راه برقراری ارتباط با امام زمان علیه السلام

 

راه به‏وجود آمدن ارتباط روحى باحضرت مهدى‏علیه السلام

به‏طور كلى ارتباط روحى با هریك از معصومان‏علیهم السلام نیازمند مقدماتى است كه با تحقق آنها مى‏توانیم به آن دست یافت. به‏عنوان مثال، براى دیدن امام عصرعلیه السلام در عالم رؤیا و خواب، دستورالعمل هایى در كتاب‏هاى دعا ذكر شده است كه با انجام آن دستورات مى‏توان در عالم رؤیا به محضر امام عصر ارواحنا فداه شرفیاب شد؛ همچنین در ارتباط روحى نیز باید با انجام اعمالى كه موجب حصول این ارتباط مى‏شود، خود را آماده‏ى این نوع ارتباط كرد.

حال این سؤال پیش مى‏آید كه مقدمات به‏وجود آمدن ارتباط روحى چیست؟ چه مقدماتى را باید انجام داد تا به این مهم دست یافت؟ بدیهى است هر شخصى كه بخواهد با خداى تعالى و معصومان‏علیهم السلام مرتبط شود، باید قبل از هر چیزى نفس خود را تهذیب كرده، روح خویش را از غیر خدا منقطع نماید؛ هر چه این انقطاع براى او بیشتر حاصل شود، اتصالش با عالم ملكوت بیشتر خواهد شد، به عبارت دیگر وقتى شخص خود را از تمام زخارف دنیوى و مادى، و از تمام مخلوقات غیر از معصومان‏علیهم السلام منقطع كرد و به كمال انقطاع رسید، این‏جا است كه آن ارتباط روحى مورد بحث تحقق پیدا خواهد كرد و شخص منقطع خود را متصل و مرتبط با خداى تعالى و معصومان‏علیهم السلام خواهد دید.

حضرت على‏علیه السلام در این باره مى‏فرمایند:

در اصول كافى به نقل از حفص بن غیاث آمده است كه امام صادق علیه السلام فرمود: اگر یكى از شما مى‏خواهد هر چه را كه از پروردگارش درخواست مى‏كند خدا به او عطا كند، باید از مردم مأیوس شود، و امیدى جز خداى تعالى نداشته باشد ؛ هنگامى كه خداى تعالى این را از دل سائل بداند، هر چه او بخواهد، به او عطا مى‏كند.(2)

و به قول شاعر:

                       گر خواهى گیرى دامن دوست                      برو دامن از هر چه غیر اوست، درچین(3)

 انواع انقطاع

الف - انقطاع موقتى (لحظه‏اى) و ویژگى‏هاى آن

این نوع انقطاع به صورت غیردائم است و بیشتر در حالت‏ها، مكان‏ها و زمان‏هایى خاص به‏وجود مى‏آید و باعث ارتباط شخص با امام عصر و سایر معصومان‏علیهم السلام مى‏شود. اگر به اشخاصى كه به آنها انقطاع موقت دست داده و لحظه‏اى با معصومان علیهم السلام ارتباط روحى برقرار كرده و مورد لطف مادى و معنوى قرار گرفته‏اند، رجوع كنیم و از چگونگى ارتباط آنها سؤال نماییم؛ بدون استثنا جواب خواهند داد كه در یك جو معنوى و در یك لحظه، تمام تعلقات دنیوى و امیدها را از غیر خداى تعالى برداشته و صرفاً متوجه‏ى خداى تعالى و یا امام‏علیه السلام شده‏اند و مورد عنایت و توجهات خاص آنها قرار گرفته‏اند؛ شاید این نوع انقطاع و ارتباط بارها براى افراد مختلف اتفاق افتاده است و حتى خود بارها به چشم دیده‏ایم.

