سوال امام صادق علیه السلام از مادیگراها!
توحید مفضل 7
برای اطلاع از موضوع بحث و فرایند آن حتماً سری به مقالات پیشین این مجموعه بزنید!
پندار اهل طبیعت و پاسخ به آنان
مفضل میگوید: گفتم: آقا! برخی میپندارند كه این همه [اعجاز و خلاقیت] از كار "طبیعت" است.
امام صادق فرمود: از اینان بپرس كه این طبیعت كه میگویید، نسبت به این افعال "علم " و "قدرت" دارد یا نه؟
اگر علم و قدرت را برای طبیعت ثابت كردند، پس چرا از اثبات خالق سر میزنند؟ این هم صنعت و تدبیرش. و اگر میگویند كه بدون علم و قدرت، این اعمال حكیمانه و با تدبیر را انجام داده، معلوم میشود كه كار از آفرینندهای حكیم است و آنچه طبیعتش میشمارند همان سنت الهی در آفرینش اشیاست كه مطابق فرمان و حكمت الهی جریان دارد.
هضم غذا، ساخت خون و جریان آن در تمام بدن
ای مفضل درباره تغذیه بدن و تدابیر نهفته در آن نیك بیندیش. غذا در آغاز به معده میرسد. معده آن را میپزد [هضم میكند]. آنگاه عصاره آن از طریق مجاری بسیار ریز و نازكی كه مانند یك پالنده كار میكنند به كبد میرسد. این مجاری ریز برای آن است كه مبادا چیزی خشن و غلیظ به آن راه یابد؛ زیرا كبد در نهایت ظرافت و نازكی است و تاب فشار و خشونت را ندارد. كبد، آن را میپذیرد و با تدبیر حكیم به خون تبدیل میشود و از طریق عروق و مجاری به تمام بدن سرازیر میشود، بسان جویهایی كه در زمین است و آب را به همه جای آن میرسانند. نیز مواد زاید و آلوده در ظرفهای خاص قرار میگیرد. آنچه از صفراست به سوی كیسه صفرا، آنچه از سودا است به سمت طحال و آنچه از تری و رطوبت است به جانب مثانه میرود. در حكمت الهی در تركیب بدن درنگ كن كه چگونه هر عضوی را در جایش قرار داده و این ظرفها را چنان نهاد كه مواد زاید و فاسد را در خود گرد آورند تا این مواد در سراسر بدن منتشر نگردد و جسم را بیمار و زار ننماید. چه بلند مرتبه است كسی كه تقدیر را نیكو نمود و تدبیر را استوار كرد. سپاس او را چنانكه شاید و سزد.