صالح،قربانی تازه بهار عربی
علی عبدالله صالح ـ دیكتاتور مخلوع یمن ـ كشورش را به مقصد آمریكا ترك كرد و هرچند كه اعلام كرده برای انجام معاینات پزشكی عازم آن كشور شده است، اما به نظر می رسد كه بهار عربی قربانی دیگری گرفته باشد.
عبدالله صالح پیش از ترك یمن، در یك سخنرانی تلویزیونی، از هرگونه كوتاهی در دوران حكومت 33 ساله خود عذرخواهی كرد و گفت: « از تمام مردم کشورم، مردان و زنان، به دلیل هر قصوری در دوره زمامداری 33 ساله ام عذر می خواهم.»
وی در این سخنرانی تلویزیونی خطاب به مقامات دولتی و اعضای ارشد حزب، درباره دلایل رفتن خود به آمریكا اظهار كرد: به خواست خدا من برای انجام معاینات پزشكی به آمریكا می روم و پس از بهبودی به عنوان رئیس حزب كنگره عمومی مردم به صنعا بازمیگردم.
خروج علی عبدالله صالح از یمن در حالی صورت گرفته است كه پارلمان این كشور پیش نویس قانون اعطای مصونیت كامل قضایی به وی و همچنین پذیرش معاون وی به عنوان نامزد توافقی برای انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری را تایید كرد.
تصویب قانون اعطای مصونیت كامل قضایی به علی عبدالله صالح رییس جمهور مخلوع یمن، یكی از شروط وی برای كنار رفتن از قدرت بود. بدین ترتیب بود كه صالح، بلافاصله بعد از تصویب پیش نویس این قانون، یمن را ترك كرد.
در ابتدا صحبت از رفتن عبدالله صالح به به عمان بود و بعد از آن عنوان شد كه عمان، مقصد نهایی صالح نخواهد بود و وی از آنجا عازم آمریكا خواهد شد تا درمانش را تكمیل كند. در چنین شرایطی بود كه مسئولان یمنی درباره اینكه علی عبدالله صالح پس از تكمیل دوره درمانش به یمن باز خواهد گشت یا در عمان باقی خواهد ماند اختلاف نظر پیدا كردند.
در همین حال، یكی از مسئولان دفتر نخست وزیری یمن در این رابطه اظهار كرد: علی عبدالله صالح پس از تكمیل دوره درمانش در عمان خواهد ماند و پسرش علی احمد صالح كه فرماندهی گارد ریاست جمهوری را به عهده دارد در حال حاضر در عمان است و شرایط لازم برای اقامت پدرش را فراهم می كند.
به هر حال، عبدالله صالح یمن را ترك كرد تا عازم آمریكا شود و این بار شائبه ماندن یا بازگشتن وی، درباره كشوری غیر از عمان یعنی ایالات متحده آمریكا مطرح باشد؛ هرچند كه آمریكا اعلام كرده است كه عبدالله صالح تا زمانی می تواند در این كشور بماند كه درمانش ادامه دارد و پس از آن باید خاك ایالات متحده را ترك كند.
همزمان با اعلام خروج علی عبدالله صالح از یمن به مقصد به آمریكا، واشنگتن نیز اعلام كرد كه دولت این كشور با سفر صالح به آمریکا "برای درمان" موافقت کرده است. وزارت امور خارجه آمریکا در بیانیه ای، همچنین تاكید كرد: علی عبدالله صالح تا زمانی در آمریکا می ماند که درمانش در جریان است.
عبدالله صالح پیش از ترك یمن، در یك سخنرانی تلویزیونی، از هرگونه كوتاهی در دوران حكومت 33 ساله خود عذرخواهی كرد و گفت: « از تمام مردم کشورم، مردان و زنان، به دلیل هر قصوری در دوره زمامداری 33 ساله ام عذر می خواهم.»
