معرفی وبلاگ
شیراز را به تخت‌جمشید و حافظیه و شاهچراغش می‌شناسیم، یزد را به بادگیرهای سرو مانندش، اصفهان را به زنده‌رود كم‌آبش، به میدان نقش جهان دود گرفته و به چهل‌ستون شگفتش و تبریز را هم به بازار رویایی‌اش؛ اما بسیاری از دیدنی‌های این شهرها پشت برخی ناشناخته های میهن عزیزمان پنهان شده‌ است. این جاذبه‌ها گاهی آنقدر شگفت‌ است كه نه‌تنها با جاذبه‌های مشهور آن قدرت برابری دارد، بلكه بسیاری از آنها كهن‌تر و عظیم‌تر و زیباتر هستند. سعی داریم تا شما را با این جاذبه ها آشنا سازیم.
شخصیت ها
موضوعات مطالب
آرشیو
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 125965
تعداد نوشته ها : 526
تعداد نظرات : 33
Rss
طراح قالب
بـــــوق بــــــــوق ایران
تخت جمشيد

 

تخت جمشيد، پارسه يا پرسپوليس كه در شهرستان مرودشت در شمال استان فارس جاي دارد نام يكي از شهرهاي باستاني ايران است كه طي ساليان پيوسته، پايتخت پادشاهي ايران در زمان امپراتوري هخامنشيان بوده‌است.

يونانيان به آن پرسپوليس مي‌گفتند و در ايران قديم نيز به آن پارسه و چهل منار گفته مي‌شده است. پارسَه يا تخت جمشيد يكي از شهرهاي باستاني ايران است كه ساليان سال پايتخت هخامنشيان بوده است. اسكندر مقدوني سردار يوناني به ايران حمله كرد و اين مكان را به آتش كشيد.

اما ويرانه‌هاي اين مكان هنوز هم پابرجاست. اين مكان هم‌اكنون يكي از آثار جهاني ثبت شدهٔ ايران در يونسكو است.

تخت جمشيد ،مجموعه‌اي از كاخ‌هاي بسيار باشكوهي است كه ساخت آنها در سال 512 قبل از ميلاد آغاز شد و اتمام آن 150 سال به طول انجاميد.

تخت جمشيد در محوطه وسيعي واقع شده كه از يك طرف به كوه رحمت و از طرف ديگر به مرودشت محدود است. اين كاخ‌هاي عظيم سلطنتي در كنار شهر پارسه كه يونانيان آن را پرسپوليس خوانده‌اند ساخته شده است.

ساختمان تخت جمشيد در زمان داريوش اول در حدود 518 قبل از ميلاد ، آغاز شد. نخست صفه ياتختگاه بلندي را آماده كردند و روي آن تالار آپادانا و پله‌هاي اصلي و كاخ تچرا را ساختند.

پس از داريوش، پسرش خشايارشا تالار ديگري را به نام تالار هديش را بنا نمود و طرح بناي تالار صد ستون را ريخت. اردشير اول تالار صد ستون را تمام كرد. اردشير سوم ساختمان ديگري را آغاز كرد كه ناتمام ماند. اين ساختمان‌ها روي پايه‌هايي ساخته شــده كه قسمتـي از آنها صخره‌هاي عظيم و يكپارچه بوده و يا آنها را در كوه تراشيده اند.



معماري هخامنشي، هنري است از نوع تلفيق و ابداع كه از سبك معماري‌هاي بابل و آشور و مصر و شهرهاي يوناني آسياي صغير و قوم اورارتو اقتباس شده و با هنر نمايي و ابتكار روح ايراني نوع مستقلي را از معماري پديد آورده است . هخامنشيان با ساختن اين ابنية عظيم مي‌خواستند عظمت شاهنشاهي بزرگ خود را به جهانيان نشان دهند.

در اواخر سال 1312 شمسي براثر خاكبرداري در گوشة شمال غربي صفه تخت جمشيد قريب چهل هزار لوحه گلي به شكل و قطع مهرهاي نماز بدست آمد. روي اين الواح كلماتي به خط عيلامي نوشته شده بود. پس از خواندن معلوم شد كه اين الواح عيلامي اسناد خرج ساختمان قصرهاي تخت جمشيد مي باشد. از ميان الواح بعضي به زبان پارسي و خط عيلامي است. از كشف اين الواح، نظرياتي كه اظهار مي‌داشتند قصرهاي تخت جمشيد مانند اهرام مصر با ظلم و جور و بيگار گرفتن رعايا ساخته شده باطل شد.

