تلسكوپهای فضایی اروپا راهی فضا شدند
اروپا هفته گذشته دو تلسكوپ فضایی قدرتمند خود با نامهای هرشل و پلانك را به فضا فرستاد؛ هدف از طراحی این دو تلسكوپ تعمق در منشأ آغاز جهان و تشكیل ستارهها و كهكشانهاست.
این دورصدگر اروپایی كه در مجموع ارزشی بالغ بر 8/1 میلیارد یورو (44/2 میلیارد دلار) دارند با موشك پرتابگر سنگین آریان 5 ئیسیای از پایگاه پرتاب سازمان فضایی اروپا در كورو واقع در گویان فرانسه به فضا پرتاب شدند.
حدود نیم ساعت پس از پرتاب و در میان هلهله و شادی حاضرین در اتاق كنترل پرتاب، دو فضاپیما بطور موفقی از مرحله فوقانی موشك جدا شدند تا مسیرهای جداگانهای را بسوی مدار خود آغاز كنند. در طی هفتههای آینده، دو فضاپیما تستهای تعیین شده را پشت سر میگذارند تا اینكه بهتدریج در مدارهایی در نزدیكی نقطه لاگرانژی دوم (2L) درآیند. این موقعیت در فاصلهای در حدود 5/1 میلیون كیلومتری از زمین در سمت مخالف خورشید قرار دارد.
تلسكوپ هرشل، بهعنوان بزرگترین و نیرومندترین تلسكوپ فروسرخ ایسا كه تا به حال به فضا ارسال شده، برای كاوش در اعماق فضا بهمنظور بررسی درباره اینكه چگونه ستارگان و كهكشانها از ابرهای گاز و گرد وخاك با هم یكی شده و بوجود آمدهاند، مأموریت خود را آغاز میكند.
این تلسكوپ از وجود آینهای 5/3 متری – چهار برابر بزرگتر از تمامی تلسكوپهای فضایی مادون سرخ قبلی – به خود میبالد. این كلكتور بزرگ جثه نور تابشی را به سه طیفسنج و دوربینی كه با هلیوم مایع تا دمای صفر مطلق (15/273- درجه سلسیوس) خنك میشود، بازمیتاباند تا مانع خرابی تصویر دریافتی با حرارت باقیمانده شود.
پلانك تلسكوپی با قطر آینه 5/1 متری است كه دو شناساگر فوق حساس تشعشع پس زمینه ریزموج كهكشانی (CMB) به همراه داشته كه هدفشان بررسی موج انرژی بهجامانده از "انفجار بزرگ" است كه بنا به گفته دانشمندان در 14 میلیارد سال پیش باعث پیدایش جهان هستی شده است. این تلسكوپ اختلافات جزئی در دمای CMB در سرتاسر تكههای آن در فضا را اندازهگیری خواهد كرد.
به گفته مقامات ایسا، پلانك "دقیقترین تصویر كائنات تاكنون" را فراهم میكند كه شامل تصویر لحظهای از فیزیك كیهانی در زمانی است كه آسمانها تنها 380000 سال از عمرشان میگذشت. همچنین به توضیح این مساله كه چرا انبساط جهان در حال شتابگیری است و نیز سرنخهایی در مورد "ماده تیره" كمك خواهد كرد كه با وجود اینكه 23 درصد از كل مواد گیتی را شامل میشود اما تاكنون بهدرستی شناسایی نشده است.
این دو رصدگر، بزرگترین سرمایهگذاری اروپا در زمینه اخترشناسی فضایی به حساب میآیند. برنامه پرتاب آنها در ابتدا برای 16 آوریل برنامهریزی شده بود كه به تاریخ 6 مه موكول شد قبل از اینكه مجدداً به دلایل بررسیهای پرتابگر به تعویق بیفتد.
منبع: سازمان فضایی ایران
تنظیم برای تبیان: محسن مرادی