اما باید خاطرنشان كرد در این ارتباط روحى كه در یك لحظه تحقق پیدا مى‏كند، چند ویژگى به چشم مى‏خورد:

نخست اینكه این نوع ارتباط براى همه‏ى افراد از هر دین مذهبى كه مى‏خواهد باشد، قابل تحقق است و البته این ارتباط نمى‏تواند دلیل حقانیت مذهب و اعتقادشان باشد. دوم آنكه افرادى كه از تمام اسباب و عوامل زمینى مأیوس مى‏شوند، به این نوع ارتباط روحى دست پیدا مى‏كنند . سوم اینكه در این انقطاع، بسیار اتفاق افتاده است كه اشخاص پس از برطرف شدن مشكلاتشان و برآورده شدن نیازهایشان، باز به انجام گناهان بازمى‏گردند و خداى تعالى و معصومان‏علیهم السلام را فراموش مى‏كنند.

 خداى تعالى در آیاتى متعدد در وصف این اشخاص مى‏فرماید:

فاذا ركبوا فى الفلك دعواالله مخلصین له الدین؛ فلمّا نجّاهم الى البر اذا هم یشركون ؛(4)

زمانى كه سوار كشتى مى‏شوند و از همه‏ى وسایل دیگر قطع مى‏گردند؛ خداى تعالى را با خلوص (كمال انقطاع) مى‏خوانند ؛ ولى وقتى آنها به خشكى باز مى‏گردند،مشرك شده و با دیگران پیوند مى‏كنند.

با توجه به این سه ویژگى كه براى انقطاع موقت بیان كردیم، این ارتباط با بروز مشكلات و مصائب گوناگون صورت مى‏گیرد، و پس از رفع آنها، ارتباط نیز دوباره قطع شده و تا رسیدن مصائب، مشكلات و ابتلاءات دیگر برقرار نخواهد شد.

ب - انقطاع دائمى (مستمر) و ویژگى‏هاى آن

انقطاع دائمى، انقطاعى است كه به‏طور دائمى و مستمر صورت گرفته و شخص مرتبط، بدون وقفه با امام زمان‏علیه السلام و معصومان‏علیهم السلام در ارتباط است.

این انقطاع نسبت به انقطاع غیردائمى بلكه نسبت به تمامى ارتباطاتى كه در مباحث و مقالات گذشته بیان شده است، از اهمیت فوق‏العاده‏اى برخوردار است. در این‏جا به برخى ویژگى‏هاى این انقطاع اشاره مى‏كنیم:

1- در ارتباط دائمى، مكان و زمان خاصى كه اكثراً در ارتباطات دیگر، خصوصاً ارتباط روحى موقتى، باید رعایت شود، وجود ندارد و شخص مرتبط هیچگاه، چه در حال خواب و یا بیدارى، چه در مكان‏هاى شلوغ و چه خلوت ، چه شب و چه روز و... از یاد و ذكر و ارتباط با خداى متعال و ائمه معصوم‏علیهم السلام غافل نشده و در همه حال به یاد آن عزیزان خصوصاً امام زمان‏علیه السلام مى‏باشد. خداى تعالى در وصف چنین اشخاصى كه همیشه مرتبط و متذكر خداى تعالى مى باشند، مى‏فرماید:

3- این ارتباط به علت ویژگى‏هایى كه دارد، مختص اولیاءالله بوده و عمومیت ندارد؛ البته ناگفته نماند كه راه بر روى تمام مردم دنیا براى رسیدن به ارتباط دائمى با امام زمان‏علیه السلام باز است؛ ولى مردم با غفلت از یاد خدا، و امامشان خود را از این امر مهم محروم ساخته‏اند؛از این‏رو، این ارتباط در بین عموم مردم مشاهده نمى‏شود مگر در زمان ظهور امام زمان عجل‏الله‏تعالى فرجه‏الشریف كه آن زمان، زمان حیات طیّبه و دوران زندگى حقیقى بنى‏آدم است.