زيرا اين اسناد عيلامي حكايت از آن دارد كه به تمام كارگران اين قصرهاي زيبا، اعم از عمله و بنا و نجار و سنگتراش و معمار و مهندس مزد مي‌دادند و هر كدام از اين الواح سند هزينه يك يا چند نفر است.

كارگراني كه در بناي تخت جمشيد دست اندركار بودند، از ملت‌هاي مختلف چون ايراني و بابلي و مصري و يوناني و عيلامي و آشوري تشكيل مي شدند كه همة آنان رعيت دولت شاهنشاهي ايران بشمار مي‌رفتند.



بر اساس خشت نوشته‌هاي كشف شده در تخت جمشيد در ساخت اين بناي با شكوه معماران، هنرمندان، استادكاران، كارگران، زنان و مردان بي‌شماري شركت داشتند كه علاوه بر دريافت حقوق از مزاياي بيمه كارگري نيز استفاده مي‌كردند. ساخت اين مجموعه بزرگ و زيبا بنا به روايتي ۱۲۰ سال به طول انجاميد.

اسكندر مقدوني در يورش خود به ايران در سال 331 قبل از ميلاد، تخت جمشيد را به آتش كشيد. تاريخنگاران در مورد علت اين آتش سوزي اتفاق راي ندارند. عده اي آنرا ناشي از يك حادثه غير عمدي مي‌دانند ولي برخي كينه توزي و انتقام گيري اسكندر را تلافي ويراني شهر آتن بدست خشايار شاه علت واقعي اين آتش سوزي مهيب مي‌دانند.

وسعت‌ كامل كاخ‌هاي‌ تخت‌ جمشيد ۱۲۵ هزار متر مربع‌ است كه روي سكوئي كه ارتفاع آن بين ۸ تا ۱۸ متر بالاتر از سطح جلگهٔ مردوشت است، بنا شده‌اند و از بخش‌هاي‌ مهم‌ زير تشكيل‌ يافته‌ است‌:

  • كاخ‌هاي‌ رسمي‌ و تشريفاتي‌ تخت جمشيد (كاخ دروازه ملل)
  • سراي‌ نشيمن‌ و كاخ‌هاي‌ كوچك‌ اختصاصي‌
  • خزانه‌ٔ شاهي‌
  • دژ و باروي‌ حفاظتي‌
  • پلكان‌هاي ورودي سكو و دروازهٔ خشايارشا

ورود سكو، دو پلكان‌ است‌ كه روبروي يكديگر و در بخش شمال غربي مجموعه قرار دارندكه همچون دستاني است كه آرنج خويش را خم كرده و بر آن است تا مشتاقان خود را از زمين بلند كرده و در سينه خود جاي دهد.



اين پلكان‌ها از هر طرف‌ ۱۱۱ پله‌ٔ پهن‌ و كوتاه(به ارتفاع۱۰ سانتيمتر)‌ دارند. بر خلاف عقيده بسياري از مورخين كه مدعي بودند ارتفاع كم پله‌ها به خاطر اين بوده كه اسب‌ها نيز بتوانند از پله‌ها بالا بروند، پله‌ها را كوتاهتر از معمول ساخته‌اند تا راحتي و ابهت ميهمانان هنگام بالا رفتن حفظ شود.

بالاي‌ پلكان‌ها، بناي‌ ورودي‌ تخت‌ جمشيد، «[دروازه‌ بزرگ‌]» يا «[دروازه خشايارشا|دروازهٔ خشايارشا]» يا دروازه ملل، قرار گرفته‌است. ارتفاع اين بنا ۱۰ متر است. اين بنا يك ورودي اصلي و دو خروجي داشته‌است كه امروزه بقاياي دروازه‌هاي آن برجاست.



بر دروازهٔ غربي و شرقي طرح مردان بالدار و بر و طرح دو گاو سنگي‌ با سر انساني‌ حجاري‌ شده‌ است‌. اين دروازه‌ها در قسمت فوقاني با شش كتيبهٔ ميخي تزيين يافته‌اند. اين كتيبه‌ها پس از ذكر نام اهورامزدا به اختصار بيان مي‌كند كه: «هر چه بديده زيباست، به خواست اورمزد انجام پذيرفته‌است.»

دو دروازه‌ خروجي‌ يكي‌ رو به‌ جنوب‌ و ديگري‌ رو به‌ شرق‌ قرار دارند و دروازه جنوبي‌ رو به‌ كاخ‌ آپادانا، يا كاخ‌ بزرگ‌ بار، دارد.

موضوع : فارس - تخت جمشيد
پنج شنبه 1391/2/7
X