قرآن بخوانیم یا قرآن بدانیم !
خداوند از بندگان خود قلبی سرشار از عشق به ذات احدیت و خدمت به بندگانش میخواهد و این میسر نمیگردد، الا عمل به آنچه كه او میپسندد و پرهیز از آنچه او نهی نموده است. قرآن كریم در برخی آیات شریفه و انسانساز خود به دو محور ظاهر و باطن اشاره نموده است كه بطور قطع هر دو وجه باید مورد توجه و عنایت عاشقان و معتقدان آن كتاب سراسر نور و هدایت قرار گیرد .
علم را دانستن، دلیلی بر عالم بودن نیست!
از فرمایشات گوهربار مولای متقیان حضرت علی(ع) است كه میفرماید : « ان هذا القرآن ظاهره انیق ، و باطنه عمیق » (1) این قرآن ظاهرش دلپذیر و درون و باطنش بسیار عمیق و ژرف میباشد .
بنابراین ظاهر قرآن را میتوان به قرائت زیبا و دلنشین با تجوید و صوت و لحن جذاب ، حفظ قرآن كریم ، اعجاز قرآن از نظر لفظ و نظم موسیقائی كلمات و آیات و مجلدها و رسمالخط های زیبا تعبیر نمود .
اگر كسی ادعای علم تفسیر قرآن را در حد عالی نیز داشته، لكن معتقد و عامل به دستورات الهی نباشد، او هم تنها به ظاهر قرآن رسیده است.
با جان قرآن، چه کرده ایم؟
باطن قرآن، یا به عبارت دیگر، جان قرآن را چگونه در یافته ایم ؟ آیا در طول زندگی به خود اندیشیده ایم که قرآن علاوه بر ظواهر ، جان وروحی نیز دارد ؟
هنگامی كه بزرگان دین، آیات عظام و اهل علم و كسانی كه در قرآن كنكاش نمودهاند به این نتیجه رسیدهاند كه راه زیادی را در پیش دارند ، تا ادعا نمایند ، تنها به بخشهائی از باطن كلامالله پی بردهاند .
آیه دوم سوره بقره میفرماید : « این كتاب (قرآن) بدون هیچ تردیدی روشنگر راه تقواپیشگان است .» یا در آیه نهم سوره اسرا میفرماید :« بدرستی كه این قرآن شما را به بهترین و استوارترین راهها هدایت مینماید .»
قاعدتاً گذشته از اعتقاد و عشق و احترامی كه یك مسلمان به این كتاب آسمانی و انسانساز دارد ، باید سعی در فهم ، تدبر و عمل به آئین و دستورات آن نماید، تا در دنیا و آخرت سعادتمند گردد.
ضمن آنكه خداوند متعال از بنده كوچك خود تا انبیاء عظام را در بوته آزمایش قرار داده و به نوعی همه را امتحان مینماید ، و تنها در این بازار ، عاملین و صادقین خریدار دارند ؛ « فَنِعْمَ أَجْرُ الْعَامِلِینَ »2،« هَذَا یَوْمُ یَنفَعُ الصَّادِقِینَ صِدْقُهُمْ »3
آیه دوم سوره بقره میفرماید : « این كتاب (قرآن) بدون هیچ تردیدی روشنگر راه تقواپیشگان است .» یا در آیه نهم سوره اسرا میفرماید :« بدرستی كه این قرآن شما را به بهترین و استوارترین راهها هدایت مینماید»
از قرائت قرآن غافل نشوید!
اگرچه با تمامی این اوصاف نباید از اهمیت و فضیلت قرائت قرآن غافل شد و باید تا آنجا كه توان و استعداد داریم قرآن بخوانیم و با كتاب خدا مأنوس باشیم ، اما به یاد داشته باشیم كفه ترازوی عمل باید سنگینتر از قرائت تنها باشد و در آخرت از ما عمل صالح میخواهند : «فَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَیْرًا یَرَهُ » 4
نتیجه گیری:
همه ما انسانها از كوچك تا بزرگ ، زمانی پند و نصیحت كسی را بهتر میپذیریم كه احساس كنیم او به گفتار خود عمل مینماید و خیر خواه ما است، قرآن كریم نیز در دو سوره به این مطلب اشاره نموده است: در سوره بقره میفرماید: «دیگران را به اعمال نیك و خوبیها امر میكنید، اما خودتان را فراموش نمودهاید » و یا در سوره صف میفرماید: « چرا چیزی را كه میگوئید به آن عمل نمیكنید.»
پی نوشت ها :
1ـ بحارالانوار ، ج2 ، ص284
2ـ زمر ، 74
3ـ مائده ،119
4ـ زلزله ، 7
فرآوری : زهرا اجلال
بخش قرآن تبیان
منبع:
- سایت ایکنا
- مقاله آیت الله سید محمد تقی مدرّسی ، پیرامون ظاهر وباطن قرآن