تحریم نفتی ایران و واکنشها
وزرای خارجه 27 كشور اروپایی منسوب به «اتحادیه اروپا» در نشست روز پنجشنبه بیست و سوم ژانویه خود در بروكسل، در مورد تحریمهای نفتی علیه ایران خط و نشانهای نسیه كشیدند.
27 دولت عضو اتحادیه اروپا درباره تحریم تدریجی نفت ایران به توافق رسیدند.
به گزارش رویترز، مقاماتی در اتحادیه اروپا گفتند که دولت های عضو این اتحادیه درباره تحریم نفت ایران به توافق رسیدند.
براساس این توافق، امضای قراردادهای جدید میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا و ایران در زمینه واردات، خرید ، حمل و نقل نفت خام و فرآورده های نفتی از ایران ممنوع خواهد بود.
کشورهای اروپایی تا روز اول ژوئیه 2012 مهلت خواهند داشت تا از ایران نفت وارد کنند.
همچنین مقامات اروپایی تصمیم گرفتند حساب های مالی بانک مرکزی ایران را توقیف و هرگونه دادوستد با بانک مرکزی ایران یا هر دستگاه دولتی این کشور در زمینه طلا و فلزهای گرانبها را ممنوع کنند.
مقامات اروپایی قبل از ماه "می" آینده، دوباره در نشستی این تحریم ها را بررسی می کنند.
اروپا روزانه 450 الی 500 هزار بشکه نفت خام از ایران می خرد.
در فهرست كامل تحریمهایی كه امروز منتشر شد به اسامی تعدادی از افراد و شركتها اشاره شده است كه به فهرست تحریمهای این اتحادیه علیه ایران افزوده شد.
اتحادیه اروپا با ادعای "ارتباط احتمالی میان درآمدهای ناشی از بخش انرژی ایران و تامین مالی فعالیتهای هستهیی حساس اشاعه در ایران" و این كه "تجهیزات پردازش شیمیایی و مواد مورد نیاز برای صنعت پتروشیمی اشتراكات زیادی با تجهیزات و موادی دارند كه برای فعالیتهای حساس چرخه سوخت هستهیی" استفاده میشود برای اولینبار به تحریم بخش نفتی ایران پرداخت. بنا بر این تصمیم "خرید، واردات یا انتقال نفت خام و محصولات نفتی و نیز محصولات پتروشیمی از ایران باید ممنوع شود."
صنعت پتروشیمی ایران نیز تحت تحریم 27 كشور عضو اتحادیه اروپا قرار گرفت و به این ترتیب "فروش، تامین یا انتقال تجهیزات یا فنآوری كلیدی برای صنعت پتروشیمی به ایران یا به شركتهای ایرانی یا تحت مالكیت ایران كه در این صنعت در خارج از ایران فعالند، توسط اتباع دولتهای عضو اتحادیه یا از طریق قلمروی دولتهای عضو، یا با استفاده از كشتیها یا هواپیماهایی كه تحت حوزه قضایی دولتهای عضو قرار دارند، باید ممنوع شود چه منشاء آن در قلمرو خود آنها باشد یا نباشد. این اتحادیه باید تدابیر لازم را برای تشخیص كالاهای مرتبط كه تحت این مقرره قرار میگیرد، اتخاذ كند."
با عنایت به بازار عرضه و تقاضا و مشتریان بالقوه نفت ایران، هیچ گونه نگرانی در خصوص جایگزینی فروش نفت ایران با مشتریان جدید وجود ندارد. مردم ایران اسلامی مطمئن باشند که وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران بهدور از تنشها و حواشی سیاسی، تمهیدات لازم را از مدتها قبل اندیشیده و راهکارهای لازم برای مواجهه با هرگونه چالش در موضوع انرژی را تدبیر کرده است
بنا به تصمیم اتحادیه اروپا همچنین "ارایه كمك فنی یا تعلیم یا دیگر خدمات مربوطه، تامین مالی و كمك مالی برای هر گونه فروش، تامین، انتقال یا صدور تجهیزات و فنآوری كلیدی مربوطه به شركتهایی كه در ایران هستند و در صنعت پتروشیمی ایران یا در شركتهای ایرانی یا تحت مالكیت ایران كه در این صنعت در خارج از كشور دست دارند ممنوع میشود."
در عین حال اتحادیه اروپا این بار صادرات فلزات گرانبها به ایران را نیز هدف قرار داد و بر اساس تصمیم این اتحادیه "هر گونه فروش، خرید، انتقال یا واسطهگری مستقیم یا غیرمستقیم طلا و فلزات گرانبها و نیز الماس، به، از و یا برای دولت ایران، اركان، شركتها و كارگزاریهای دولتی آن، بانك مركزی ایران و نیز به، از و یا برای اشخاص و شركتهایی كه از جانب آنها یا به دستور آنها عمل میكنند یا شركتهای تحت مالكیت یا كنترل آنها باید ممنوع شود" و "این اتحادیه باید تدابیر ضروری را در راستای تشخیص كالاهایی كه تحت این مقرره قرار میگیرند، اتخاذ كند."
