رهاورد نور (8)

 کنار سفره انعام  بنشین

 

عصر تابستان بود،مادذم کارهایش را زودتر از همیشه انجام داد و گفت :بچه ها زود باشید اماده بشوید می خواهیم برویم بیرون.راستی وضو هم بگیرید.

تعجب زده پرسیدم: کجا؟ وضو برای چی ؟مگه می خواهیم بریم مسجد!؟

مادرم لبخند زنان گفت :نه عزیزم این ساعت که هنوز اذان نگفته اند، می خواهیم برویم ختم انعام.

یادش به خیر آن وقت کودکی پنج ساله بودم ک برای اولین بار بر سر سفره انعام خوانی می نشستم و شاهد قرآن خواندن و تصحیح آن و در پایان دعا و نان و پنیر و سبزی و خرمای دلچسب بودم .

امروز از آن روزها برایم سی و دو سه سال می گذردولی امروز من می خواهم همه شما به به خوان با برکت سفره انعام دعوت کنم برای همین صریح و بی مقدمه می گویم:یا ایها الناس !قد دعیتم فیه الی ضیافه الله.

 

سوره انعام

آیا می دانید چرا اینقدر خانم ها ختم انعام می گیرند؟آیااین کار به لحاظ شرعی مورد تایید و مستند به روایات است؟برای اینکه پاسخ این سوالات را بیابید با ما با رهاورد نور دیگری همراه شوید.

 

کیفیت نزول

از گروهى از جمله «عكرمه» و قتاده» آورده‏اند كه تمام آیات این سوره مباركه در یك شب در مكّه و در كنار خانه خدا بر قلب پاك پیامبر نور فرود آمد وهفتاد هزار فرشته با نداى دلنواز ستایش و تسبیح، آن را همراهى مى‏نمودند. پیامبر گرامى با دریافت آن از فرشته وحى با همه وجود به ستایش و تنزیه خدا برخاست و گفت: «سبحان الله العظیم» و آنگاه به سجده رفت. و پس از سجده‏اى طولانى نویسندگان وحى را فراخواند و آنان همان شب آن سوره مباركه را با تلاوت پیامبر نوشتند. در این سوره مباركه بیشتر روى سخن با شرك گرایان و كسانى است كه روز رستاخیز را دروغ مى‏شمارند.

 

 پاداش تلاوت

‏ 1 - در مورد پاداش تلاوتِ این سوره مباركه، از پیامبر گرامى آورده‏اند كه فرمود: سوره انعام بطور یكباره بر من فرود آمد و به هنگام آمدنش هفتاد هزار فرشته با ستایش و تسبیح خداى یكتا آن را همراهى نمودند؛ هركس این سوره را تلاوت كند، همان هفتاد هزار فرشته به شمار هر آیه‏اى یك شبانه روز بر او درود و صلوات مى‏فرستند. «فمن قرأها صلى علیه اولئك السّبعون الف ملك بعدد كلِّ آیةٍ من الانعام یوماً و لیلة.»

 2 - و نیز «جابر بن عبدالله» آورده‏است كه پیامبر گرامى فرمود: هركس سه آیه از آغاز سوره انعام را تلاوت كند، خدا چهل هزار فرشته، بر او مى‏گمارد تا پاداشى بسان پاداش عبادت آنان را تا روز رستاخیز در پرونده عمل او بنویسند و فرشته‏اى از آسمان هفتم با سلاحى آهنین نزد او فرود مى‏آید تا هرگاه شیطان خواست او را وسوسه كند، با آن سلاح بر فرق آن موجود پلید بكوبد و او را از آن بنده خدا دور سازد.

 3 - و نیز از حضرت صادق‏علیه السلام آورده‏اند كه فرمود: «نزلت سورة الانعام جملة واحدة شیّعها سبعون الف ملك حتى نزلت على محمدٍ (ص) ....» سوره انعام یكباره فرود آمد و هفتاد هزار فرشته آن را همراهى كردند و گرامى داشتند؛ چرا

كه در هفتاد جاى آن نام مقدّس خدا آمده است. اگر مردم مى‏دانستند كه در تلاوت شایسته و بایسته آن چه پاداش پر شكوهى است، آن را از دست نمى‏دادند. آنگاه فرمود: هركسى خواسته‏اى دارد و بر آورده شدن آن را از خدا مى‏خواهد، نخست باید وضو سازد و چهار ركعت نماز با سوره «حمد» و «انعام» بخواند و پس از پایان قرائت آن، دستها را به سوى آسمان بگیرد و این گونه زمزمه كند: «یا كریم! یا كریم! یا كریم! یا عظیم! یا عظیم! یا عظیم! یا اعظم من كل عظیم، یا سمیع الدعاء، یا من لا یغیّره اللیالى و الایام. صل على محمد و آل محمد. و ارحم ضعفى وفقرى وفاقتى و مسكنتى یا من رحم الشیخ یعقوب حین رد علیه یوسف قرة عینه. یا من رحم ایوب بعد طول بلائه. یا من رحم محمداً و من الیتم آواه و نصره على جبابرة قریش و طواغیتها و امكنه منهم. یا مغیث، یا مغیث، یا مغیث...» به خداى سوگند اگر پس از آن نماز این دعا را با اخلاص بخواند و خواسته‏هاى خویش را از آفریدگار هستى بخواهد، به او ارزانى خواهد شد.

