• ڕەش
  • سپی
  • سه وز
  • شین
  • سوور
  • پرتەقاڵی
  • مۆر
  • زێڕین
  • ژماره‌ی بینینه‌کان :
  • 2424
  • چوار شەممه 13/1/1393
  • رۆژژمێر :

نه‌ورۆز له‌ گشتي مێژوودا

 

به‌ يه‌که‌مين ڕۆژي ساڵي نوێ کۆچي هه‌تاوي نه‌ورۆز دڵێن و ئێرانيه‌کان له‌م ڕۆژه‌دا گه‌وره‌ترين جێژني نه‌ته‌وه‌يي خۆيان به‌ ڕێوه‌ ده‌بن . ئارياييه‌کان له‌ سه‌رده‌مي کۆندا دوو وه‌رزي گه‌رما و سه‌رمايان هه‌بوو ، له‌ هه‌ر کام له‌م وه‌رزانه‌دا جێژنێکيان ده‌گرت که‌ هه‌ر کاميان سه‌ره‌تاي ساڵي نوێ بوو ؛ به‌ يه‌که‌ميان ده‌گۆت نه‌ورۆز و به‌ دوه‌ميان ده‌گۆت مێهره‌گان .

هه‌ر چه‌ند له‌ سه‌رده‌مي خۆله‌فا هه‌وه‌ڵيه‌کان گرنگي به‌ نه‌ورۆز نه‌ ئه‌درا ، به‌ڵام خه‌ليفه‌کاني دوايي ئۆمه‌ويه‌کان نه‌ورۆزيان جێژن ده‌گرت و بۆ زياتر کردني سه‌روه‌ت و ساماني خۆيان ، خه‌ڵاتي نه‌ورۆزيان داهێنا . وه‌ به‌ هاتني " ئه‌بوو مۆسلێمي خۆراساني " و ده‌س پێکردني خه‌لافه‌تي عه‌بباسي و ڕه‌خنه‌ي به‌رمه‌کيه‌کان و وه‌زيره‌کاني تري ئێراني و درووس بووني بنه‌ماڵه‌ي تاهێريان و سه‌فاريان ، جێژنه‌ ئێرانيه‌کان جارێکي تر گه‌شاوه‌ .

هه‌ر چه‌ند زۆرێک له‌ ڕێ و ڕه‌سمه‌ ئێرانيه‌کان دواي هاتني ئيسلام بۆ ئێران له‌ نێو چوون و ڕێ و ڕه‌سمه‌ ئيسلاميه‌کان جێگاي ئه‌وانيان گرت ، به‌ڵام جێژني نه‌ورۆز که‌م يان زۆر هه‌ر ماوه‌ .

شايه‌ت هاوکات بووني ڕۆژي غه‌دير له‌ ساڵي ده‌يه‌مي کۆچي له‌ گه‌ڵ نه‌ورۆز له‌ مانه‌وه‌يدا کاريگه‌ري هه‌بووبێت .

عه‌لي کازمي ل پێشه‌کي وه‌رگێڕاني کتێبي سه‌ي عه‌بدۆ لره‌زا حسه‌يني شه‌هرستاني به‌ ناوي " نه‌ورۆز له‌ ئيسلامدا " نووسيويه‌تي : " به‌ سه‌رنج دان به‌و لێ گێرانه‌وانه‌ي که‌ سه‌باره‌ت به‌ نه‌ورۆز هاتوون ، ده‌رئه‌که‌وێ ، نه‌ورۆز پێش ئيسلام ڕۆژێکي جێي سه‌رنجي پێغه‌مبه‌ران و ڕێبه‌راني خوايي بووه‌ وه‌ له‌ سه‌ره‌تاوه‌ خۆشي و شادي ئه‌و ڕۆژه‌ به‌ هۆي ئه‌و ڕووداوه‌ ئايينيانه‌‌ بووه‌ که‌ له‌و ڕۆژه‌دا ڕوويان داوه‌ و مه‌عنه‌وي بووه‌  ، ...  به‌ڵام به‌و شێوه‌ که‌ زۆربه‌ي ڕاستيه‌کان به‌ گۆزه‌ري زه‌مان گۆڕاون و پێچه‌وانه‌ کراون و زۆرێک له‌ ڕاستيه‌کان لادراون ، نه‌ورۆزيش بووه‌ته‌ ڕۆژێکي نه‌ته‌وه‌يي و باستاني ، شادي و خۆشي ئه‌و ڕۆژه‌ش خراوه‌ته‌ حسێبي کار و باري مادي ... " نه‌ورۆز به‌هانه‌ێيک بووه‌ که‌ ده‌سه‌ڵات داره‌کان که‌ڵکيان لێ وه‌رگرتوه‌ بۆ خۆيان .

