چرا به او می گویند «شهید اول»؟
علت شهرت برخی دانشمندان شهید
در میان صدها شهید از علمای شیعه جناب "شیخ شمس الدین محمد بن مکی" و "شیخ زین الدین" به شهید اول وثانی معروف و مشهور شدند.
مرحوم علامه امینی در کتاب "شهداء الفضیله" زندگانی 130 نفر از علمای شیعه، از قرن چهارم هجری تا عصر خویش را گرد آورده است که چهل نفر آنها قبل از شهید اول و حدود 55 نفر آنها قبل از شهید ثانی به شهادت رسیدهاند در عین حال این دو شخصیت به شهید اول و ثانی ملقب شدهاند. علت این نامگذاری و شهرت این است که دو بزرگوار از شخصیتهای طراز اول علما بودهاند و تا آن زمان سابقه نداشته که چنین شخصیتهای بزرگ علمی را با آن وضع دلخراش بهشهادت برسانند.
شهید اول را نیز با وضع دلخراشتری در روز پنج شنبه نهم جمادی الاولی سال 786 هجری - در عهد سلطنت برقوق - به فتوای قاضی برهان الدین مالکی و تأیید عباد بن جماعه شافعی در میدان قلعه دمشق با شمشیر کشتند و جسدشریفش را به دار آویختند و تا عصر آن روز سنگباران کردند. سپس جسد را از دار پایین آورده و آتش زدند و خاکسترشرا به باد دادند.
علت این نامگذاری و شهرت این است که دو بزرگوار از شخصیتهای طراز اول علما بودهاند و تا آن زمان سابقه نداشته که چنین شخصیتهای بزرگ علمی را با آن وضع دلخراش بهشهادت برسانند.
بعضی ملاعبدالله برغانی فقیه بزرگوار اهل بیت علیهم السلام را که در سن 80 سالگی در مسجد قزوین در محراب عبادت بهدست فرقه گمراه بابیه مورد حمله شدید قرار گرفت و منجر به شهادتش گردید شهید ثالث (شهید سوم) لقب دادند.
بعضی دیگر عالم و فقیه بزرگوار شیعه شهاب الدین تستری خراسانی را که در سال 997 در بخارا توسط ازبکان دستگیرو او را به جرم تشیع و دوستی خاندان ولایت با کارد و خنجر کشتند و جسدش را در میدان بخارا به آتش کشیدند شهیدثالث لقب دادهاند.
عدهای دیگر ملاعبدالله برغانی مذکور را شهید چهارم و قاضی نور الله مرعشی صاحب کتاب "مجالس المؤمنین" را که بدخواهان کینه توز او را عریان کردند و با چوبهای شاخه دار آنقدر به بدنش زدند تا گوشت بدنش پاره پارهگشت و به جد بزرگوارش رسول اکرم صلوات الله علیه و اله ملحق گردید "شهید پنجم " لقب دادند.
با این حال هیچ کدام از این فقها و شهدای عالی مقام - که به جرم اسلام و تشیع شهید شدند - مانند شهید اول و ثانی در این لقب مشهور نگشتهاند.
تنظیم: حسین عسگری - گروه دین و اندیشه