رسانه را ممنوع کنيد
کودکي همراه با رسانههاي گروهي
امروزه کودکان از سن کم، با رسانههاي گروهي بزرگ ميشوند و دوران کودکيشان، يک «کودکي همراه با رسانههاي گروهي» ميباشد. والدين هم بايد با اين واقعيت کنار بيايند و به اين ترتيب، مشخص ميشود که آنان به تنهايي، نفوذي بر آنچه کودکان از طريق رسانهها با آن مواجه ميشوند ، ندارند.
از سنين کم، محيط اجتماعي نقش عمدهاي را بازي ميکند. کودکان در خانواده، استفاده از رسانههاي گروهي را به همان طريقي ميآموزند که لباس بر تن کردن يا دندان شستن را ياد ميگيرند. دقيقا در مورد تماشاي تلويزيون نيز عادات بعدي آنان، بستگي به چگونگي استفادهي والدين، خواهران و برادران از آن دارد. در اينجا ميخواهيم با ارائهي چند راهنمايي، به خانوادهها کمک کنيم تا بتوانند در مورد طرز استفادهي کودکان از رسانهها راحتتر تصميم بگيرند:
- کودکان را جدي بگيريد. آنان به رسانهها علاقهي زيادي نشان ميدهند چرا که در آنها چيزهاي جالبي عرضه ميشود از جمله کمک ميکند که مشکلات و مسائل، از منظر ديگري ديده شوند، در آنجا تصاوير و شخصيتهاي داستاني نمايش داده ميشوند که کودک ميتواند با آنها همانندسازي کند و خود را در آن نقشها ببيند.
- استفادهي کودک از رسانهها را به صورت مشکل و مسالهاي آزاردهنده تلقي نکنيد بلکه مقتدرانه و با قدرت و همراه با حس مسووليت دنبال کنيد.
- به دوران کودکي خود رجوع کنيد و از خود سوال کنيد که در گذشته براي شما شخصيتهاي داستاني و قصه، چه معنا و مفهومي داشتهاند. اگر در مورد اين مسائل با کودکان خود صحبت کنيد، آنان با کمال ميل ميشنوند. شايد اين شيوه، کمکي باشد تا بتوانيد آسوده خاطرتر براي نحوهي صحيح استفادهي کودکتان از رسانهها، تصميم بگيريد و او را آموزش دهيد.
براي آنکه کودکان بتوانند در بين امکانات و مضامين متنوع ارائه شده توسط رسانهها، راه صحيح خود را پيدا کنند ، به راهنمايي ما نيازمندند.
در جهان رسانهها، کودکان به ما به عنوان راهنما نياز دارند:
براي آنکه کودکان بتوانند در بين امکانات و مضامين متنوع ارائه شده توسط رسانهها، راه صحيح خود را پيدا کنند، به راهنمايي ما نيازمندند در اين ارتباط ، موضوع اين نيست که رسانههاي گروهي محکوم شوند بلکه بايد نقاط ضعف و قوت، امکانات و خطرات رسانههاي گروهي مختلف شناخته شوند به اين منظور، ما به عنوان افراد بزرگسال، دو کار بايد انجام بدهيم:
اول اينکه خود را در علاقه و شوق و ذوق آنان نسبت به رسانهها، شريک کنيم و آن چيزي را که سبب جذب آنان به رسانهها ميشود، کشف کنيم. ديگر اينکه ما در اين ارتباط ، يک الگو براي کودکان خود هستيم. به همان صورتي که والدين، رسانهها را مورد استفاده قرار ميدهند، کودکان نيز آن را ميآموزند، چه به مفهوم مثبت و چه منفي آن. بدين منظور:
- براي آنکه کودکتان بتواند به طور مستقل از رسانهها استفاده کند، در حد امکان به او مسووليت بيشتري دهيد و در صورت لزوم محدودش کنيد.
- با کودک خود در مورد اينکه او علاقهمند به تماشاي چه برنامهي تلويزيوني است، صحبت کنيد.
- براي آنکه متوجه شويد شخصيتها و داستانهاي کارتوني و تلويزيون، چه نقشي در زندگي او دارند، او را زير نظر بگيريد.
- همراه کودکتان، برنامههايي را که بيشتر مورد توجه اوست، نگاه کنيد.
