يكي صبور،يكي قدرشناس

لزوم شناخت حقوق و وظايف دو جانبه در خانواده

شناخت وظايف دو جانبه و تقسيم كار،  مى تواند در نظام خانواده تعادل پديد آورد. بدين خاطر برآنيم تا در اين مقاله به بررسي و معرفي اين وظايف بپردازيم :

شناخت حقوق

در بسيارى مواقع ، نشناختن حق و وظيفه ، ريشه ي عدم انجام وظيفه است و اگر آگاهى از وظيفه وجود داشته باشد ، تا حدى جلوى كوتاهي ها و تخلفات گرفته مى شود.

پس در يك مجموعه كه هر كدام از افراد ، وظايفى بر دوش دارند ، گام نخست آن است كه وظيفه را بشناسند ، سپس به آن عمل كنند.

وظايف دو جانبه

در يك خانواده ، دو طرفى كه زندگى مشترك دارند ، حقوق متقابل نيز دارند. وقتى زن و شوهر ، همچنين اولياء و فرزندان هر كدام وظيفه اى نسبت به طرف مقابل دارند ، اگر آن را بشناسند و به آن عمل كنند ، على القاعده نبايد در خانه مشكل و اختلافى پديد آيد.

در سامان يافتن مساله حقوق و وظايف در خانواده سه مرحله وجود دارد:

اول : شناخت اين حقوق و وظايف

دوم : عمل به آن وظيفه و تكليف

سوم : مراعات دو جانبه اين حقوق

اگر اين سه با هم در رفتار و معاشرت خانوادگى وجود داشته باشد ، كار به بروز مشاجره و دعوا و شكايت و دادگاه و زندان و جدايى و... كشيده نمى شود و محلى براى نزاع نخواهد بود.

بايد هم زن در برابر شوهرش مطيع ، صبور ، متحمل ، قدردان و وفادار باشد ، هم شوهر نسبت به همسرش بردبار، نيكوكار، قدر شناس ، احترام گذار و تامين كننده نيازهاى معيشتى و آسايش باشد.

اگر صبورى و قناعت و پرهيز از پرخاش و بددهنى و بى احترامى خوب است ، بايد از هر دو سو باشد ، نه آنكه يكى به خود حق بدهد هر چه خواست بگويد و هر چه خواست انجام دهد ، ولى از طرف مقابل انتظار داشته باشد كه جز تسليم و سكوت و تحمل و ادب ، برخوردى نداشته باشد و در مقابل هتاكي ها و بى حرمتي هاى او حتى پاسخى معمولى هم ندهد!

در احاديث آمده است كه : زن از شوهر خويش ، فرمانبردارى داشته باشد ، بى رضايت او كارى نكند و جايى نرود ، نسبت به او حالت تمكين داشته باشد ، شوهر را نيازارد ، او را اندوهگين نسازد ، در خانه خدمت كند ، شوهر دارى نمايد ، رضايت او را از هر جهت جلب كند ، چراغ روشن كند ، غذا بپزد ، خانه را مرتب كند ، وقتى شوهر مى آيد از او استقبال كند و آنگاه كه از خانه بيرون مى رود بدرقه اش كند ، خود را براى غير شوهرش نيارايد ، بى اجازه و رضايت او در اموالش دخل و تصرف نكند و... (1)

از سوى ديگر بر عهده مرد است كه لوازم زندگى و خوراك و پوشاك و مسكن را تهيه كند ، در حد توان بر خانواده اش وسعت و گشايش دهد ، احترام زن را نگه دارد و از آزار و ضرب و شتم او بپرهيزد ، خود را براى همسرش آراسته و مرتب سازد ، بخشى از وقت خود را صرف رسيدگى به كارهاى خانه و انس با خانواده كند ، با مدارا و خوش زبانى برخورد كند و...

طبيعى است كه اگر زن و شوهر ، هر دو به اين وظايف عمل كنند ، خانه و خانواده اى خواهند داشت با صفا، آرام ، گرم و با محبت كه زمينه ي رشد اخلاقى و تعالى فرهنگى خود و فرزندان شان نيز فراهم خواهد بود.

رسول خدا (صلى الله عليه و آله ) فرمود:

خيركم ، خيركم لاهله و انا خيركم لاهلى (2)؛ بهترين شما كسى است كه نسبت به خانواده اش بهتر باشد و من بهترين شمايم نسبت به خانواده ام .

اگر در روايات است كه : زن ، محبت خويش را نسبت به شوهر ابراز كند و خويش را براى او بيارايد و سخنان دلپسند بگويد تا در چشم و دل شوهرش جاى بگيرد ، اين را هم گفته اند كه شوهر ، در بيرون از خانه حريم نگاه ها و ارتباط هايش را نگه دارد و به نواميس ‍ديگران چشم ندوزد و چون از سفر باز مى گردد براى همسرش سوغاتى بياورد و هديه بدهد و نيازهاى عاطفى و جسمى او را بر آورد و...

اگر همسران پيامبر خدا (صلى الله عليه و آله ) به سفارش قرآن كريم ، به زندگى با قناعت و زاهدانه آن حضرت مى ساختند ، آن حضرت نيز در كارهاى خانه كمك مى كرد ، از هر چه مى خوردند ، مى خورد و هرگز از هيچ غذايى بد نمى گفت .

اين است مفهوم عدل و انصاف در زندگى مشترك و خانوادگى . مراعات دو جانبه نسبت به حقوق متقابل زن و شوهر، رمز دوام و استحكام بنيان خانواده و تقويت انس و الفت در ميان همسران است .

ادامه ي اين مطلب را که راجع به تقسيم کار توضيح بيشتري مي دهد را در مقاله ي بعد مطالعه کنيد.

پي نوشت ها :

1- وسائل الشيعه ، ج 14، ص 111،

2- وسائل الشيعه ، ج 14، ص 122.

منبع : تلخيص شده از كتاب " الفباى زندگى (آشنايى با اصول و عوامل تحكيم خانواده ) "

نويسنده : جواد محدثى

مقالات مرتبط :

عشق،کالا يااحساس؟

احتکارعشق، ممنوع!

توافق بدون رنجش

شيرين ترين جهاد ،محبت به همسر

از خانمت عيب‌جويي مکن !