طلوع خورشید محرم در ماه رجب(2)

امام حسین(ع) از خانه ولید بیرون رفت و در اندیشه اقدامات بعدی خود برآمد. روز بعد، مروان بن حكم كه از بازماندگان و بزرگان بنی امیه در مدینه بود، امام حسین(ع) را دید و به وی گفت: می خواهم تو را سفارش كنم و سفارش من این است كه با یزید بیعت كن، زیرا این كار برای دنیا و آخرت تو بهتر است. امام حسین(ع) در پاسخ وی فرمود: انا لله و انا الیه راجعون و علی الاسلام السلام اذ قد بلیت الامه براع مثل یزید و لقد سمعت جدی رسول الله(ص) یقول: الخلافه محرمه علی آل ابی سفیان.(6) یعنی: ما همه از خداییم و به سوی او باز خواهیم گشت. هر گاه امت اسلام به حاكمی مانند یزید مبتلا گردد، باید فاتحه اسلام را خواند. من از جدم رسول خدا(ص) شنیدم كه می فرمود: خلافت بر فرزندان ابی سفیان حرام است. 

 مخالفت امام حسین(ع) با خلافت یزید، به سرعت در میان مردم مدینه منتشر گردید و آنان را در میان دو راه متحیر نمود. ولید برای اخذ بیعت، مخالفان را تحت فشار قرار داد و تعدادی از معترضان، از جمله عبدالله بن مطیع را بازداشت و زندانی كرد. اهالی مدینه با پشت گرمی از حمایت های امام حسین(ع)، از رفتار عامل یزید، اظهار ناخشنودی كرده و به صورت آشكار با وی به مخالفت پرداختند و گروهی از معترضان به زندان ولید هجوم آورده و زندانیان را آزاد كردند.(7) این همان بذر انقلاب و آزادی خواهی است كه امام حسین(ع) در آخرین روزهای زندگانی خویش در مدینه، در میان اهالی این شهر افشاند و از همین جا، حكومت سراسر تباهی یزید را نشانه گرفت.

 امام حسین(ع) كه با درخواست های مكرر ولید و اصرار مروان بن حكم روبرو بود، در صورت باقی ماندن در مدینه، می بایست یكی از دو گزینه را می پذیرفت: یا با یزید بیعت كند و یا مخالفت و سرانجام درگیری و كشته شدن در مدینه، بدون این كه به منظور اصلی اش كه افشای حكومت غاصبانه یزید و ناحق بودن خلافت امویان بود، دست یابد.

 اما آن حضرت، تصمیمی دیگر گرفت و آن عبارت بود از هجرت از مدینه منوره؛ هجرتی بزرگ و سرنوشت ساز كه درتاریخ اسلام و نهضت های اسلامی و عدالت خواهی، منزلتی بزرگ و بی مانندی پیدا كرد و شگفتی همگان را برانگیخت. امام حسین(ع) به خانواده خویش و خاندان امیرمؤمنان(ع) آگاهی داد كه قصد خروج از مدینه و هجرت از این شهر مقدس را دارد. به همین جهت تمام خاندان امیرمؤمنان(ع) جز برادرش محمد حنفیه و فرزندانش، اعلام آمادگی كرده و برای هجرت و جهاد، در ركاب آن حضرت حضور یافتند.

امام حسین(ع)، در انتهای شب یك شنبه، دو روز مانده به پایان ماه رجب سال 60 قمری، به طور آشكار و به قصد عمره راهی مكه معظمه گردید.(8) امام حسین(ع) هنگام خروج از مدینه، این آیه شریفه را كه در شأن حضرت موسی(ع) به هنگام فرار از ستم فرعونیان نازل شده بود، تلاوت می كرد: فَخَرَج مِنْها خائِفاً یَتَرَقَّبُ، قالَ رَبِّ نَجِّنی مِنَ الْقَومِ الظّالِمینَ؛(9) پس در حالی كه هراسان بود، از شهر بیرون شد و ]در آن حال[ گفت: پروردگارا! مرا از دست گروه ستم كاران رهایی ببخش.

آن حضرت آیه مزبور را مكرر تلاوت می نمود و از راه عمومی و رسمی میان مدینه و مكه حركت كرد. گروهی از همراهان عرض كردند: ای پسر رسول خدا(ص)! اگر از راه معروف و شناخته شده نروید و به مانند عبدالله بن زبیر از بیراهه سفر كنید، نیكوتر است و از گزند دشمنان ایمن خواهید بود. امام حسین(ع) فرمود: لا، و الله لا افارقه حتی یقضی الله ما هو قاض؛ سوگند به خدا نه، من از این راه جدا نمی شوم تا خدا درباره ما آن چه خواسته است حكم نماید.(10) بدین گونه، آن حضرت به همراه خانواده و همراهان خویش، از مدینه راهی مكه معظمه گردید.

تهیه و تنظیم برای تبیان: سلطانی

 1- معالم المدرسیتن (سید مرتضی عسكری)، ج3، ص 55؛ ارزیابی انقلاب حسین (محمد مهدی شمس الدین، با ترجمه مهدی پیشوایی)، ص 203 2- وقایع عاشورا (سید محمد تقی مقدم)، ص 156 3- معالم المدرستین، ج3، ص 57 4- الارشاد (شیخ مفید)، ص 375 5- وقایع عاشورا، ص 160؛ معالم المدرستین، ج3، ص 57 6- لهوف سید بن طاووس (ترجمه عقیقی بخشایشی)، ص 38 7- وقایع عاشورا، ص 164 8- الارشاد، ص 375؛ وقایع الایام (شیخ عباس قمی)، ص 329 9- سوره قصص (28)، آیه 21 10- الارشاد، ص 337؛ وقایع عاشورا، ص 187