چگونه ميتوانيد در برابر فشار تبليغات، مقاومت کنيد؟
بعضي از والدين، اين مشکل را دارند که نميتوانند در برابر خواستههاي فرزندانشان «نه» بگويند و براي آنکه کودکشان به نق زدن خود خاتمه دهد، هرچه را که ميخواهد ، برايش ميخرند والديني ديگر هستند که خيلي سختگيرند و اصولاً چيزهايي که در تلويزيون تبليغ ميشود را نميخرند. در هر دو مورد، به جاي کودکان که بايد بعدها خودشان در مورد چيزي تصميم بگيرند، تصميم گرفته شده است پس راهي را جستوجو کنيد تا با هر دو موقعيت بتوانيد کنار بياييد:
- نه همه چيز را به سرعت بخريد و نه به طور کامل تبليغات را نفي کنيد. در نهايت اين شما هستيد که نقش تصميمگيرنده داريد و اين نقش را نيز جدي بگيريد.
- سعي کنيد با کودکتان در اين مورد که کداميک از آرزوها و خواستههايش منطقي و کدام غيرمنطقيست، به توافق برسيد.
- تجاربي را به ياد کودکتان بياوريد که او قبلاً با محصولات مشابه داشته است: «آيا آن عروسک عالي و زيبايي که ما پس از ديدن تبليغش از تلويزيون خريديم، خراب نشد؟» يا «آيا همه چيز به همان صورتي کار کرد که تو تصور کرده بودي؟»
طرح اين سوالات بايد کودک شما را در مورد انجام خواستههايش به تفکر وادار کند.
آيا زندگي بدون رسانهها، امکانپذير است؟
رسانهها بخش مهمي از زندگي روزمرهي کودکان را تشکيل ميدهند و طبيعتاً براي بزرگترها نيز به همينگونه است اما در کنار آن، خيلي چيزهاي ديگر هم وجود دارد. بيشتر سعي کنيد تلويزيون يا ضبط صوت را خاموش کنيد!
بچههاي پيشدبستاني، با اسباببازي معمولي هم بازي ميکنند و بيشتر تمايل دارند با والدينشان بازي کنند. بنابراين به کودک خود پيشنهاد بازيهاي مختلفي را بدهيد که ميتوانيد با او بهطور مشترک انجام دهيد. فقط وقتي که هوا مناسب و خوب است، به گردش و پيکنيک نرويد بلکه در هواي باراني نيز اين کار را انجام دهيد. اجازه دهيد کودکتان يک بار خودش تصميم بگيرد به کجا برود. اگر کودکان در خانواده، در مورد تصميمگيريها شريک شوند ، اعتماد به نفس پيدا ميکنند و اين حس را بهدست ميآورند که از طرف بزرگتر جدي گرفته ميشوند. اين مساله، پايهي مهمي براي تکامل و رشد شخصيت آنان است. کودکاني که با اعتماد به نفس در اين دنيا زندگي ميکنند ، کمتر تحت تاثير رسانهها قرار ميگيرند و خيلي راحت از راه به در نميشوند و شخصيتهاي کارتوني و داستانها و قصههاي رسانهها، نقش قدرتمندي را در زندگيشان ايفا نميکنند. يک دنياي نوراني و عالي بدون وجود رسانه را متصور نشويد و يا همچنين يک دنياي شيطاني با وجود رسانه را مجسم نکنيد!
کودکاني که با اعتماد به نفس در اين دنيا زندگي ميکنند ، کمتر تحت تاثير رسانهها قرار ميگيرند و خيلي راحت از راه به در نميشوند.
کودکان شما بايد در دنيايي از عهدهي زندگي خود برآيند که خيلي قويتر و بانفوذتر از نفوذ و تاثير رسانهها برآنان است. به کودک خود کمک کنيد تا در چنين دنيايي، راه زندگي خود را بيابد و از پس آن برآيد اگر اجازه دهيد کودکتان با رسانههاي گروهي امروزي به مقدار نياز ارتباط برقرار کند و تجربه کسب نمايد، اين کار را ميتوانيد به بهترين نحو انجام دهيد. تنها از طريق حل و فصل اين موضوع و اينکه همراه آن، کودک خود را حمايت کرده و او را کمک يا راهنمايي کنيد، ميتوان زمينهاي فراهم کرد که کودکتان، استعداد و مهارت لازم را که ما امروزه آن را قابليت و توانايي براي استفادهي صحيح از رسانهها توصيف ميکنيم، به دست آورد با کودکتان در مورد تجاربش با رسانهها، صحبت کنيد.
منبع : مجله شادکامي - با تغيير
تنظيم براي تبيان :داوودي
مقالات مرتبط :
از خشونت تا اعتياد
آيا بايد تلويزيون را خاموش کرد؟
تلويزيون، مفيد يا مضر