کد: 930246

پرسش

باسلام اعتقادات شیعه چه فرقی با اهل تسنن دارد

پاسخ

دو فرقه در اصول اعتقادات با هم اتفاق نظر دارند ، هرچند در ظرائف این مباحث (مانند رؤیت خداوند و جبر و اختیار انسان و...) با هم اختلاف نظرهایی دارند. اختلاف اساسی میان شیعه و سنی به مساله خلافت و جانشینی پیامبر اكرم برمیگردد. شیعه براساس ادله ای كه بدان اشاره خواهد شد علی بن ابیطالب را خلیفه بلافصل پیامبر اكرم میدانند. این اختلاف میان شیعه و سنی در امر جانشینی پیامبر اكرم در دو ناحیه تجلی می كند ، زیرا از دیدگاه شیعه امام و جانشین پیامبراكرم از دو شان و رتبه برخوردار است : 1-مرجعیت علمی : یعنی تبیین و تفسیر معصومانه تعالیم وآموزه های دین در هر سه ناحیه عقاید و اخلاق و احكام. 2-حكومت و اداره جامعه : یعنی اجرای تعالیم و دستورات دین در میان جامعه ، اما اهل سنت تنها شان دوم را برای خلیفه پیامبر قائلند. بر این اساس شیعه درتبیین آموزه های اعتقادی و نیزنحوه انجام احكام و مناسك عملی اسلام از علی(علیه السلام )و اهل بیت پیامبر(صلوات الله علیه) پیروی كرده و به كلام آنان به عنوان حجت شرعی استناد میكنند و این در حالی است كه اهل سنت از اجتهادات برخی از صحابه و تابعین و ابو حنیفه و مالك و احمد بن حنبل و شافعی پیروی میكنند و همین امر منشا تفاوت نظر میان شیعه و سنی در تبیین بسیاری از ظرائف اعتقادی و كیفیت انجام مناسك و احكام عملی اسلام شده است.
بر اساس ادله ی فراوان که در منابع اهل سنت هم وجود دارد پیامبر از نخستین روز دعوت عمومی تا لحظات آخر بارها علی علیه السلام را به عنوان جانشین خود معرفی کردند به گونه ای که اهل سنت صدر اسلام منکر نصب علی علیه السلام توسط پیامبر نبودند لیکن می گفتند اما امت بعد ازپیامبر صلاح را در خلافت شخص دیگری دید و امثال این توجیهات در برابر ادله ی متقن.

