راه حلي براي آشتي

آشتي ميان دونسل(2)

تربيت فرزند ، بر اساس شرايط و نيازهاى جامعه و عصر حاضر ، يك اصل ضرورى است ، اما نه به قيمت فراموش كردن سنن مذهبى و ملى ، يا پذيرش فرهنگى بيگانه .

لا تقسروا اولادكم على آدابكم ؛ فانهم مخلوقون لزمان غير زمانكم (1)

اين يك حكمت ناب و بلند در تربيت اجتماعى فرزندان است . ولى شناخت شرايط روز بسيار مهم و حساس است . اين يك مساله است و گم نكردن راه اصيل و فرهنگ خودى مساله اى ديگر. و اين دو نبايد با هم خلط شوند.

هم بايد شرايط روز را در نظر داشت ، هم مسايل تربيت مكتبى را نبايد تحت الشعاع مد روز يا فرهنگ وارداتى و تحميلى غرب قرار داد و به بهانه ي تربيت امروزين ، فرهنگ بيگانه را پذيرفت .

گفتيم كه ميان نسل كهن و نو بايد همدلى و رابطه ايجاد كرد. يكى از عوامل اين ارتباط متقابل ، درك اين دو قشر و نسل از يكديگر است . اگر هر يك از اين دو نسل ، شرايط حاكم بر ديگرى و فرهنگ خاص تربيت شدن او را در آن فضا درك كنند، هم ديدگاه شان نسبت به هم روشن تر و شفاف تر خواهد بود ، هم توقعات و انتظارات ، واقعى و عينى خواهد گشت .

اگر جوانان دريابند كه پيران و سالمندان (چه پدر و مادر خودشان باشند يا ديگران ) در شرايط و دوران متفاوتى با خودشان رشد كرده و تربيت شده اند ، توقع نخواهند داشت كه مثل خودشان بينديشند يا عمل كنند ، آن هم صد در صد و بى كم و كاست !

سالمندان و نسل كهن نيز اگر توجه كنند كه با تغيير زمان و شرايط و نيازها و ارتباطات ، بسيارى از سليقه ها و رفتارها و روحيات هم عوض مى شود و ذهنيات و معلومات نسل نو مثل گذشته نيست ،  توقع شان از نوجوانان و جوانان كمتر و عينى تر خواهد شد.

توصيه حضرت امير (عليه السلام ) به تربيت فرزندان بر اساس شرايط روز، همان پذيرش واقعيات زمانى است و اعتراف به تحول در زمان و عصر و نيازها، اما نه به قيمت تبديل شدن ارزش ها به ضد ارزش ها و كمرنگ شدن اصول عقلانى و مكتبى !

باز هم مى رسيم به ضرورت پيوند و تفاهم ذهنى و فكرى نسل قديم و جديد ، بر اساس معيارهاى صحيح ، كه كارى است هم دشوار، هم لازم ! در اين ميدان ، رسالت والدين و مربيان نيز سنگين است .

با جوانان

بايد هنر برخورد مناسب با جوانان را آموخت . جوانان ، لوح ضمير و دلشان پاك تر از بزرگان و سالخوردگان است . آمادگى پذيرش و تغيير هم بيشتر دارند.

بر خلاف پيران كه شاكله شخصيت شان شكل گرفته و سجايا و خصلت ها در وجودشان نقش بسته است ، جوانان هم حساس ترند و دل نازك تر، هم زود رنج ترند و پر توقع تر و اين از ويژگي هاى اين مقطع از سن و سال است .

و اوصيكم بالشبان خيرا؛ فانهم ارق افئده ، ان الله بعثنى بشيرا و نذيرا، فوافقنى الشبان و خالفنى الشيوخ (2)

شما را در باره جوانان توصيه به نيك رفتارى مى كنم ، چرا كه آنان دل نازكترند. خداوند مرا به عنوان بشير و نذير فرستاده است . جوانان با من هم پيمان شدند ، اما پيران به ستيز و مخالفت با من برخاستند.

هم پيمانى جوانان با رسول خدا و مخالفت پيران با دعوت اسلام ، شاهدى بر همان فطرت حق پذير و طبيعت آماده تر جوانان براى شنيدن حق و پذيرفتن ايمان و فداكارى در راه عقيده است .

پس به سوى آشتى ميان دو نسل و ايجاد تفاهم ميان دو قشر پير و جوان گام برداريم ، تا راه تربيت هموارتر و دستيابى به توفيق ، بيشتر باشد.

پي نوشت ها :

1- شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد، ج 20، ص 267.

2- سفيه البحار، ج 2،ص 176.

منبع : تلخيص شده از كتاب " الفباى زندگى (آشنايى با اصول و عوامل تحكيم خانواده ) "

نويسنده : جواد محدثى

مقالات مرتبط :

پدر بزرگ ها، مادر بزرگ ها ، نعمتي از جانب خدا

نوه ها ، مغز بادام

فرشته هايي با موهاي سپيد

چگونه با پدربزرگ ها و مادربزرگ ها كنار بياييم؟