لوازم و زمینه‏هاى انقطاع دائمى

پس از دانستن معناى انقطاع دائمى و ویژگى هاى آن، نكته‏ى دیگرى كه قابل توجه مى‏باشد این است كه چگونه مى‏توان از غیر خداى تعالى و معصومین بالاخص قطب عالم امكان، حضرت ولى عصر ارواحنافداه منقطع شد؟

در جواب باید گفت براى مثال دو دوست وقتى مى‏توانند با یكدیگر مرتبط شوند و دوستى آنها پابرجا بماند، كه موانعى را كه باعث جدایى بین او و محبوبش مى‏شود برطرف كرده، با انجام خواسته‏هاى محبوبش ، خود را بیش از پیش به او نزدیك كند و قرب روحى و معنوى و حتى ظاهرى با او پیدا كند. امامان معصوم‏علیهم السلام بالاخص امام‏عصر ارواحنافداه نیز محبوب شیعیان و محبینشان هستند و باید به ائمه اطهارعلیه السلام محبت كرد؛ زیرا این اظهار محبت به آنها، واجب است(6) ؛ اما چگونه مى‏توان این دوستى را پایدار و دائمى كرد و این دوست و پدر مهربان ؛ یعنى امام زمان‏علیه السلام را از خود راضى كرد تا دائماً با آن عزیز در ارتباط باشیم؟

در جواب باید گفت: انجام دادن دستوراتى كه مورد عنایت آنها است ، یعنى همان دستوراتى كه شارع مقدس اسلام براى ما قرار داده و ملزم به انجام یا ترك آن فرموده است، مهم‏ترین عامل براى ارتباط و انقطاع مى‏باشد ؛ همان‏طور كه امام عصر ارواحنافداه در نامه‏اى كه براى شیخ مفید (ره) ارسال داشتند، شیعیان را سفارش و توصیه به اعمالى فرمودند كه انجام آن اعمال باعث نزدیكى و قرب به سوى امام عصرارواحنافداه مى‏شود:

پس اگر حجاب‏هاى بین خود و امام زمان علیه السلام را كه به‏واسطه‏ى انجام گناهان و وجود صفات رذیله و شیطانى در روحمان به وجود آمده است، از میان برداریم؛ این ارتباط دو طرفه شده و موجب اتصال و ارتباط روحى با امام عصر ارواحنافداه و معصومان‏علیهم السلام خواهد شد كه گاهى این ارتباط روحى منجر به مشاهده بدنى( مشاهده و مكاشفه)  آن حضرت نیز خواهد شد و آنقدر این قرب حاصل مى‏شود كه هنگام صحبت و اظهار محبت به آن جناب، اظهار لطف و عنایت آن حضرت را احساس مى‏كنیم ؛ همان‏طور كه شاعر در این باره گوید:

یو همینك الشوق حتّى كانَّما

اناجیك من قرب و ان لم‏تكن قربى آنچنان شوق تو خیالت را برایم مجسم مى‏كند كه گویى از نزدیك با تو آهسته سخن مى‏گویم، هر چند كه نزدیك من نباشى.(8)

پی نوشتها :

1) معجم‏الفاظ غرر الحكم و دررالكلم،ج 3، ص 2386.

2) اصول كافى، ج 3، ص 219.

3) دیوان عبدالرحمن جامى.

4) سوره عنكبوت ،آیه‏ى 65.

5) سوره نور، آیه 37.

6) و لكم المودّة الواجبه ؛ خداى تعالى دوستى شما را بر خلق واجب كرد.

7) ابومنصوراحمدبن على بن ابیطالب طبرسى، احتجاج، ج 2، ص 599.

8) محمدتقى موسوى اصفهانى، مكیال المكارم فى فوائد الدعاءالقائم ؛ مترجم مهدى حائرى قزوینى، ج 1، ص 286.

نویسنده : حمیدرضا محمدی

تهیه و تنظیم : م. طالبی