در اینجا لازم است ادله ای كه شیعه به آن تمسك میجوید اشاره ای شود ( لازم به ذكر است كه تمام مطالب ذیل از منابع معتبر نزد اهل سنت نقل شده است) :
1- وقتی پیامبر اكرم به تصریح قران كریم مامور شدند دعوت علنی خود را با دعوت از خویشاوندان نزدیكتر خود آغاز كنند ( « و انذر عشیرتك الاقربین سوره شعرا/ آیه 215 ) ، صریحا به آنان فرمود : هر یك از شما در اجابت دعوت من سبقت گیرد برادر و وصی و خلیفه وجانشین من خواهد بود. « ایكم یؤازرنی علی هذا الامر ان یكون اخی و وصیی و خلیفتی فیكم من بعدی كدامیك از شما مرا یاری می كند كه او برادر و وصی و جانشین من در میان شما بعد از من خواهد بود » و تنها كسی كه در آن جلسه ، یعنی پیش از همه ، اسلام را پذیرفت و دعوت پیامبر اكرم را اجابت كرد علی (ع) بود ، و پیامبر اكرم به دنبال آن دست بر گردن علی گذاشت و فرمود : « ان هذا اخی و وصیی و خلیفتی فیكم فاسمعو له و اطیعوه ، او برادر و وصی و جانشین من در میان شماست پس اوامر او را بشنوید و اطاعت كنید.» پس جمعیت برخواستند در حالی كه می خندیدند و خطاب به ابوطالب میگفتند محمد به تو دستور داد كه از اوامر پسرت اطاعت كنی. ( مسند احمد بن حنبل/ج1/ص111 ، تاریخ طبری/ط.اروپا/ج1/ص1171 ، تاریخ ابن اثیر/ج2/ص222 ، شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید معتزلی/ج13/ص211 ، كنزالعمال/متقی هندی/ج15/ص100و115و130 ،سیره حلبی/الاسلامیه بیروت/ج1/ص285 )
2-پیامبر اكرم پس از بازگشت از حجه الوداع در منطقه غدیر خم توقف نمودند و دستور دادند كسانی را كه از آنجا رد شده بودند بر گردانند وصبر كنند تا كسانی كه هنوز نرسیده اند بییایند-كه حدود دو روز در آن منطقه بسیار گرم طول كشید-آن گاه شروع به سخن كرده و فرمودند: « .. ا لست اولی بكم من انفسكم ، آیا من به شما از خودتان اولی و سزاوارتر نیستم » (اشاره به آیه قرآن: النبی اولی بكم من انفسكم /سوره احزاب/ آیه6 ) جمعیت گفتند بله چنین است ، پیامبر دست علی (ع) را بالا بردند به گونه ایكه سفیدی زیر بغل حضرت پیدا شد ، سپس فرمودند :« فمن كنت مولاه فهذا علی مولاه اللهم وال من والاه و عاد من عاداه وانصر من نصره واخذل من خذله پس هر كسی كه من مولای اویم علی مولای اوست ...» به دنبال این جریان اصحاب آمدند و به علی (ع) تبریك میگفتند و در پیشاپیش آنان ابوبكر و عمر بودند كه ضمن فشردن دست علی (ع) میگفتند : « بخ بخ لك یا بن ابی طالب ، اصبحت مولای و مولا كل مومن و مومنه ، مبارك باد بر تو ای فرزند ابی طالب ، همانا تو مولای من و مولای هر مومن و مومنه شدی.» و نیز به دنبال همین جریان بود كه این آیه شریفه نازل شد: «الیوم اكملت لكم دینكم و اتممت علیكم نعمتی و رضیت لكم الاسلام دینا» سوره مائده / آیه 3
( منابع این حدیث آنقدر زیاد است كه مجال ذكر همه آنها نیست و تنها به ذكر چند منبع اكتفا میكنیم : مسند امام احمد بن حنبل/ج4/ص281 ، تذكره الخواص ابن الجوزی/ص29 ، كنز العمال/متقی هندی/ج6/ص397 ، سر العالمین/امام غزالی/ص12 ، الریاض النضره/طبری/ج2/ص169 ،البدایه و النهایه/ابن كثیر/ج5/ص212 تفسیر امام فخر رازی/ج3/ص63 و.. دهها منبع دیگر )
3-تعیین ولی در آیه « انما ولیكم الله و رسوله والذین آمنو الذین یؤتون الزكاه و هم راكعون ، ولی و سرپرست شما فقط خدا و پیامبر و مومنینی هستند كه در حال ركوع صدقه می دهند.» مائده/آیه55 . بنا بر نقل اهل سنت از ابن عباس و ابوذر و انس بن مالك ، این آیه در شان علی (ع) نازل شده است.
(تفسیر طبری/ج6/ص186 ، اسباب النزول الواحدی/ص133 ، شواهد التنزیل/ج1/ص161 ، انساب الاشراف بلاذری/ص255/ح151 ، تفسیر السیوطی/ ج2/ص293 )
4-عصمت و پاك بودن اهل بیت در آیه تطهیر « انما یرید الله لیذهب عنكم الرجس اهل البیت و یطهركم تطهیرا » سوره احزاب/آیه 33
صاحب شواهد التنزیل از علمای اهل سنت ، بیش از یكصد و سی حدیث از منابع حدیثی اهل سنت در زمینه نزول واختصاص آیه تطهیر به علی و فاطمه و امام حسن و امام حسین ، ذكر كرده است. (شواهد التنزیل حاكم حسكانی/ج2/ص10 تا 92 )
از جمله به شهادت ابوبكر (در جریان مناظره علی ع با او بر سر فدك) [صحیح مسلم و صحیح بخاری به نقل طبرسی در احتجاج/ج1/ص90] ونیز به شهادت عایشه (در بیان شان نزول این ایه ) اختصاص به این بزرگواران دارد و شامل دیگران نمیشود.[صحیح مسلم/ج7/ص121و130].وی میگوید: پیامبر در حالی كه علی و فاطمه و حسن و حسین را زیر پارچه ای جمع كرده بود گفت : اللهم هؤلاء اهل بیتی ، فاذهب عنهم الرجس و طهرهم تطهیرا. عرض كردم : یا رسول الله آیا من هم از اهل بیت هستم ؟فرمود : نه ، دور شو ، البته تو بر خیری. [شواهد التنزیل/ج2/ص/61/ح682]
همچنین در روایات متعددی آمده كه پس از نزول این آیه پیامبر اكرم تا شش ماه هر روز هنگامی كه برای نماز صبح بیرون می آمد، در خانه فاطمه زهرا
می ایستاد و می فرمود : « الصلوه الصلوه یا اهل البیت انما یرید الله لیذهب عنكم الرجس اهل البیت و یطهركم تطهیرا »[شواهد التنزیل/ج2/ص11] در مورد آیات فضائل اهل بیت كتاب آیات ولایت در قرآن اثر آیت الله مكارم شیرازی بسیار مفید است .
5-حدیث ثقلین كه توسط راویان بسیار زیادی از نبی اكرم نقل شده است : «انی تارك فیكم الثقلین كتاب الله و عترتی اهل بیتی ما ان تمسكتم بهما لن تضلو ابدا و لن یفترقا حتی یردا علی الحوض ، من میروم و دو چیز گرانبها را در میان شما باقی می گذارم كتاب خدا (قرآن) و اهل بیتم ، مادامی كه به این دو چنگ بزنید گمراه نخواهید شد و این دو از هم جدا نمی شوند تا بر سر حوض [كوثر در بهشت] بر من وارد شوند.»[صحیح مسلم/باب فضائل علی بن ابی طالب ،
سنن الترمذی/ج13/ص199و201 ، كنز العمال/ج1/ص48 ، مسند احمد بن حنبل/ج3/ص14و17و26و59 ، سنن بیهقی/ج2/ص148 وج7/ص30 ]
6-پیامبر اكرم فرمود : « مثل اهل بیتی كسفینه نوح من ركبها نجی و من تركها غرق ، اهل بیت من مانند كشتی نوح می مانند ، كسی كه سوار این كشتی شد نجات می یابد و كسی كه از آن تخلف جست هلاك می شود.»[ذخائر العقبی طبری/ص20 ، مستدرك الحاكم/ج2/ص343 وج3/ص150 ، الدر المنثور السیوطی/تفسیر آیه 58 بقره ، كنز العمال متقی هندی/ج6/ص153و216 ، الصواعق ابن حجر/ص75 ، مجمع الزوائد هیثمی/ج9/ص168 ]
7-روایات بسیار زیادی كه پیامبر اكرم در آنها تصریح فرموده كه علی (ع) داناترین مردم به معارف دین است و قول و فعلش از معصیت و خطا مصون و مطابق با دستورات دین است

مشاور : آقای روحاني | پرسش : جمعه 27/8/1390 | پاسخ : جمعه 11/9/1390 | | فوق ديپلم | 35 سال | معارف اسلامي | تعداد مشاهده: 27 بار

تگ ها :

UserName
x