حد و مرزي براي خواسته ها
در مقاله قبل با عنوان مهار غرايز از نوع آگاهانه بخشي از گفتگو هاي هفته نامه سلامت را با دکتر نور بالا بيان کرديم در اين بخش سعي داريم ادامه اين مباحث را با موضوع خويشتن داري ارائه نماييم. با ما همراه باشيد.
آيا خويشتنداري صرفا يک مقوله مذهبي است؟
خير. در واقع آموزههاي ديني کمک ميکند که فرد دورانديش باشد و بتواند اصل زمان را در ارتباط با وقايع رعايت کند، يعني فرد با خويشتنداري خود بداند که نميتواند سريع به خواستههايش برسد و بداند که اگر چنين اتفاقي بيفتد، ممکن است براي وي عواقبي داشته باشد ولي اگر خواستههايش مسير درست و مناسب خود را طي کند همان لذتطلبي براي وي رضايت مندي ايجاد خواهد کرد.
آقاي دکتر! آيا جامعه ميتواند خويشتنداري را الگو سازي کند يا اينکه مقوله مذکور کاملا فردي است؟
نقش جامعه بسيار مهمتر و پررنگتر است به گونهاي که صاحبنظران، روحانيون، معلمان، اساتيد، پزشکان، هنرمندان و همه مسوولان جامعه نقش اساسي در فرهنگسازي و نهادينه کردن مقوله خويشتنداري در جامعه دارند که اگر اين اتفاق نيفتد خويشتنداري به فراموشي سپرده ميشود. اگر مسوولان رده بالاي کشور و هنرمندان مورد علاقه مردم با رفتار و کردار خود باعث نهادينه شدن خويشتنداري شوند مردم ناخودآگاه به اين سمت کشيده ميشوند. البته خود افراد نيز ميتوانند در نهادينه کردن مقوله خويشتنداري در جامعه نقش داشته باشند، به گونهاي که اگر آنها بخواهند به عنوان چهرههاي موجه در جامعه ظاهر شوند بايد به اصل خويشتنداري پايبند باشند.
امام کاظم عليه السلام فرموده است: «تو با نفست مبارزه کن زيرا اين مقابله و مقاومت به اندازه مبارزه با دشمنهاي خارجي واجب است.»
ميتوان گفت نظارت دستگاههاي دولتي مانند دستگاههاي قضايي و انتظامي نيز ميتواند افراد را به خويشتنداري دعوت کند، به اين معني که اين دستگاهها ميتوانند افراد خويشتندار را بهعنوان يک الگو به مردم معرفي کرده و آنها را مورد تشويق قرار دهند و به عکس افردي را که براي رسيدن به اميال خود حد و حدودي رعايت نميکنند و قوانين را زير پا ميگذارند، تنبيه کنند و به آنان بفهمانند اين کارها اول به ضرر خود آنها و سپس به ضرر جامعه و مردم است.
ميتوانيم خويشتنداري را در جامعه الگوسازي کنيم؟
بله. هم در آموزههاي ديني و هم در زندگي عادي افرادي وجود دارند که بسيار موفق بوده و الگوي ديگران هستند که مطمئنا بسياري از آنها با صبر، تحمل و خويشتنداري به اين مرحله رسيدهاند بهطور مثال ورزشکاري که با وجود توان بدني خود خويشتنداري کرده و دست فرد ضعيفتر را ميگيرد ميتواند به عنوان يک الگوي خويشتنداري به مردم معرفي شود.
همچنين برخي از رفتارهاي خويشتندارانه در بين مسوولان دستگاههاي دولتي و غيردولتي نيز ديده ميشود به نحوي که آنها از اشتباهات زيردستان خود گذشته و آنان را ميبخشند. البته هميشه اين رفتارها فقط بين مسوولان و هنرمندان ديده نميشود بلکه بسياري از افراد هستند که در رفتارهاي روزانه خود اصل خويشتنداري را رعايت ميکنند که همه آنها بايد به مردم معرفي شوند. متاسفانه اين روزها خويشتنداري برخي افراد حمل بر ترسو بودن و نداشتن جسارت آنها ميشود و مورد تهمت و تمسخر قرار ميگيرند، در حالي که آنها شايد از نظر بدني و توان مالي در شرايط بسيار خوبي قرار دارند اما در مشاجرات و برخوردهاي نامعقول ديگران خويشتنداري ميکنند.
خويشتنداري مهار آگاهانه احساسات و غرايز است، به همين دليل فرد پس از انجام آن يک احساس رضايت دروني و امنيت ميکند که اين موضوع ميتواند براي فرد سلامت روان ايجاد کند.
در روانپزشکي چه ارتباطي بين خويشتنداري و سلامت روان وجود دارد؟
خويشتنداري مهار آگاهانه احساسات و غرايز است، به همين دليل فرد پس از انجام آن يک احساس رضايت دروني و امنيت ميکند که اين موضوع ميتواند براي فرد سلامت روان ايجاد کند. گاهي اوقات فرد اگر در موضوعي کوتاه بيايد خود را ملامت کرده و نداشتن توان بدني را دليل اين کار ميداند که قطعا اين فرد نميتواند احساس رضايت دروني و سلامت روان کند ولي اگر کسي با وجود داشتن توان در مقابل احساسات خود بايستد و نفس خود را کنترل کند سلامت روان خواهد داشت. در واقع بسياري از افراد با رضايت خاطر در مقابل اشتباهات افراد کوتاه ميآيند و با ديده اغماض به اين اشتباهات نگاه ميکنند که اين کار براي آنها آرامش، امنيت، سلامت روان و روح ايجاد کرده و از کرده خود خوشحال هستند بنابراين اين افراد سلامت روان بيشتري نسبت به افراد فاقد خويشتنداري خواهند داشت.
اگر کسي با وجود داشتن توان در مقابل احساسات خود بايستد و نفس خود را کنترل کند سلامت روان خواهد داشت.
تنظيم براي تبيان: کهتري
مقالات مرتبط
يه ذرّه همّت
عادت هاي بد را اينگونه ترک کن!
براي آنانکه نمي توانندببخشند...
دعوتش کنيد
آدمي باش با کار هاي غير معمولي
رازي براي رسيدن به خواسته ها
زندگي تان را هدايت کنيد!