در پی تحریمهای اتحادیه اروپا "ارایه اسكناس و مسكوكات تازه چاپ شده یا ضرب شده یا چاپ نشده، به بانك مركزی ایران یا به نفع بانك مركزی ایران باید ممنوع شود. "
همچنین "ارایه هر گونه وام مالی یا اعتباری به شركتهایی در ایران كه در صنعت پتروشیمی ایران فعالند یا به شركتهای ایرانی یا تحت مالكیت ایران كه در این صنعت در خارج از ایران فعالند باید ممنوع شود."
در عین حال بنا به تصیم اتحادیه اروپا "اكتساب یا تمدید مشاركت در شركتهایی در ایران كه در صنعت پتروشیمی ایران فعالند یا برای شركتهای ایرانی یا تحت مالكیت ایران كه در این صنعت در خارج از ایران فعالند از جمله اكتساب كامل چنین شركتهایی یا اكتساب سهام آنها و یا اوراق بهاداری كه ماهیت مشاركتی دارند، ممنوع میشود."
به علاوه "ایجاد هرگونه شركت سهامی مشترك با شركتهایی در ایران كه در صنعت پتروشیمی ایران فعالند و با هر گونه شركت تابعه و وابسته تحت كنترل آنها ممنوع است."
اتحادیه اروپا همچنین در تصمیم جدید خود اعلام میكند كه "تصمیم محدودیتهای الحاق و توقیف سرمایههای اعمال شده در مورد اعضای سپاه پاسداران دیگر نباید به اعضای عالیرتبه محدود شود بلكه باید به دیگر اعضای سپاه تسری داده شود.
واکنش نمایندگان مجلس
به دنبال تصمیم عجولانه اتحادیه اروپا در تحریم بانك مركزی و نفت ایران، نمایندگان مجلس شورای اسلامی ضمن محكوم كردن این مصوبه نیمبند، این تحریمها را تاثیرگذار در سیاستهای ایران ندانسته و معتقدند كه ایران میتواند مثل همیشه با تدبیر، این تحریمها را به فرصت تبدیل كند كمااینكه نفت ایران در اقصینقاط جهان خواهان زیادی دارد.
به گزارش جهان، رییس كمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، با تاكید به اینكه جمهوری اسلامی همواره تحریمها را به عنوان یك تهدید به فرصت تبدیل كرده است، گفت: تحریمها نمیتواند تاثیری در سیاستهای ما بگذارد، چون سیاست ایران تابعی از سیاست غرب و اعمال فشار آنها نیست.
علاءالدین بروجردی در گفت وگو با ایسنا با اشاره به موافقت وزیران خارجه اتحادیه اروپا برای اعمال تحریمهای نفتی علیه ایران گفت: با توجه به وضعیت به هم ریخته اقتصاد غرب و بحرانهای اجتماعی و سیاسی به وجود آمده در پی آن، اولین آثار سوء تصمیم اخیر اتحادیه اروپا متوجه این كشورها میشود.
ایران تنها یك چهارم از 2 میلیون و 200 هزار بشكه نفت صادراتی خود را به اروپا صادر میكند و عمده مشتریان نفت ایران را پالایشگاههای آسیایی تشكیل میدهند. بنابراین با سادهترین محاسبات روشن است كه بیشك تنها بازنده این اقدام اروپاست و تاثیر این تحریمها برای ایران محدود و ناكارآمد است
رییس كمیسسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ادامه داد: از آنجا كه بسیاری از بخشهای صادرات نفت ارتباطی با اروپا ندارد و تصمیم اتحادیه اروپا تنها در حوزه كشورهای عضو این اتحادیه اعمال میشود، میتوان این گونه نتیجه گرفت كه بار دیگر غرب از این تحریمها متضرر شده است.
بروجردی، با بیان اینكه خبرهای خوبی در زمینه پیشرفتهای ایران در عرصههای مختلف در دهه فجر اعلام میشود، گفت: پیشرفتهای ایران در عرصه هستهیی و فضایی در حالی در جهان مطرح شد كه غرب روشهای نوین را تنها متعلق به خود میداند و به هیچ وجه موافق ورود كشورهایی همچون جمهوری اسلامی ایران به این محدوده نیست و آن را جزو خطوط قرمز خود میدانند.
وی همچنین با اشاره به تحریم نفتی ایران از سوی اتحادیه اروپا با بیان اینكه در چنین شرایطی قیمت نفت افزایش پیدا میكند، گفت: از این منظر نیز اقتصاد غرب متضرر خواهد شد.
