• ڕەش
  • سپی
  • سه وز
  • شین
  • سوور
  • پرتەقاڵی
  • مۆر
  • زێڕین
  • ژماره‌ی بینینه‌کان :
  • 417
  • یەكشەممه 28/8/1391
  • رۆژژمێر :

پێ ناسيني سه‌رچاوه‌ و سه‌يرانگا ئاويه‌کان

 

ڕوباره‌کان ، کانياوه‌ جۆراوجۆره‌کان ، زرێچه‌ي سرۆشتي زرێبار و زرێچه‌کاني پشتي به‌نداوه‌کاني وه‌حده‌ت و شه‌هيد کازمي له‌ ڕاکێشه‌ره‌ سرۆشتي و که‌م وێنه‌کاني گه‌شتياري پارێزگاي کۆردستانن .

زرێچه‌ي زرێبار

زرێچه‌ي زرێبار گرنگترين و که‌م وێنه‌ترين ڕاکێشه‌ره‌ ئاويه‌کاني خۆرئاواي وڵاته‌ که‌ له‌ مه‌وداي دوو کيلومه‌تري خۆرئاواي شاري مه‌ريوانه‌ و ڕێگاييکي قيروبان پێوه‌ندي ئه‌و له‌گه‌ڵ مه‌ريوانه‌ . ئه‌م زرێچه‌يه‌ له‌ به‌رزي 1285 له‌ باني زه‌ريايه‌ . درێژا‌يي نزيکه‌ي 5/4 کيلومه‌تر و پانتايي که‌متر له‌ 2 کيلومه‌تره‌، قوڵايي نێوانه‌ي نزيکه‌ي 3 مه‌تره‌ ، ئاوه‌که‌ي شيرينه‌ و له‌و کانياوانه‌ي که‌ له‌ ژێر زرێچه‌که‌ون هه‌ڵ ده‌قۆڵێت .

به‌نداوي وه‌حده‌ت

به‌نداوي ڕاگراوي قشڵاخ له‌سه‌ر ڕووباري قشڵاخ که‌ له‌ 10 کيلومه‌تري باسووري شاري سنه‌‌، به‌ سه‌ر کێوه‌کاني ناوچه‌ي "ساتله و تيرگرا" درووس کراوه‌ . زرێچه‌ي پشتي ئه‌م به‌نداوه‌ 11 کيلومه‌تر درێژه‌ و به‌ بڕي 934 هێکتاره‌ و به‌ هۆي به‌رزي له‌ زه‌ريا ، ئه‌ندازه‌ي ئاوه‌که‌ي شياوه‌ بۆ جۆره‌کاني ‌وه‌رزێشي ئاوي .

ڕوباره‌کان

1-    ڕوباري قێزل ئۆزن

ئه‌م ڕوباره‌ يه‌کێک له‌ شاخه‌ سه‌رکيه‌کاني سفيدڕووده‌ که‌ له‌ کێوه‌کاني چل چاوگ و ناوچه‌به‌رزه‌کاني هه‌زارکانيان و کانياوه‌کاني به‌شي شاري ديوانده‌ره‌ سه‌رچاوه‌ ده‌گرێت و دواي ئاوياري به‌شێک له‌ زه‌ويه‌کاني کۆردستان ئه‌چێته‌ نێو پارێزگاي زه‌نجانه‌وه‌ و له‌ جێگاييک به‌ نێوي مه‌نجيل دواي چوونه‌ ناو ڕوباري شاهروود ، سفيدڕوود پێک دێنن و ده‌چنه‌ ناو زه‌رياي خه‌زه‌ره‌وه‌ .

