلفوا فيه؛۵ ما بر تو كتاب ـ قرآن ـ را نازل نكرديم مگر به جهت آنكه در آنچه اختلاف كرده‌اند، حق را براي آنان تبيين نمايي.» اگر در فهم قرآن اختلاف به وجود آيد، سنت نبوي نيز مورد اختلاف واقع مي‌گردد و همان‌گونه كه رفع اختلاف در فهم آيات قرآن احتياج به بيان معصوم؛ يعني پيامبر است، رفع اختلاف در سنت نيز، نياز به بيان معصوم دارد. همان‌گونه كه بعد از پيامبر در كتاب خدا نيز اختلاف در فهم ادامه دارد و اين تنها سنت نبوي است كه بيان كننده حق و حقيقت آيات قرآني است، معصومان در طول عمر خود به وظايف الهي عمل كردند و با توضيح آيات و روايات نبوي و تبيين و تطبيق آنها در ميان مردم نيز، شريعت اسلامي را از نقص و سستي نجات دادند و مردم را نيز از حيرت و پريشاني رهانيدند. در روايات اسلامي مي‌خوانيم كه پيامبر اكرم خطاب به علي(ع) فرمود: «يا علي! انت تبين لأمّتي ما اختلفوا فيه من بعدي؛۶ اي علي! تويي كه بعد از من براي امتم مسائل اختلافي را تبيين مي‌كني.»

 

يکشنبه 19/1/1386 - 9:5
پسندیدم 0
UserName