دفاع از جان
از ديدگاه اسلام ، جان ،مال ، آبرو و ناموس انسان اهميت فراوانى دارد و احترام آن بر همگان لازم و ضـرورى اسـت . رسـول خدا(ص ) در بخشى از خطبه خود در (حجة الوداع ) اهميت جان و آبرو را چنين توصيف مى كند:
(اَيُّهـَاالنـّاسُ اِنَّ دِمـاءَكـُمْ وَ اَعْراضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرامٌ اِلى اَنْ تَلْقَوْا رَبَّكُمْ ، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هذا، فى بَلَدِكُمْ هذا)(178)
مـردم ! چـنـان كه اين روز (ايّام حج ) و اين شهر (مكّه ) محترم است ، خون ، عرض و آبروى شما هم مـحـتـرم اسـت . حـق ريـخـتن خون و بردن آبروى يكديگر را نداريد، تا آن گاه كه به ديدار خدا نايل گرديد.
در جاى ديگر مى فرمايد :
(اَلْمُؤْمِنُ حَرامٌ كُلُّهُ : عِرْضُهُ، وَ مالُهُ وَ دَمُهُ)(179)
هـمـه چـيز مؤ من ـ اعم از ناموس ، مال و خونش ـ محترم است (وكسى حق تجاوز به هيچ يك از آنها را ندارد).
اسلام ، تجاوز به جان ، مال و ناموس انسان را محكوم كرده و دفاع از آنها را به عنوان حقّى لازم بـراى او قـرار داده اسـت ، تـا از هر گونه تعرّض نسبت به آنها جلوگيرى نمايد. در اين درس به احكام دفاع از جان و مال مى پردازيم .
دفاع از جان
بـا ارزش تـريـن دارايـى انسان كه بايد در حفظ آن كوشيد، گوهر وجود و جان آدمى است . حفظ نـفـس در اسـلام بـسـيـار مـهـم اسـت و قـرآن كـريـم ، بـه نـا حـق كـشـتـن انـسـان را باقتل همه انسان ها برابر دانسته ، از آن نهى كرده است (180) در آيه اى مى خوانيم :
(وَلا تَقْتُلوُا النَّفْسَ الَّتى حَرَّمَ اللّهُ اِلاّ بِالْحَقِّ ...)(181)
انـسـانـى را كـه خـداونـد مـحـتـرم شـمـرده ، جـز بـه حـق (و بـه دسـتـور شـرع ) بـه قتل نرسانيد.
بيشتر فقها معتقدند كه انسان براى دفاع از جان خود و بستگانش حق دارد هر تدبيرى بينديشد و با هر وسيله اى كه مى تواند دفاع كند، و بر او واجب است كه در مقام دفاع ، نهايت سعى خود را براى دفع مهاجم انجام دهد. جهت توضيح مطلب ، به چند مساءله در اين باره اشاره مى كنيم .
1 ـ اگر شخص مهاجم به كسى هجوم آورد تا ظالمانه او را بكشد، بر او واجب است به هر وسيله ممكن دفاع كندو تسليم شدن و پذيرفتن ظلم جايز نيست .(182)
2 ـ در صـورتـى كـه بـه او حـمـله كـنـد تـا او را بـه قـتـل رسـانـد، واجـب اسـت دفـاع نـمـايـد، اگـر چـه بـدانـد كـشـتـه مـى شـود و در صـورتى كه احتمال كشته شدن دهد، به طريق اَوْلى بايد دفاع كند.(183)
3 ـ اگـر مهاجم به قصد قتل به انسان هجوم آورد، واجب است از خويش دفاع كند، اگر چه بداند دفاع او بى فايده است و حق تسليم شدن ندارد.(184)
4 ـ اگـر بـه وابستگان كسى ـ همانند فرزند، پدر، برادر و يا بقيه كسانى كه با او مرتبط هـسـتـنـد حتى خدمتكار ـ ظالمانه هجوم آورند، جايز بلكه واجب است از ايشان دفاع نمايد؛ اگر چه به قتل مهاجم منجر

جمعه 3/1/1386 - 6:22
پسندیدم 0
UserName