2-    ڕوباري زه‌رينه‌

گۆزه‌ري ئه‌م ڕوباره‌ باشوور به‌ره‌و باکووره‌ و له‌ کۆردستانه‌وه‌ ئه‌چێته‌ ناو زرێچه‌ي ورمێ . شاخه‌ي سه‌رکي ئه‌و چه‌مي سه‌قزه‌ (چۆمه‌) که‌ له‌ کێوه‌کاني گه‌رده‌نه‌ي خان له‌ خۆرهه‌ڵاتي بانه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ ده‌گرێت . ڕوباري زه‌رينه‌ دوواي ده‌رچوون له‌ ئازه‌ربايجاني خۆرئاوا ده‌چێته‌ ناو زرێچه‌ي ورمێ .

3-    ڕوباري سيمينه

درێژايي ئه‌م ڕوباره‌ ڕوباري زه‌رينه‌ که‌متره‌ و ئاويشي له‌و که‌متره‌ . ئه‌م ڕوباره‌ له‌ ساري سه‌قز به‌ "تاتاهو" به‌ناوبانگه‌ که‌ له‌ به‌رزيه‌کاني مه‌نگوور و تۆرجان سه‌رچاوه‌ ده‌گرێت و دوواي ئاوياري گۆندي تۆرجان ئه‌چێته‌ ناو ئازه‌ربايجاني خۆرئاوا و درڕژێته‌ ناو زرێچه‌ي ورمێ .

4-    ڕوباري سيروان

 ئه‌م ڕوباره‌ درێژترين ڕوباري پارێزگاي کۆردستانه‌ که‌ سه‌رچاوه‌ سه‌رکيه‌کاني ئه‌و ، ڕوباري گاوه‌رۆ و قشڵاخه‌ . گاوه‌رۆ له‌ کێوه‌کاني کان که‌بوود له‌ 31  کيلومه‌تري باشوري خۆرهه‌ڵاتي شاري سه‌قزه‌ و ڕوباري قشڵاخيش له‌ کێوه‌کاني پير مۆحه‌ممه‌د له‌ 40 کيلومه‌تري ئاوه‌کاني باکوري خۆرئاواي بيجار سه‌رچاوه‌ ئه‌گرێت.

کانياو و ناوه‌نده‌کاني ئاوي کانزا

1-    کانياوي کانزاي باباگۆر

ئه‌م کانياوه‌ له‌ 50 کيلومه‌تري باشوري شاري قۆروه‌يه‌ . ئاوي ئه‌م کانيه‌ که‌ له‌ حه‌وزێکي قووڵي به‌ شکڵي بازنه‌يه‌ به‌ ده‌ڤه‌ري نزيکه‌ي 200 مه‌تر کۆ ده‌بێته‌وه‌ ، له‌ ئاوه‌ کۆلێري و بێ که‌ربۆناتي تێکه‌ڵ به‌گازه‌ .

2-    کانياوي کانزاي گواز

ئه‌م کانياوه‌ له‌ 50 کيلومه‌تري باشوري خۆرئاواي شاري کاميارانه‌ و له‌ 10 کيلومه‌تري باشوري خۆرئاواي گۆندي پاڵنگان له‌ داوێني کێوي گۆندي گۆازه‌ .

3-    کانياوي تاڵي (پير ساڵح)

له‌ گۆندي "قشڵاخ لوو" له‌ ده‌وروبه‌ري شارستاني بيجاره‌ کانياوێکي کانزاي هه‌ي که‌ بۆ ده‌رمان و چاره‌سه‌رکردني نه‌خۆشيه‌کاني باداري که‌ڵکي لێ وه‌رده‌گرن .

سرچاوه:کتيبي ميراث فه رهنگي کردستان

 ئاو په‌نگه‌کانی پارێزگای ئیلام

ئاو په‌نگه‌کانی پارێزگای ئیلام

ئاو په‌نگه‌کانی پارێزگای ئیلام
قەڵای مەریوان

قەڵای مەریوان

قەڵای مەریوان
 سەردەشت به‌هه‌شتی کوردستان

سەردەشت به‌هه‌شتی کوردستان

سەردەشت به‌هه‌شتی کوردستان
ناساندنی قەزای سەقز

ناساندنی قەزای سەقز

ناساندنی قەزای سەقز
x