جه‌مشيد پاشاي گه‌وره‌ي ئێراني باستان بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ و بۆ که‌ڵک وه‌رگرتن له‌م هه‌له‌ ، له‌ ڕۆژي نه‌ورۆزدا تاجي خستوه‌ سه‌ر سه‌ري ، و حه‌تمه‌ن به‌ ڕاگه‌ياندن گۆتوويانه‌ که‌ ئه‌مڕۆ ، ڕۆژي په‌يمان به‌ستني جێ نشيني خواييه‌ و خه‌ڵکيان بانگه‌شه‌ کردوه‌ که‌ بێن و به‌ پێشکه‌ش کردني خه‌ڵاتي خۆاين له‌ گه‌ڵ جێ نشيني خوا په‌يامن ببه‌ستن و پيرۆزبايي بڵێن . به‌م پێشه‌کيه‌ ، وڵامي ئه‌م پرسياره‌ : که‌ بۆچ عه‌ره‌به‌کان نه‌ورۆزيان له‌ نێو برد ؟

ڕوون ده‌بێته‌وه‌ :

له‌ لێ گێڕانه‌وه‌ي مه‌علي کۆڕي حۆنه‌يس له‌ حه‌زره‌تي پێشه‌وا سادێق ( س .خ ) ئاماژه‌ به‌م ڕاستيه‌يه‌ . "  ...

ئه‌م ڕۆژه‌ له‌ ڕۆژه‌کاني ئێمه‌يه‌ و ڕۆژي شێعه‌کاني ئێمه‌يه‌ ، که‌ ئێرانيه‌کان پاراستوويانه‌ ، و ئێوه‌ عه‌ره‌به‌کان له‌ نێوتان بردوه‌ .

عه‌ره‌به‌کان به‌ شوێن که‌وتن له‌ ده‌زگاي خه‌لافه‌تي به‌ني ئۆمه‌ييه‌ و به‌ني عه‌بباس له‌ به‌ر ئه‌وه‌ي که‌ نه‌ورۆزيان ڕۆژي ويلايه‌ت و جێ نشيني خوايي ده‌ناسي ، به‌ ته‌واوي هێزيان تێکۆشان که‌ ئه‌و ڕۆژه‌ بشارنه‌وه‌ ، و له‌ نێوي برن . به‌م بۆنه‌وه‌ بۆ خراپ کردني نه‌ورۆز ، ئه‌و ڕۆژه‌يان به‌ ڕۆژي مه‌جووس ده‌ناساند که‌ له‌وان به‌ جێ ماوه‌ . تا ئه‌و جێگايه‌ي که‌ ده‌بينين حه‌زره‌تي پێشه‌وا مووساي کۆڕي جافريش ( س .خ ) به‌ ته‌قيه‌وه‌ به‌ مه‌نسووري ده‌وانيقي ده‌فه‌رموێت : " له‌ ڕێ و ڕه‌سمه‌کاني فارسه‌کانه‌ و ئيسلام له‌ نێوي بردوه‌ ... " هێندێ که‌س ئه‌م لێ گێڕانه‌وه‌يان کردوه‌ به‌ڵگه‌ بۆ شه‌رعي نه‌بووني نه‌ورۆز  ؛ به‌ڵام به‌ سه‌رنج دان به‌ لێ گێڕانه‌وه‌کاني به‌رانبه‌ر به‌م لێ گێڕانه‌وه‌ ، گۆتراوه‌ که‌ ئه‌مه‌ له‌ ڕووي ته‌قيه‌وه‌ گۆتراوه‌ ، و باشترين به‌ڵگه‌يه‌ بۆ گه‌وره‌يي نه‌ورۆز .

پەیامی مەقامی مەزنی ڕێبەری بۆ لاوانی ئورووپا وباکووری ئه‌مریکا

پەیامی مەقامی مەزنی ڕێبەری بۆ لاوانی...

پەیامی مەقامی مەزنی ڕێبەری بۆ لاوانی ئورووپا وباکووری ئه‌مریکا
نه‌ورۆز له‌ ڕوانگه‌ی شه‌رێعه‌تدا

نه‌ورۆز له‌ ڕوانگه‌ی شه‌رێعه‌تدا

نه‌ورۆز له‌ ڕوانگه‌ی شه‌رێعه‌تدا
به‌هاری سرۆشت

به‌هاری سرۆشت

به‌هاری سرۆشت
مێژينه‌ و ره‌گ و ڕيشه‌ي نه‌ورۆز

مێژينه‌ و ره‌گ و ڕيشه‌ي نه‌ورۆز

مێژينه‌ و ره‌گ و ڕيشه‌ي نه‌ورۆز
x