پنج ثمره شیرین درخت توبه

خداوند در سوره تحریم آیه 8 نخست به شرط مهم توبه واقعی اشاره کرده می فرماید: اى کسانى که ایمان آورده اید! به سوى خدا بازگردید و توبه کنید، توبه خالص: (یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحًا).

آرى نخستین گام براى نجات، توبه از گناه است، توبه اى که از هر نظر خالص باشد، توبه اى که محرک آن فرمان خدا و ترس از گناه، نه وحشت از آثار اجتماعى و دنیوى آن، بوده باشد، توبه اى که براى همیشه انسان را از معصیت جدا کند و بازگشتى در آن رخ ندهد. حقیقت توبه همان ندامت و پشیمانى از گناه است که لازمه آن تصمیم بر ترک در آینده است، و اگر کارى بوده که قابل جبران است در صدد جبران برآید، و گفتن استغفار نیز بیانگر همین معنى است.

سپس به پنج ثمره شیرین این توبه نصوح اشاره کرده، مى افزاید: امید است با این کار پروردگار شما گناهانتان را ببخشد و بپوشاند (عَسَى رَبُّكُمْ أَنْ یكَفِّرَ عَنْكُمْ سَیئَاتِكُمْ )، و شما را در باغهائى از بهشت وارد کند که نهرها از زیر درختانش جارى است (وَیدْخِلَكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ )، این کار در روزى خواهد بود که خداوند پیامبر و کسانى را که با او ایمان آوردند خوار و موهون نمى کند (یوْمَ لَا یخْزِی اللَّهُ النَّبِی وَالَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ)، این در حالى است که نور ( ایمان و عمل صالح ) آنها از پیشاپیش و از سوى راستشان در حرکت است و عرصه محشر را روشن مى سازد، و راه آنها را به سوى بهشت مى گشاید (نُورُهُمْ یسْعَى بَینَ أَیدِیهِمْ وَبِأَیمَانِهِمْ ). در اینجاست که آنها رو به درگاه خداوند آورده، مى گویند پروردگارا! نور ما را کامل کن، و ما را ببخش که بر هر کار قادرى (یقولون ربنا اتمم لنا نورنا و اغفر لنا انک على کل شىء قدیر).

در حقیقت این توبه نصوح، پنج ثمره بزرگ دارد:

1- بخشودگى سیئات و گناهان

2- دوم ورود در بهشت پر نعمت الهى

3- عدم رسوائى در آن روز که پرده ها کنار مى رود، و حقایق آشکار مى گردد، و دروغگویان تبهکار خوار و رسوا مى شوند.

آرى در آن روز پیامبر (ص) و مؤمنان آبرومند خواهند بود، چرا که آنچه گفتند به واقعیت مى پیوندد.

4-اینکه نور ایمان و عمل آنها از پیشاپیش و سمت راست آنها حرکت مى کند و مسیر آنها را به سوى بهشت روشن مى سازد.

5- اینکه توجهشان به خدا بیشتر مى گردد، به همین جهت رو به سوى درگاه خدا مى آورند و از او تقاضاى تکمیل نور و آمرزش کامل گناه خویش مى کنند.

یکی از اثرات تقوا در آخرت این است که گناهان گذشته را پاک می کند، کفاره عمل گذشته است، یعنی ( گناهان گذشته ) را محو می کند: (و یکفر عنکم سیئاتکم، انفال 29)؛ مقصود این است که اثر گناهان گذشته را جبران می کند، چون تقوای واقعی همراه با توبه است. کسی که یک آلودگیهایی در گذشته داشته، هنگامی با تقوا خواهد بود که از آن آلودگیها توبه کند. پس اثر آن گناهان گذشته پاک می شود، مجازات اخروی هم از انسان برطرف می شود، یعنی خدا دیگر بنده باتقوایش را به خاطر گناهان گذشته اش مجازات نمی کند.

منابع:

مطهری، آشنایی با قرآن 3، صفحه 24-25

مکارم شیرازی، تفسیر نمونه ج 24، ص 293-290