نیاز به زیبایی در روزهای جوانی

دراین مقاله و قسمت های بعدی از کتاب جوان از نظر عقل و احساسات مرحوم فلسفی مطالبی پیرامون علاقه مندی فطری جوانان به زیبایی آورده شده است و همچنین به ارتباط این موضوع با اوج غریزه در این دوران و اثرات زیان بار پرورش بیش از حد تمایل به زیبایی پرداخته شده و در پایان راه هایی برای کنترل و استفاده ی صحیح این میل در جوانان بیان شده است .

دو صفت مطبوع 

در ایام بلوغ به طور طبیعى دو صفت مطبوع و جذاب در جوانان نورس بروز مى كند: یكى شكفته شدن غریزه جنسى و دیگرى طراوت و زیبایى ایام شباب .

این نكته واضح است كه براى شناسایى همه زیبایى ها و درك جمال طبیعى و هنرى ، تنها حس فطرى جمال دوستى كافى نیست ، بلكه باید آن نیروى طبیعى تربیت شود و در پرتو پرورش هاى صحیح ، بسط و توسعه پیدا كند تا بتواند جمال موجودات زیبا را آن چنان كه هست درك نماید، و از آن محظوظ و بهره مند گردد.

استعداد درك زیبایى ها، مانند قابلیت تفكر و سجایاى اخلاقى یا قوه سخن گفتن و خط نوشتن ، در نهاد فرزندان بشر نهفته است . پرورش صحیح مى تواند آن استعدادها را آشكار كند، و از سر حد قوه به فعلیت بیاورد. اگر استعداد درك زیبایى مورد حمایت و پرورش قرار نگیرد، اگر آن احساس ‍ لطیف به طرز شایسته اى تربیت نشود، خفه و خاموش مانده و هرگز در ضمیر صاحبش شكفته نمى شود.

زیباپسندى در دنیاى امروز 

مردم علاقه دارند همه جا و همه چیز زیبا باشد. در خانه آراسته زندگى كنند. لباس نیكو بپوشند. و روى و موى خود را به زیبایى بیارایند. روى مبل قشنگ بنشینند و بر مركب زیبا سوار شوند. حیاط منزل و اطاق پذیرایى غرق گل هاى رنگارنگ باشد. میز غذا، حتى بسته بندى دوا، زیبا و قشنگ باشد. امروزه پول هایى كه مردم در كشورهاى پیشرفته صرف زیبایى و جمال مى كنند، اگر از مصارف ضروریات زندگى بیشتر نباشد، كمتر نیست .

اسلام و پرورش حسن زیبایى 

آیین مقدس اسلام ، كه برنامه جامع سعادت و كامیابى بشر است ، به موضوع جمال و زیبایى توجه مخصوصى دارد. اسلام ، در ضمن پرورش كلیه تمایلات فطرى بشر، عاطفه جمال دوستى مردم را نیز مورد حمایت و تربیت قرار داده و استفاده از زیبایى هاى طبیعى و مصنوعى را به پیروان خود اكیدا توصیه كرده است .

اسلام از زیبایى آسمان و ستارگان ، از زیبایى موجودات روى زمین ، از جمال طبیعى و مصنوعى بشر سخن گفته و در آیات و روایات بسیارى به موضوع جمال و تجمل تكیه كرده است .

و لقد جعلنا فى السمآء بروجا و زیناها للناظرین .

ما در آسمان اجرام بزرگ كیهانى آفریده ایم و براى بهجت و سرور بینندگان ، آنها را با زیبایى و درخشندگى آراسته ایم .

جمال طبیعى انسان 

موضوع زیبایى و جمال طبیعى انسان نیز یكى از مسائلى است كه در روایات مذهبى مورد كمال توجه قرار گرفته و اولیاى گرامى اسلام درباره ارزش آن سخن گفته اند.

قال على علیه السلام : حسن وجه المؤ من حسن عنایة الله به .

على علیه السلام فرموده : روى زیباى مردم با ایمان ، عنایت نیكوى خداوند است به آنان .

و عنه صلى الله علیه و آله : افضل نساء امتى اصبحهن وجها و اقلهن مهرا.

و نیز فرموده است بهترین زنان امت من كسانى هستند كه صورتشان زیباتر و صداقشان كمتر باشد.

زیبایى رخسار و صورت قشنگ یكى از عوامل محبوبیت اجتماعى ، و رمز نفوذ در دیگران است . زیبارویان با نیروى جذاب جمال ،  نزد مردم عزیز و دلپذیرند.

صورت زیبا و چهره جذاب یوسف صدیق ، یكى از امتیازات آن پیغمبر محبوب بود. پیشواى عالى قدر اسلام ، حضرت محمد(ص )، علاوه بر زیبایى رخسار، گیرندگى و ملاحت مخصوصى داشت كه بیننده را مجذوب مى كرد و تا اعماق جان مردم نفوذ مى نمود.

زینت و خودآرایى 

زیبایى هاى مصنوعى و خودآرایى نیز مانند جمال طبیعى مورد عنایت مخصوص قرآن شریف و روایات مذهبى است ، و اولیاى گرامى اسلامى ، استفاده از آن را به پیروان خود اكیدا توصیه نموده اند.

