انرژی هسته ای و غذایی که می خوریم(2)
در قسمت قبل از مغزی ها صحبت به میان آمد در ادامه به بیان تاثیرات ویتامین آ در بدن می پردازیم.
كمبود "ویتامین آ"
"ویتامین آ" یكی دیگر از مواد مغذی در رژیم غذایی انسان است كه در عملكرد قرنیه، رشد استخوانها و واكنشهای ایمنی بدن نقش دارد. كمبود این ویتامین نه تنها موجب نابینایی قابل پیشگیری میشود، بلكه كارایی سیستم ایمنی بدن را نیز كاهش میدهد كه پیامد آن افزایش خطر بروز بیماریهای شدید عفونی و كم خونی است.
این كمبود همچنین خطر مرگ مادر یا جنین را در هنگام بارداری و یا مرگ نوزاد پس از تولد را افزایش میدهد. كمبود "ویتامین آ" زمانی بروز میكند كه مصرف آن یا جذب آن در بدن كاهش مییابد. "ویتامین آ" همچنین از بتاكاروتن كه یك ماده اولیه موجود در میوهها و سبزیجات است، به دست میآید، اما پژوهشها نشان میدهد كه بتاكاروتن به میزان كافی كه پیش از این تصور میشد، در مواد غذایی طبیعی یافت نمیشود و این بدان معنی است كه برای جذب مقدار مناسب این ویتامین در بدن، باید این مواد به اندازهی بیشتری مصرف شوند.
آمارها نشان میهد كه در حدود 250 میلیون كودك پیش دبستانی در كشورهای در حال توسعه دچار كمبود "ویتامین آ" هستند، اگر چه فقدان شدید آن كه منجر به كوری میشود، طبق شواهد پزشكی كاهش یافته است.
مصرف انرژی: ایجاد تعادل تغذیهای
بدن ما از انرژی (كالری) موجود در غذا برای به حركت انداختن ماهیچهها و فرایندهای متابولیكی استفاده میكند. كاهش بیش از حد كالری نیروی مورد نیاز بدن را برای انجام فعالیتهای روزانه تحلیل میبرد و با گذشت زمان تهدیدات جدی برای سلامت انسان به همراه دارد. از طرفی مصرف زیاد از حد كالری میتواند منجر به افزایش وزن شده و مشكلاتی برای سلامت افراد و از جمله ابتلا به بیماریهای دیابتی و قلبی را در پی داشته باشد.
به گزارش ایسنا در این مجلهی تخصصی آمده است: آمارها نشان میدهد كه نرخ اضافه وزن وچاقی ظرف یك قرن گذشته به سرعت افزایش یافته و همچنان ادامه دارد. طبق آمار سازمان جهانی بهداشت، بیش از یك میلیارد فرد بزرگسال در سراسر جهان هم اكنون دچار اضافه وزن هستند و حداقل 30 میلیون تن نیز به لحاظ كلینیكی چاق هستند.
از تكنیكهای هستهیی و ایزوتوپیك میتوان برای مطالعه پارامترهای مهم در شرایط تغذیهیی انسان مانند مصرف كلی انرژی، چگالی لاغری بدن و مصرف شیر مادر استفاده كرد. نتایج این مطالعات میتواند به متخصصان راهنمای تغذیه در تهیه برنامههای تغذیهیی طبق دستورات برای ارایه كالریها و مواد مغذی در یك رژیم غذایی متعادل و سالم برای پاسخگویی به نیازهای ویژه كمك كند.
پوكی استخوان: چالشی برای سلامت جامعهای مسن
امروزه در حدود 200 میلیون مرد و زن به عارضه پوكی استخوان مبتلا هستند (كاهش تدریجی در تراكم و نیروی بافتها استخوانی با بالا رفتن سن) پوكی استخوان آسیبپذیری استخوانها و احتمال شكستگیهای استخوانی را افزایش میدهد و یكی از مشكلات شایع در سنین كهنسالی است.
شكستگیهای استخوانی نگرانی جدی برای سلامت محسوب میشود چرا كه نه تنها بر تحرك، بلكه بر كیفیت زندگی افراد در سنین بالا تاثیر نامطلوب میگذارد. اگر چه تراكم معدنی استخوانها به چندین فاكتور بستگی دارد، تغذیه نامناسب نقش كلیدی در پیشرفت عارضه پوكی استخوان ایفا میكند.
كلسیم، ویتامین D و C و سایر مواد معدنی مانند فسفر، منیزیم، مس، منگنز، فلوراید و روی برای رشد سالم استخوانها در طول زندگی ضروری هستند و میتوانند به جلوگیری از بروز پوكی استخوان كمك كنند، در حالی كه افزایش تغذیه سالم و بهرهمندی از یك زندگی فعال و پر تحرك خطر ابتلا به پوكی استخوان را كاهش خواهد داد، اطلاع رسانی نیز در زمینه كمك به تشخیص این عارضه و شناسایی خطر شكستگیها نیز مورد نیاز هستند.
داشتن تغذیه مناسب برای بهرهمندی از یك سلامت مطلوب و یك آینده پایدار امری حیاتی است برای دستیابی به این هدف تعیین شده از سوی اجلاس جهانی غذا با مضمون به نیمه رساندن نرخ گرسنگی و سوء تغذیه تا سال 2015، اجرای برنامههایی موثر و یك تعهد پایدار و تغییرناپذیر از سوی دولتها، سازمانهای غیر دولتی و بینالمللی و نیز بخش خصوصی مورد نیاز خواهد بود. در همین راستا دانش هستهیی از سوی تعداد زیادی از كشورها به منظور ارزیابی تاثیر میانجیگریها در زمینه تغذیه مورد استفاده قرار میگیرد و میتواند راهنمایی برای توسعه یك خط مشی قوی تغذیهیی باشد. از این رو سازمان بینالملی انرژی اتمی به حمایتهای خود از كاربردهای نوآاورانه در زمینه تكنیكهای هستهیی در حوزههایی كه موفقیت این كاربردها اثبات شده، ادامه میدهد.
گردآوری: مژده اصولی
تالیف:دکتر احمد قریب