بستن تنگه هرمز جزء استراتژیهای دفاعی ایران در قبال تهدیدات نفتی است
سید عماد حسینی سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی هم در گفتوگو با فارس با اشاره به تحریم خرید نفت از کشورمان توسط اتحادیه اروپا گفت: تحریمهای تصویب شده، مدتدار هستند و برای آن 6 ماه زمان تعیین شده است؛ اتحادیه اروپا با توجه به بحرانهایی که با آن مواجه بود، در نظر داشت که با منحرف کردن افکار عمومی، سرپوشی بر بحرانهای داخلی خود بگذارد.
وی با بیان اینکه تنها 18 درصد نفت ایران به اروپا صادر میشود، اضافه کرد: این میزان از نفت ایران به کشورهایی صادر میشود که پالایشگاههای آنها بر اساس نوع نفت ایران، فرآورده تولید میکنند و بر همین اساس تغییر نوع استاندارد پالایشگاهی که بر اساس API نفت ایران فرآورده تولید میکند، به نوع استاندارد دیگری، خسارات فراونی به اتحادیه اروپا وارد میکند.
واکنشهای صنعت نفت ایران به خبر تحریم
"به اروپایی ها هشدار میدهیم که به فکر روز مبادا هم باشند و از مزیتهای انرژی ایران غافل نشوند."
به گزارش ایسنا، این شاید مهمترین بخش از نظرات مدیر عامل شركت ملی نفت ایران در آخرین نشست خبریاش بود كه در هیاهوی سوالات ریز و درشت رسانهها در آن زمان چندان مورد توجه قرار نگرفت.
احمد قلعهبانی - معاون وزیر نفت و مدیرعامل شركت ملی نفت ایران - كه با سوالی درباره تحریم احتمالی نفت ایران توسط اروپا مواجه شده بود صراحتا به اروپاییها هشدار داد كه "به فكر روز مبادا"ی خود هم باشند و اینكه "دنیا به خصوص اروپاییها نباید ایران را فراموش کرده و تا ابد خود را به آمریکاییها بچسبانند."
هشدار جدی قلعهبانی در آن زمان یك معنای ویژه داشت كه هرچند از سوی سیاستگذاران ناپخته اروپایی چندان مورد توجه قرار نگرفت، ولی خبر از سیاست جدید ایران برای مواجه شدن با تهدید تحریم اروپاییها میداد: ایران قصد دارد اروپا را از لیست مشتریان نفت خود حذف كند.
تصمیم ایران برای حذف اروپا از لیست مشتریان نفت خود پس از آن مطرح شد كه اتحادیه اروپا براساس طرحی كه به پیشنهاد فرانسویها مطرح شد، موضوع تحریم خرید نفتخام از ایران را مطرح كرده بودند؛ موضوعی كه برای نخستین بار ابزار نفت را به صورت مستقیم وارد معادلات سیاسی بین كشورها میكرد.
در تازهترین دور از سیاستهای خصمانه اروپا علیه ایران نیز، روز دوشنبه اعضای این اتحادیه در همسویی با سیاستهای آمریكا علیه ایران، با تحریم نفت ایران موافقت كردند و را ه را برای ممنوعیت فوری قراردهای جدید وارداتی با ایران به عنوان بخشی از تلاشها برای تحت فشار گذاشتن ایران بر سر مساله هستهیی گشودند.
*برنامهریزی از قبل؛ جایگزینها مشخص شدهاند
با اینحال پیگیریهای خبرنگار ایسنا از سیاست جدید ایران در قبال اتحادیه اروپا نشان میدهد که برنامهریزیهای تهران برای مقابله با این تهدید خام از مدتها پیش آغاز شده و حتی با تصمیم به خروج اروپا از لیست مشتریان نفت ایران، جایگزینهای این مشتری كه تنها حدود 20 درصد از نفت صادراتی ایران به مقصدش در جریان بود نیز مشخص شدهاند.
سیدمحسن قمصری - مدیر امور بینالملل شركت ملی نفت ایران - با تایید این موضوع به خبرنگار ایسنا میگوید: از مدتها قبل تمهیداتی را برای مقابله با این تهدید اندیشیدهایم و به فكر جایگزینی اروپا با مشتریان دیگر هستیم، ولی فعلا نام مشتریان جدید را اعلام نمیكنیم؛ چرا كه ممكن است برای خریداران جدید نیز ایجاد مشكل كند.
قمصری كه جایگزینی مشتریان جدید به جای اروپا را تایید كرده، در پاسخ به سوال ایسنا درباره جزییات بیشتر از تصمیم جدید ایران میگوید: شما اگر به جای مسوولان ایرانی با مدیران شركتهای اروپایی خریدار نفت ایران صحبت كنید، همه اذعان دارند كه ایران در بخش صادرات نفت بسیار هماهنگ و همراه و همكار بوده است.
فرآوری : یوسف قاضی زاده
بخش سیاست تبیان
منابع: ایسنا، عصر ایران، جهان