پیشتر نیز آمریكا ضمن حمایت از تصویب قانون اعطای مصونیت قضایی به صالح و معاونان وی، از او خواسته بود كه از قدرت كناره برود. در همین راستا، وزیر امور خارجه آمریكا با بیان اینكه "وضعیت یمن بسیار نگران كننده است"، بار دیگر از رئیس جمهور این كشور خواست تا از قدرت كناره گیری كند.
هیلاری كلینتون ادامه داد: توافق هایی در خصوص آینده سیاسی یمن انجام شده كه از سوی علی عبدالله صالح رعایت نمیشود و این بسیار باعث تاسف است. وی هنوز به تعهدات خود در خصوص ترك كشور و فراهم كردن شرایط برای برگزاری انتخابات در یمن عمل نكرده است.
كلینتون به مسایل امنیتی یمن نیز اشاره كرد و با بیان اینكه "نبود امنیت در یمن باعث نگرانی بزرگ برای ملت یمن، منطقه و جهان شده است"، گفت: ما همچنان تهدیدهایی كه القاعده در یمن ایجاد میكند را مركز توجه خود قرار می دهیم و به همكاری با همپیمانان خود در آفریقا و دیگر مناطق دنیا ادامه می دهیم تا مطمئن شویم كه القاعده در شبه جزیره عرب، دیگر خطری برای امنیت منطقه و یمن نیست.
این اظهارات در حالی مطرح شد كه یكی از مشكلات و دغدغه های امروز در یمن، قدرت گیری بیشتر القاعده در این كشور و پیشروی های پی در پی آنهاست. پیشتر منابع یمنی اعلام كردند كه حدود 1000 تن از افراد مسلح وابسته به القاعده، شهر رداع در نزدیكی صنعا ـ پایتخت یمن ـ را به تصرف خود درآوردهاند. نیروهای وابسته به القاعده مواضع خود را در جنوب و شرق یمن مستحكم كردهاند و در حال پیشروی به شهرهای دیگر هستند.
با خروج رئیس جمهور مخلوع یمن از این كشور، آتش معترضان و مخالفان وی بیشتر شد؛ هرچند كه پیشتر هم با تایید پیش نویس قانون اعطای مصونیت قضایی به عبدالله صالح در پارلمان این كشور، شعله های این آتش جانی دوباره گرفته بود.
بر همین اساس، همزمان با خروج صالح از یمن و پایان دوران ریاست جمهوری وی، معترضان بار دیگر به خیابان ها آمدند و خواهان دستگیری و محاکمه رئیس جمهور مخلوع كشورشان شدند. معترضان با پلاکاردهایی كه در دست داشتند از نمایندگان مجلس می خواستند تا قانون مصونیت قضایی صالح را لغو کنند. این افراد شعار میدادند: "این وظیفه ماست که قصاب را محاکمه کنیم.".
معترضان با پلاکاردهایی كه در دست داشتند از نمایندگان مجلس می خواستند تا قانون مصونیت قضایی صالح را لغو کنند. این افراد شعار میدادند: "این وظیفه ماست که قصاب را محاکمه کنیم."
به موجب قانونی كه پارلمان یمن تصویب كرد، عبدالله صالح از هرگونه تعقیب قضایی و حقوقی مصون خواهد ماند، اما مسئولانی كه با رئیس جمهور یمن در موسسات مدنی ، نظامی و دولتی همكاری كرده اند، فقط از تعقیب كیفری درخصوص اقداماتی كه با اهداف و انگیزههای سیاسی درهنگام انجام ماموریت آنان صورت گرفته، مصون خواهند ماند. البته به موجب این قانون، این مصونیت شامل حال همدستان عبدالله صالح كه در اقدامات تروریستی دست داشتهاند، نمی شود.
طی روزهای گذشته، پارلمان یمن هچنین "عبد ربه منصور هادی"، معاون دیكتاتور یمن را به عنوان نامزد توافقی برای انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری تایید كرد. انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری در یمن قرار است در روز 21 فوریه (دوم اسفند ماه) برگزار شود. معاون رییس جمهور یمن همچنین قدرت اجرایی را تا زمان انتخابات زودهنگام بدست می گیرد.
حسین هرمزی
بخش سیاست تبیان