 4 - و نیز از حضرت رضا علیه السلام آورده‏اند كه فرمود: سوره «انعام» یكجا فرود آمد و هفتاد هزار فرشته با نداى دلنواز ستایش و بزرگداشت خدا آن را همراهى كردند. هركسى این سوره مباركه را آن گونه كه شایسته است تلاوت كند، فرشتگان تا روز رستاخیز به حساب او خداى را تسبیح مى‏گویند. «فمن قرأها سبّحوا له الى یوم القیامة ....»

5 - از «ابن عباس» آورده‏اند كه: هر كس سوره انعام را هر شب تلاوت كند و آنگاه به بستر برود، در روز رستاخیز از كسانى است كه از آتش در امان خواهند بود و آتش را نخواهد دید. «من قراء سورة الْأَنعام فى كلِّ لیلة كانَ من الامنین یوم القیامة و لم یر النّار بعینه ابداً.»

پس می توان نتیجه گرفت جلسات ختم انعام  دارای مستند شرعی و روایی است.اما باید مراقب آفات دیگر آن مانند خودنمایی ،خودارایی،عدم توجه به معانی و حقایق آیات بود.به همین منظور به تبیین موضوعات سوره می پردازیم.

 

دورنمایى از سوره مباركه

در این سوره مباركه، قرآن بیش از هر چیز، مردم را به توحید و یكتا پرستى، به شناخت اصل رسالت و وحى و پیام آوران خدا، به معاد شناسى و ایمان به روز رستاخیز و حساب و كتاب و پاداش و كیفرو بهشت و دوزخ، فرا مى‏خواند و در قالب‏ها و تعابیر گوناگونى، پوچى و بى‏پایگى منطق شرك و شرك گرایان را برملا مى‏سازد، تا بدین وسیله دست انسان را بگیرد و او را از تاریكیهاى كفرو بیداد، جهل و استبداد و خود پرستى و حقارت، به توحید و تقوا و عدالت و ایمان اوج بخشد.

 اگر بخواهیم دورنمایى از بحث‏هاى متنوّع و موضوعات سازنده و مقررات جانبخش این سوره را در بخشهاى كلّى به تابلو بریم، با این موضوعات و عناوین ارزشمند روبرو مى‏گردیم؛ با موضوعاتى نظیر: اصل توحیدگرایى و یكتا پرستى، پدیده وحى و رسالت، شناخت پیامبران و پرتوى از شخصیت بزرگ آنان، شناخت جهان پس از مرگ و روز رستاخیز، پیكار همه جانبه با آفت ویرانگر و انحطاط آفرینِ شرك و شرك‏گرایى، مبارزه با بدعتهاى ساخته و پرداخته شرك گرایان، نبرد با اوهام و خرافات و بافته‏هاى دست و پاگیر جاهلیت، تدبّر در پدیده مرگ و حیات، منطق پوشالى كفر گرایان، دسته‏هاى كفر گرایان، بیداد پیشه‏ترین انسانها، سرنوشتِ رسواى شرك گرایان، حق ناپذیران، ابوطالب قهرمان ایمان و دفاع از حق، آرزوهاى بیهوده.

البته باید توجه کرد چون سوره انعام تقریبا مشتمل بر دو جزء هفتم و هشتم است در نتیجه دارای مفاهیم پر شماری دیگر مانند موارد ذیل می باشد: زیانكاران واقعى و روز دیدار، زندگى این جهان و آن جهان، سنّت‏هاى تغییر ناپذیر خدا، پرتوى از الطاف خاصّ خدا به پیامبر، چرا حق ستیزى؟! رستاخیز همه موجودات، راه فطرت به سوى خدا، واكنش جامعه‏هاى پیشین در برابر دعوتهاى پیامبران، فرجام سیاه اندرز ناپذیران، ارزانى دارنده نعمت‏ها، نابود كننده ستمكاران، آیا آگاهان و ناآگاهان برابرند؟! پیكار بابرترى جوییها و تبعیضات ظالمانه، آزمون انسانها، كلیدهاى غیب نزد اوست، قدرت وصف ناپذیر خدا، نجات بخشِ راستین انسانها، بازیگرانِ بادین خدا را رها كن، ما، و واپسگرایى؟ چرا شرك گرایى؟ مراحل گوناگون رشد و كمال، شیوه جالب و درس آموز ابراهیم، پیامبران و سه نعمت گران، انكارگران وحى و رسالت، ستمكارترین انسانها كیست؟ شگفتیهاى آفرینش، با این همه دلیل و نشانه بازهم شرك و ارتجاع؟ بینش‏ها و روشنگریها، حق ستیزى درژست حقجویى، شیطانهاى جن و انس، و..

جانتان از خوان آسمانی قرآن فربه باد!