اينگونه نظم را عملي کنيد
در مقاله ي « براي آنها که مشکل بي نظمي دارند» ، در باره ي تاثير نظم در تعيين اهداف و چگونگي برنامه ريزي موثر در جهت رسيدن به هدف صحبت کرديم و در مقاله ي « معجزه ي نظم در زندگي » مطالبي پيرامون نظم و ترتيب در مکان و همچنين مديريت زمان مطالبي بيان شد و در اين مقاله در باره ي راه هاي ايجاد نظم در رفتار دانش آموزان در خانه و مدرسه
مطالبي عنوان مي شود.
عوامل موثر براي نظم در رفتار دانش آموزان :
1- به دانش آموزان تا کيد شود وسايل را در حد نياز نه بيش از حد به همراه بياورند.
2- مربيان و والدين سعي کنندالگوي مناسب نظم براي فرزندان باشند مثلاً نماز را اول وقت خواندن يا لباس منظم پوشيدن و ...
3- تمرين سرود و کارهايي که هماهنگي و نظم ايجاد مي کند. انجام کارگروهي با اعضاي خانواده مي تواند به فرزندان نظم و رعايت حقوق ديگران را بياموزد.
4- در محيط خانه و مدرسه ،نحوه غذا خوردن به صورت منظم و تميز مي تواند تمرين خوبي براي دروني شدن نظم باشد.
در رابطه با بي نظمي بايستي از همان اول مراقب بود که خاصيت بي نظمي در تسرّي و زياد شدن است.
5- نظم ظاهري معلم و اوليا هميشه خوب و قابل قبول باشد. کلام معلم و اوليا بايد جويده جويده نباشد و کامل ادا گردد.
6- آموزش طبقه بندي امور و اولويت بندي کارها. کودکان از سنين کم در خانواده و بعد ها در مدرسه ياد بگيرند که کارها و وسايل شان را طبقه بندي کنند.تا هم کارهاي مهم فراموش نشود و هم براي پيدا کردن وسايل شان وقت زيادي هدر ندهند.
7- نصب تابلوي سخن معروف حضرت علي عليه السلام از وصيت نامه ايشان به امام حسن مجتبي عليه السلام (اوصيکم بتقوي الله و نظم امرکم) در معرض ديد .
8- ارائه ي داستان هايي از رعايت نظم و ترتيب در زندگي معصومين عليهم السلام و بزرگان براي دانش آموزان.
9- گردش در طبيعت و بازگو کردن نظم در طبيعت. در گردش هايي که به همراه خانواده مي روند و يا اردو هاي مدرسه.
10- در محيط زندگي در مورد بي نظمي ها و نقايص موجود چون ترافيک، آلودگي و عدم رعايت قوانين راهنمايي و رانندگي دقت کرده و براي رفع آن پيشنهاد داده شود.
اولياي خانه و مدرسه به حرف هايي که مي زنند ،عامل باشند.
11- تدارک برخي بازي ها براي ايجاد روحيه نظم بسيار موثر است. مثلاً تعدادي توپ کوچک شماره گذاري و به تک تک دانش آموزان داده و از آنها خواسته که اين توپ ها را با خود به منزل ببرند و از آن مواظبت کنند بعد از يکهفته توپها را به مدرسه بازگردانند. سپس از بچه ها خواسته که تجربه هاي خود را بيان کنند و چه کار کنيم تا وسايلمان گم نشود. و يا اجراي نمايش در مورد يک فردي که بطور مرتب وسايلش را جا مي گذارد يا آنها را سر جاي خودشان نمي گذارد و هميشه دنبال وسايل خود هست و سر در گم است.
12- از بچه ها خواسته شود که هر کدام عکسي را که در رابطه با نظم در طبيعت است تهيه کنند و توضيحات لازم را به بازديد کنندگان بدهند.
13- در هر هفته دوبار معلم و اوليا بخواهند که هر کدام جاميز و نيمکت و کيف و لباس ها و اتاق خود را مرتب کنند با اين کار عملي روحيه ي نظم طلبي در بچه ها نو مي شود.
14- فرآيند حل مساله مي تواند در زمينه ي نظم آموزي بر فرزندان مان بسيار موثر و مفيد واقع شود اين فرآيند از هفت مرحله به شرح زير تشکيل شده است:
1- بيان مساله
2- پيدا کردن راه حلهاي مختلف
3- ارزيابي نقطه نظرها
4- انتخاب ايده
5- آزمايش ايده
6- ارزيابي اثربخشي راه حل
7- تصميم گيري
15- از بچه ها خواسته شود هر کدام معني و مفهومي براي نظم و انضباط ارائه دهند و درباره ي تمامي نظرات بچه ها و تعاريف آنها به بحث و تبادل نظر پرداخته شود.
16- از تقويت کننده هاي حافظه اي استفاده کنيد مثلاً از علامت اختصاري استفاده کنند مثلاً (تيک) که به فرد يادآوري مي کندن که چه چيزهايي بايد به مدرسه بياورد (ت= تکاليف، ي=يادداشت والدين، ک= کتاب درسي) و يا استفاده از علائم و سمبل ها مي تواند هشدار براي نظم باشد. مثلاً گذاشتن انگشت بر لب، به نشانه ي سکوت و يا اين که زير اطلاعات کليدي خط کشيده شود.
17- بگذاريد بچه ها پيامدهاي فراموش کاري را تجربه کنند.
18- قوانين و مقررات در خانه و مدرسه با زباني ساده و شيوا بيان شود و اطمينان حاصل شود که فرزندان با مقررات و وظايف خود آشنا هستند.
19- ورزش بهترين فعاليت براي تربيت کودکان جهت ايجاد نظم مي باشد زيرا در اين سنين حرکات صفي، تغيير سمت ها، ستون ساختن ها، اجراي حرکات به نوبت، دو ميداني، واليبال و ... تاثير به سزايي در ايجاد نظم دانش آموزان دارد.
20- گاهي ايجاد محدوديت ها مي تواند اقدامي براي نظم آموزي باشد مثلاً مي توان کار کردن با کامپيوتر را براي مدت کوتاهي برايش ممنوع کرد.
21- خط معلم و اوليا در نامه هايي که براي ارتباط با هم مي نويسند و ياد داشت هايي که در دفتر يادداشت مي گذارند ، خوب و منظم باشد.
22- هميشه وعده ها و قرارها از سوي اوليا به موقع انجام شود.
23- تدارک محلي براي نصب برنامه ها در خانه و مدرسه
24- در انجام وظايف بزرگ بايستي کار، به بخش هاي کوچک تر که انجام آن راحت تر است تقسيم شود و هر بخش، در يک مرحله انجام گيرد و براي انجام هر کار تاريخ معيني براي آن تعيين شود.
25-در خانه براي انجام تکاليف محل معيني در نظر گرفته شود.
26- برنامه ريزي هاي کوتاه مدت، ميان مدت و درازمدت در موارد مختلف تمرين شود.
27- عادت به يادداشت کردن تاريخ و برنامه ها.
28- مشخص کردن تاريخ امتحانات، پروژه ها و فعاليتها بر روي تقويم روميزي خانواده.
29- فرزند خود را تشويق کنيد هر روز کتاب، دفتر و لوازم خود را در جاي معين قرار دهد.
30- در صورت منظم بودن ، دانش اموز را در مدرسه و فرزند در خانه تشويق گردد.
منبع : گروه تربيت مدرسه نيکان - با تغيير و تلخيص
تنظيم براي تبيان :داوودي
مقالات مرتبط :
لطفا به وسايل من دست نزن! تعامل والدين و معلم براي آموزش حل مسأله