گل بلال یا چیز فیل!؟
- برای خیلی از ما ایرانیان سابقه شش هزار سال فرهنگ غنی و هویت مستقل دینی -ملی از جمله افتخارات غیر قابل انکار تاریخمان محسوب می شود . در هر کدام ازین زمینه ها که بیاندیشید ما همواره برای نعمات الهی - حد اقل در سطح الفاظ- احترام قائل بوده ایم و تنها استثنا در این زمینه همین معضل " گل بلال" است که در این مطلب با زبان مطایبه واقعیتش را برایتان شرح می دهیم . آیا از ما بعید نبوده که برای این خوردنی ملیح چنین نام نا مطبوعی را انتخاب کرده باشیم ؟ و یا شاید ماجرا چیز دیگری است:
پرسش :
آیا میدانید چرا ما ایرانیها و یا بهتر است بگوییم فارسی زبانان در سراسر گیتی از افغانستان تا تاجیکستان به ذرت بو داده میگوییم "چ... فیل" ؟
اولین ذرت بوداده ایی كه در ایران به فروش میرسید محصول كارخانهی آقای "چستر فیلد" بود. ما ایرانیها هم كه در كوتاه كردن و از سر و ته اسمها زدن استادیم ، مثلا به سلام می گیم سام ، به مشهدی می گوییم مشدی ، به کلب علی می گوییم کبلای و به محمد علی می گوییم مملی و ... رفته رفته واژهی "چستر فیلد" را به "چ... فیل" تقلیل دادیم و بلکه تغییر دادیم
پاسخ:
حتماً خیلی چیزها به ذهنتان میرسد یا رسیده و یا پیرامون آن اندیشه کرده اید، اما صبر كنید و شکیبا باشید، خیلی پیچیدهاش نكنید. اولین ذرت بوداده ایی كه در ایران به فروش میرسید محصول كارخانهی آقای "چستر فیلد" بود. ما ایرانیها هم كه در كوتاه كردن و از سر و ته اسمها زدن استادیم ، مثلا به سلام می گیم سام ، به مشهدی می گوییم مشدی ، به کلب علی می گوییم کبلای و به محمد علی می گوییم مملی و ... رفته رفته واژهی "چستر فیلد" را به "چ... فیل" تقلیل دادیم و بلکه تغییر دادیم !!! بیچاره آقای چستر فیلد با این اکتشاف مهم و یا اختراعی که مرتکب شده ، نامی و نشانی از او نیست و این افتخار نصیب نفخات جناب فیل گردیده است و این همان خوش شانسی است که برخی از رجال نیز دارند ، که کاری را کسی انجام داده، اما افتخار ثبت اسم آن برای دیگری محفوظ است ، خوب؛ نوش جانشان!!!
اما خوب است این را هم بدانید كه فرهنگستان زبان فارسی واژهی مناسب برای ذرت بوداده را "گُلْ بلال" انتخاب كرده است. حالا این به سلیقهی شما بستگی دارد كه هنوز هم بخواهید به ذرت بو داده بگویید "چُ... فیل" یا از این به بعد به جای این واژهی نادرست میگویید گُلْ بلال؟! یا شاید هم ، همان ذرت بو داده را بیشتر میپسندید.
گفتنی است برخی از بزرگان ادبیات فارسی در سنوات اخیره و یا همان سالهای گذشته خودمان چنین گفته اند: خوب است به این شیی(چیز) خوش مزه و سبک (به معنای اتم کلمه) "شکوفه" گفته شود و بسیاری از ظرفا نیز این ترکیب را بیشتر پسندیده اند، چیزی که هست، اسم بر قامت مسمی قدری زیاد است و اختلاطی که به ارمغان می آورد اختلاط موزونی نیست ، چون شاعر گفته :
حسنت به اتفاق ملاحت جهان گرفت آری به اتفاق جهان می توان گرفت
از آنور آب هم به گوش می رسد که اهالی باختران یعنی اروپا به این غذای سبک می گویند "پاپ کورن" (pop corn) و در مناطق مرفه شهر های خودمان نیز، این اسم متداول شده و بعضی ها، همدیگر را به این اسم صدا می زنند بنابراین اگر در خیابان می رفتید و ناگهان شنیدید که کسی گفت "پاپ کورن" اصلاً نهراسید منظور همان "چ... فیل" خودمان است .
نوشته موسوی
بخش ادبیات تبیان