یا بنى آدم خذوا زینتكم عند كل مسجد.موقعى كه براى عبادت در مسجد حاضر مى شوید، با پوشیدن جامه زیبا، با شانه كردن مو، و عطر زدن خود را زینت كنید و با تجمل و آراستگى در جامعه شركت نمایید.

كان الحسن بن على علیهماالسلام اذا قام الى الصلوة لبس اجود ثیابه ، فقیل له یابن رسول الله تلبس اجود ثیابك فقال ان الله جمیل یحب الجمال فاتجمل لربى و هو یقول خذوا زینتكم عند كل مسجد.

حضرت مجتبى علیه السلام بهترین جامه هاى خود را در موقع نماز در بر مى كرد. كسانى از آن حضرت سبب این كار را پرسش كردند. در جواب فرمود: خداوند جمیل است و جمال و زیبایى را دوست دارد. به این جهت ، خود را در پیشگاه الهى زینت مى كنم . خداوند امر فرموده كه با زینت هاى خود در مساجد حاضر شوید.

زیبایى جوانى 

جمال دلپذیر و جذاب دوران جوانى ، یكى از زیبایى هاى طبیعى بشر است كه در ایام شباب با فروغ خیره كننده خود جلوه مى كند، و تنها نسل جوان از آن زیبایى برخوردار است . شور و هیجان ، عشق و امید، وجد و نشاط، طراوت و لطافت ، تناسب اندام ، صورت شكفته ، موهاى زیبا و صفات دیگرى نظایر اینها، همه و همه از شاخ و بالهاى زیبایى دوران جوانى است .

در ایام شباب ، جمال و زیبایى طبیعى با خودآرایى و تجمل مصنوعى هم آهنگ مى شوند. از یك طرف عوامل بلوغ ، خود به خود به جوانان طراوت و جمال طبیعى مى بخشد و آنان را زیبا و دلپذیر مى كند، و از طرف دیگر، در باطن آنها، عشق ، تزیین و خودآرایى ایجاد مى نماید و به تجمل و جلوه گرى علاقه مندشان مى كند.

ارتباط خود آرایی با غریزه جنسى 

تردیدى نیست كه علاقه مندى و مرجح داشتن هر آن چه زیباست ، با توسعه بدن از لحاظ زیست شناسى و به خصوص با جهش غریزه جنسى ارتباط كامل دارد. ذوق جواهرات و آرایش ها و هر آن چه ممكن است نظر اشخاص را با لطف و علاقه مندى به سوى شخص جلب كند، در حقیقت چیزى جز تكمیل عمل طبیعت نیست كه در اواخر دوران بلوغ ، به رنگ بدن ، به نگاه ، به شكل اعضاى دختران جوان ، یك نوع زیبایى غیر قابل مقایسه با سابق و در عین حال كم دوام مى دهد.

سیر در زیبایى و تماشاى جمال ، یكى از فعالیت هایى است كه جوانان به آن بسیار علاقه مند هستند. زیبایى در ایشان یك نوع لذتى ایجاد مى كند و هر قدر این كیفیت لذت بردن از زیبایى بیشتر به یكى از صفات ایشان اتكا داشته باشد، شدت ادراك آن لذت ، بیشتر است .

ارضاى تمایل جمال 

خواهش فطرى تجمل و خودآرایى در نسل جوان ، یكى از تمایلاتى است كه باید تحت مراقبت كامل قرار گیرد و به طور عادلانه و دور از افراط و تفریط ارضا گردد. اسلام از راه پاكیزگى بدن ، مسواك كردن دندان ، معطر بودن ، رنگین كردن و روغن زدن مو، جامه قشنگ پوشیدن و كارهایى نظایر این ها، حس خودآرایى جوانان را به راه صحیح و بى خطر هدایت نموده و برجلوه و جمال آنان افزوده است .

قال رسول الله صلى الله علیه و آله : اختضبوا فانه یزید فى شبابكم و جمالكم .

رسول اكرم درباره رنگ كردن مو فرموده است : خضاب كنید كه بر جوانى و زیبایى شما مى افزاید.

بدون تردید، ارضاى تمایل خودآرایى و تجمل ، كه یكى از خواهش هاى فطرى است ، به تكامل ذوق و شكفتن احساسات جوانان كمك مى كند و آنان را به راه تعالى روحى و پیشرفت هاى عاطفى سوق مى دهد. به همین جهت ، آیین مقدس اسلام ، این امر را با نظر موافق و مؤ كد به پیروان خود توصیه كرده است ، ولى باید توجه داشت كه جوانان در این كار به راه زیاده روى و افراط نگرایند و از حد شایسته تجاوز نكنند.

تجمل پرستى و زیاده روى در زینت و خودآرایى عوارض نامطلوبى دربردارد و ممكن است دختران و پسران جوان را به راه هاى غلط سوق دهد و سرانجام مایه تیره روزى و بدبختى آنان گردد.

در مقاله ی بعد با ادامه ی این موضوع با ما باشید....